چاک هاگل*
خروج آبرومندانه از عراق بحثی است که از مدتها پیش بسیاری از مقامات و تحلیلگران آمریکایی با توجه به اوضاع عراق مطرح کردهاند. چاک هاگل، سناتور جمهوریخواه آمریکایی روز گذشته طی مقالهای در روزنامه فایننشیال تایمز نوشت: عراق گرفتار یک چرخه وحشیانه و بیرحمانه خشونت، ناامیدی و اقدامات تلافیجویانه است که این کشور را با خطر تجزیه و گسترش خشونت در دیگر نقاط خاورمیانه مواجه کرده است.
چاک هاگل در مقالهاش میافزاید: آمریکا منافع ژئوپلتیک، انرژی و اقتصادی حیاتی در منطقه ناآرام خاورمیانه دارد، اما حمایت مردم آمریکا از حضور در عراق در حال تضعیف و فرسایش است. ما در حال نزدیک شدن به لحظهای هستیم که در آن مردم آمریکا خواستار خروج نیروهای آمریکایی از عراق و عقبنشینی از خاورمیانه هستند که این امر خطر یک جنگ منطقهای را تشدید میکند. ارتش آمریکا و مقامات دیپلماتیک حاضر در عراق در ماه سپتامبر (شهریور) گزارشی را از اوضاع و تحولات عراق در اختیار کنگره خواهند گذارد. ما نمیتوانیم تا ماه سپتامبر صبر کنیم و ببینیم که در آن زمان چه کار باید انجام دهیم. رییسجمهور و کنگره باید روی یک استراتژی جدید ممکن و شدنی که مردم آمریکا حامی آن هستند و منافع ما در خاورمیانه را پیش میبرد، تمرکز کنند، ما نمیتوانیم در مشکلات و اختلافات چهار سال گذشته یا در اختلافات متعصبانه بر سر عراق متوقف شویم.
وی افزود: قدرت نظامی آمریکا راهحل مشکلات عراق نخواهد بود، زمان افزایش نیرو در عراق به سر آمده است. ما باید طرحریزیها برای خروج زمانبندی شده نیروهای آمریکایی از عراق را آغاز کنیم. تنها راهحل قابل دوام در عراق حصول سازش و توافق سیاسی در عراق است که این کشور را به سمت آشتی و صلح سیاسی پیش خواهد برد. اما به نظر میرسد که عراقیها به تنهایی قادر به دستیابی به پیشرفت سیاسی نیستند. آنها بیش از چهار سال وقت داشتهاند که به توافق سیاسی برسند. تداوم این وضعیت باعث افزایش خشونت و خطر در خاورمیانه خواهد شد. ما در عراق به یک راهکار استراتژیک نیاز داریم که تلاشهای خود برای کمک به مردم عراق به منظور حصول ثبات سیاسی را بینالمللی کنیم. توافق سیاسی در عراق تنها از طریق یک چارچوب منطقهای سازنده که از سوی جامعه بینالملل حمایت شود حاصل خواهد شد. آمریکا باید روی سیاست رهبری و منافع خود در عراق به منظور کمک مستقیم به مردم عراق برای برقراری یک چارچوب سیاسی جامع برای خنثی کردن خشونتها مجدداً تمرکز کند. هاگل در مقالهاش نوشته است: یک میانجی بینالمللی تحت نظارت و حمایت شورای امنیت سازمان ملل و حمایت کامل دولت عراق باید مستقر شود. این میانجی باید تمام اختیارات سازمان ملل را در اختیار داشته باشد تا بتواند تمام رهبران سیاسی، دینی، قبیلهای و نژادی عراق را در یک روند جامع گرد هم بیاورد. چاک هاگل در ادامه میافزاید: من ماه گذشته طی نامههایی به جورج بوش، رییسجمهور آمریکا و بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل از آنها خواستم تا فوراً این طرح را مورد بررسی قرار دهند. فرستادگان ویژه در کمک به برقراری آشتی سیاسی در دیگر درگیریهای اخیر از جمله افغانستان، کوزوو، تیمور شرقی و ایرلند شمالی کارآمد و کارساز بوده و خود را با شرایط آن کشورها وفق دادهاند. عراق برای دوری جستن از خشونتهای فرقهای به کمک و حمایت جوامع بینالمللی نیاز دارد. در صورت مقاومت عراق، ما باید به طور صریح به تمام رهبران عراقی اعلام کنیم که این طرح شرط آمریکا برای ادامه دادن به حملات از عراق است. این رویکرد آمریکا را از روند سیاسی عراق جدا خواهد کرد. آمریکا در عراق به عنوان یک اشغالگر نگریسته میشود. توانایی ما در اعمال نفوذ در نتیجه تحولات در عراق به شدت رو به تضعیف است. این رویکرد برای برقراری ثبات در عراق بیشتر روی منطقه خاورمیانه و دیگر نقاط جهان توجه و تمرکز خواهد کرد. خارج کردن عراق از ورطه اغتشاش و هرج و مرج هدفی است که کشورها سراسر جهان آن را دنبال میکنند. ایجاد یک واسطه و میانجی بینالمللی این نفع جمعی را در پی خواهد داشت. سناتور جمهوریخواه آمریکایی افزوده است: برای نیل به این هدف و حصول موفقیت دیگر عناصر استراتژی جدید منطقهای آمریکا نیز باید این طرح را اجرا کنند. ثبات در عراق مستلزم ایجاد یک چارچوب امنیتی منطقهای پایدار سازنده و جامع است؛ چارچوبی که سوریه و ایران در آن حضور داشته باشند. ما نباید اجازه دهیم که کنفرانس وزرای خارجه منطقه در خصوص عراق که ماه گذشت در شرمالشیح برگزار شد به یک رخداد تکرار نشدنی تبدیل شود. نهایتاً آینده عراق به گزینههای انتخابی از سوی مردم این کشور بستگی دارد. نقش آمریکا نیز همچنان مهم باقی خواهند ماند. ولی پیدا کردن یک راهکار مسؤولانه برای پیشرفت در عراق به حمایت بیشتر نیاز دارد. ایجاد یک میانجی بینالمللی میتواند گرهگشا باشد. برای برقراری ثبات در عراق، جامعه بینالمللی باید از اتخاذ یک استراتژی سیاسی و دیپلماتیک جدید در عراق حمایت کند.