ضرورت بازسازی اردوگاهی/ مهدی سعیدی

اختصاصی بصیرت:نقاط عطف تاریخی - سیاسی چون برگزاری انتخابات آنگاه که با ناکامی و دور ماندن از قدرت همراه باشد، فرصت های مناسبی برای جریان های سیاسی است تا با بازنگری عملکرد، به بازسازی وضعیت اردوگاهی خود بپردازند. بدون شک فارغ از سناریوی رقیب برای پیروزی در انتخابات، وجود ضعف ها و اشتباهات در سطوح راهبردی و تاکتیکی نیز عاملی است برای آنکه یک جریان سیاسی نتواند اعتماد اکثریت رأی دهندگان را جلب نماید و صحنه را به رقیب واگذار کند.
این وضعیت هم اینک برای اصولگرایان پیش آمده است و سپردن قوه مجریه به جریانی بیرون از اردوگاه اصولگرایی، فرصتی است تا این جریان فارغ از دغدغه های اجرایی، به حل برخی اختلافات و مناقشات بپردازند و خطاها و اشتباهات خود را مورد مطالعه و بررسی قرار داده و برای رفع آن چاره اندیشی کنند. آنچه در این میان ضروری است، طراحی سازوکارها و گفتمانی است که زمینه وحدت و همگرایی و نزدیکی بیشتر اصولگرایان را فراهم آورد و فرصت به کارگیری همه توان را در اختیار اصولگرایان قرار دهد، چرا که مهم ترین رمز ناکامی اصولگرایان را باید در تشتت و عدم همراهی و همگرایی ایشان دانست که حاصل آن حضور در صحنه رقابت سیاسی با چهار گزینه بود و این در حالی بود که رقیب انتخاباتی ایشان با وحدت و ائتلاف بر سر یک گزینه، به صورت جبهه ای واحد عمل کرد و آرای اکثریت را جلب نمود
در مسیر این آسیب شناسی اظهارات دردمندانه اخیر رئیس شورای عالی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، بخشی از زوایای اختلاف و اشتباهات تاریخی اصولگرایی را در آستانه انتخابات ریاست جمهوری یازدهم آشکار کرده است. آیت الله یزدی با زبان گلایه و با برشمردن برخی دغدغه های ایجاد شده در درون جامعه مدرسین، از وجود جریان هایی سخن گفت که بنا را بر واگرایی گذاشتند و از حرکت وحدت بخش در رأس اردوگاه اصولگرایی حمایت نکردند اوج اظهارات ایشان آنجایی بود که فرمودند: «اختلافات تا بدانجا بالا گرفته بود که کار تا مرز عملی شدن تجزیه جامعه مدرسین پیش رفت و نزدیک بود که یک تشکل جدیدی شکل بگیرد. چه توسط کسانی که در جلسات جامعه شرکت می کنند و چه آنهایی که شرکت نمی کنند.»
این مسئله به خوبی حکایت از آن دارد که رقابت های پیش آمده میان نامزدهای اصولگرایی و هواداران ایشان را باید در جایگاه بالاتری ریشه یابی کرد و برای حل آن چاره ای اندیشید در نگاهی کلان تر، ریشه این اختلافات در ظهور دیدگاه ها و نظریاتی است که برای مسئله وحدت و همگرایی اعتبار اساسی قائل نبوده و بیشتر بر تفرق و واگرایی تأکید دارند. اندیشه ای که بر تغلیظ اختلافات تمایل داشته و هدف خود را در اردوگاه اصولگرایی بر مرزبندی و غیریت سازی گذاشته و به بهانه خلوص گرایی، به راندن افراد از دایره خودی ها و اردوگاه اصولگرایان مشغول است، نمی تواند محور بازسازی اردوگاه اصولگرایان باشد؛ اما می تواند بخشی از اصولگرایی برای بازسازی آن باشد.
برای ساماندهی مجدد اصولگرایی به اندیشه های عمیقی نیاز است که افق کار را از منظری بالاتر از مصالح گروهی و بخشی می نگرند و از نگاه های تنگ نظرانه بری هستند. کافی است نگاهی به رهنمودهای حضرت امام خمینی(ره) بیندازیم تا بیشتر با این اندیشه تعالی بخش آشنا شویم. برای نمونه بنیانگذار انقلاب اسلامی خطاب به مسئولان نظام اسلامی بیان می دارند: «همه باید با هم باشند. این یک تکلیف الهی ـ شرعی است به عهده ما و به عهده همه ملت.» (صحیفه امام، ج 20، ص 226) و حکیم فرزانه انقلاب اسلامی «وحدت» را نه یک تاکتیک موقت که از باب اضطرار باید به آن تمسک جست بلکه آن را یک راهبرد اساسی می دانند و باصراحت می فرمایند: «نباید به وحدت به چشم تاکتیک نگاه کرد؛ وحدت یک اصل اسلامی است: «واعتصموا بحبل الله جمیعاً» یعنی اعتصام به حبل الله، جمیعاً و مجتمعاً لازم است. اعتصام به حبل الله، به صورت تک تک ممکن نمی شود: ولاتفرقوا»(68/7/11)
حضرت آیت الله العظمی خامنه ای برخلاف آن دیدگاه که معتقد به تقابل «تکلیف گرایی» و «داشتن حجت شرعی» با «گفتمان وحدت» است و در نفی آن منظر که باصراحت ابراز می دارد: «کسی که حجت و یقین دارد باید به آن عمل کند و در اینجا وحدت معنایی ندارد» می فرماید: «حفظ وحدت را اصل قرار بدهیم و اگر تکلیف شرعی ای هم احساس کردیم، ولی دیدیم عمل به این تکلیف ممکن است مقداری تشنج به وجود آورد و وحدت را از بین ببرد، قطعاً انجام آنچه که تصور می کردیم تکلیف شرعی است، حرام است و حفظ وحدت واجب خواهد بود.»(68/7/11)

چنین نگرشی اگر به عنوان محور بازسازی اردوگاه اصولگرایان قرار گیرد، می توان به ساماندهی و انسجام این اردوگاه امیدوار بود، وگرنه دیگر اندیشه ها، افقی جز تشتت و تفرق و انشعاب را برای آینده اصولگرایی ترسیم نمی کنند