آفت سلفی‌گری بر دموکراسی نوپای تونس

سلفی‌گری و تهدید‌های امنیتی گروه‌های افراطی، به یکی از بزرگترین موانع تحقق دموکراسی در کشورهای با تجربه انقلاب‌های عربی به ویژه تونس تبدیل شده و خطری جدی را برای شکل گیری نهادهای مدنی به وجود آورده است.

در پی عدم صدور مجوز برای برپایی کنگره سالانه گروه سلفی تونس و مخالفت با برگزاری کنگره از سوی مقامات و نهادهای این کشور، سلفی‌های تونس با نیروهای امنیتی درگیر شدند. آرمان مردم انقلابی در جهان عرب رهایی از دیکتاتوری بود، اما به نظر می‌رسد نهال انقلاب‌های عربی پیش از ثمردهی کامل با آفت نیروهای تکفیری و قدرت یابی این گروه‌ها بر اثر خلا اعتقادی ناشی از فعالیت دیکتاتورهای ضد دین، دست و پنجه نرم می‌کند. امروزه برخی از ناظران، نیروهای افراطی کشورها و به ویژه تونس را همانند استخوانی در گلوی مقامات این کشورها می‌دانند. گسترش پدیده سلفی گری در تونس نه تنها جدای از این مقوله در دیگر کشورها نیست، بلکه این مولفه با گسترش سلفی گری در دیگر کشورها در ارتباط است، به طوری که مقامات تونس از اوضاع "مالی" و سلفی گری در این کشور هم ابراز نگرانی می‌کنند. زیرا این کشور در نزدیکی تونس است و در میان عناصر افراطی این کشور تبعه‌های تونسی نیز مشاهده می‌شوند. سلفی‌ها نه تنها اوضاع امنیتی را در داخل تونس به چالش کشیده اند، بلکه از فقر جوانان این کشور سو استفاده می‌کنند و آنها را برای جنگ با نظام سوریه به این کشور ارسال می‌کنند. ارسال دوشیزگانی با تابعیت تونسی به سوریه تحت پوشش"جهاد النکاح"علاوه بر اینکه در جامعه تونس با واکنش‌ها و انتقادات شدیدی روبرو شد و بسیاری آن را مصداق فساد دانستند، نقش سلفی‌ها در تونس برای اعزام جوانان نا آگاه به سوریه را بیش از گذشته بر ملا می‌کند.

درگیری سلفی‌های تونس با نیروهای امنیتی

بنا به گزارش "بی بی‌سی" در حومه غربی پایتخت تونس و در شهر "قیروان"بین سلفی‌های این کشور و نیروهای امنیتی درگیری رخ داد. علت این درگیری ممانعت از برپایی کنگره سالانه اعلام شد که گروه "انصار الشریعه" قصد برگزاری آن را داشت. دولت تونس اخیرا مانع برپایی خیمه‌های اعتراضی گروه انصار الشریعه شد. وزارت کشور تونس برای برگزاری کنگره مجوزی صادر نکرد. بعد از این اقدام جنبش سلفی انصار الشریعه از هوادران خود خواست در منطقه "التضامن" اجتماع کنند، اما نیروهای امنیتی تونس مانع از این کار شدند که این اقدام باعث درگیری میان نیروهای امنیتی و سلفی‌های این کشور شد. وزارت کشور تونس طی بیانیه‌ای اعلام کرد در این درگیری‌ها 1 نفر کشته و 11 نفر دیگر زخمی شدند. علاوه بر این سه تن از هواداران گروه انصار الشریعه هم مجروح شدند که وضعیت یک نفر از آنان خطرناک گزارش شده است.

در بیانیه وزارت کشور تونس آمده است سلفی‌های تونس با کوکتل مولوتف به نیروهای امنیتی حمله کردند. سلفی‌ها که تعداد آنها از سوی وزارت کشور تونس 700 نفر برآورد شده تلاش کردند تا به یکی از مراکر امنیتی نیروهای ژاندارمری حمله کنند.

گروه سلفی تندرو انصار الشریعه که حمایت خود را از سازمان القاعده هم اعلام کرده است از زمان انقلاب مردمی این کشور در سال 2011 اعلام موجودیت کرد و همیشه با دولت تحت رهبری حزب اسلام گرای النهضه تنش دارد.

هدف پشت پرده سلفی‌های تونس از برگزاری کنگره سالانه

بنا به گزارش پایگاه خبری "البوابه" مصر جنبش النهضه میانه رو در تونس امور را در دست دارد، اما سلفی‌های تندرو تلاش می‌کنندتا به بهانه گسترش نقش دین، آزادی‌های فردی، حقوق زن و دموکراسی را در این کشور از بین ببرند.

"علی العریض"نخست وزیر کشور تونس اعلام کرد به این دلیل که کنگره عناصر تندرو در کشور باعث از بین رفتن نهادهای مدنی می‌شود و امنیت کشور را با چالش مواجهه می‌کند، بنابراین از برگزاری آن ممانعت به عمل آمده است.

علی العریض گفت: انصار الشریعه با سازمان‌های تروریستی رابطه تنگاتنگ دارد، بنابراین دولت تونس با این گروه برخورد خواهد کرد. شاخه منطقه‌ای القاعده با صدور بیانیه‌ای از گروه انصار الشریعه خواسته است با دولت تونس به مبارزه پردازد.

سلفی‌های تندورو زنگ خطری برای تونس

روزنامه "الاهرام"مصر در مقاله‌ای به قلم "هدیر الزهار"نوشت: بادهای بهار عربی در جهتی خلاف آرزوهای مردم می‌وزد. بعد از اینکه مردم این آرزو را داشتند که از ستم دیکتاتورهای سرنگون شده رهایی می‌یایند، اوضاع آنها تغییر پیدا می‌کند و آرمان‌های آنان برآورده می‌شود، ناگهان با پدیده نفوذ جریان‌های سلفی تندرو روبرو شدند.

این روزنامه افزود: امروزه تونس از این گروه‌ها رنج می‌برد و جنایت این گروه‌ها هر روز در این کشور رو به فزونی است. این مساله به حدی رسیده که گروهی از آنها به اسم "پلیس سلفی" در پوشش حمایت از مردم تونس باعث رعب و وحشت شهروندان این کشور می‌شوند. این روزنامه مصری هشدار داده که فعالیت سلفی‌ها باعث بی‌ثباتی و افزایش جنایت توسط این گروه‌های تندرو در تونس خواهد شد.

در سال گذشته این گروه‌ها به کلیسای ارتودکس حمله کرده بودند و سوابق فراوانی از تندروی‌های آنان در برخورد با مسایل اجتماعی و فرهنگی این کشور موجود است. به گزارش ایرنا، "عجمی الوریمی" عضو دفتر اجرایی جنبش النهضه در گفتگو با روزنامه "الشروق"تونس از هوادارن انصار الشریعه خواست تا از انجام اشتباهاتی که سلفی‌ها در برخی از کشورها به آن گرفتار شده اند، بپرهیزند. وی آنها را از بالیدن به قدرت خویش برحذر داشت. وی گفت: برخی از هواداران گروه "انصار الشریعه" سخنانی علیه دولت و برخی از نهادها بر زبان آورده‌اند که راشد الغنوشی رهبر جنبش حاکم تونس این امر را غیر اخلاقی و غیر قانونی ارزیابی کرده است. او از گروه‌های افراطی خواست که به قدرت خویش نبالند، چرا که دولت و قانون هست که در پایان پیروز درگیری سلفی‌ها و دولت حاکم خواهد بود.

سلفی‌گری در تونس

پایگاه خبری "سویس اینفو" در مقاله‌ای به قلم "صلاح الدین الجورشی" به پدیده سلفی گر در تونس پرداخت. این پایگاه خبری نوشت، اگر چه پدیده سلفی گری در تاریخ اسلام دارای ریشه طولانی است، اما این مساله در زندگی دینی و سیاسی تونسی‌ها پدیده‌ای جدید است. بنا به گزارش این منبع خبری هر روز به خاطر رویدادهای تونس در رسانه‌های این کشور جدال‌های و بحث‌هایی رخ می‌دهد که قهرمانان این رویدادها سلفی‌های تونس معرفی می‌شوند. این گروه‌ها برای بیان دیدگاه خود در تونس متوسل به خشونت می‌شوند. بنا به نوشته الجورشی، جریان سلفی گری تونس، پیش از انقلاب این کشور اعلام موجودیت کرده است و سرمنشا آن به اواخر دهه هفتاد بر می‌گردد، درست زمانی که پیاده کردن سیاست "خشکاندن ریشه ها" توسط "بن علی"دیکتاتور این کشور باعث خلا دینی عمیقی در تونس شد.

به باور این شخصیت سیاسی و تحلیل گر تونسی، این خلاء، تونسی‌ها را واداشت تا برای بر آوردن حداقل نیاز فرهنگی- اسلامی به خارج از کشور چشم دوزند. شهروندان تونسی در شبکه‌های ماهواره‌ای سلفی به دنبال برآورده کردن نیازهای فرهنگی- دینی خود رفتند.

سلفی‌های موسوم به "انصار الشریعه" در تونس بسیار جدال برانگیزند. رهبری این گروه را "ابوعیاض"عهده‌دار است که سابقه فعالیت در افغانستان را هم در پرونده خود دارد. وی نزد شبکه‌های سلفی جهانی مشهور است. امروزه جریان سلفی مذکور از مخالفان ائتلاف حاکم تونس به ویژه جنبش "النهضه" است. سلفی‌های تندور تونس به طور غیر قابل انتظاری جنبش النهضه را این کشور در تنگنا قرار می‌دهند. از ویژگی‌های گروه‌های سلفی، رشد روز افزون و گسترش اندیشه سلفی این گروه‌ها به ویژه در مناطق فقیر نشین است. این امر تقریبا در همه شهرها و روستاهای تونس وجود دارد. همچنین این سازمان‌ها تلاش می‌کنند تا در پوشش‌های گوناگون در تونس فعالیت کنند. برخی از سازمان‌های سلفی نیز وجود دارند که به طور سری به فعالیت می‌پردازند که این اقدام باعث شبهاتی در فعالیت آنها شده است.

گزارش سوییس اینفو تصریح می‌کند: نمی‌توان پدیده سلفی گری تونس را جدای از سلفی گری در منطقه دانست. تلاش گروه‌های مسلح القاعده برای برپایی "خلافت اسلامی" در شمال مالی می‌تواند نگرانی‌هایی را برای مقامات تونس ایجاد کند. چرا که اولا این کشور در نزدیکی تونس است و ثانیا برخی از جنگجویان مالی دارای تابعیت تونسی هستنند.

پدیده سلفی گری با همه جلوه‌های آن مساله مقطعی نیست، بلکه این پدیده ریشه سیاسی دینی دارد که قابلیت گسترش و پیچیده شدن را نیز داراست و این عامل یکی از چالش‌های اصلی فراروی انقلاب تونس در دوره گذر به شمار می‌رود.

جریان‌های سلفی درد سر بهار عربی

روزنامه "فایننشال تایمز"در تیتری با عنوان "جریان‌های سلفی درد سر بهار عربی" به مشکلات ناشی از حضور جریان سلفی تندور در کشورهای آفریقایی پرداخت. بنا به نوشته فایننشال تایمز، جریان‌های سلفی در کشورهای شمال آفریقا به دلیل وجود فضای آزادی در این کشورها نفوذ پیدا کردند. این جریان‌ها هم اکنون به یکی از سخت‌ترین چالش‌های حکومت‌های بعد از دیکتاتورها تبدیل شده‌اند.

بنا به گزارش منبع خبری مذکور گروه "انصار الشریعه" و دیگر عناصر تندور همانند استخوانی در گلوی حزب میانه رو "النهضه"است که در این کشور بعد از انتخابات اکتبر سال 2012 قدرت را در دست گرفته است. این روزنامه نوشت، بعد از انقلاب مردم تونس گروه‌های سلفی در بسیاری از مناسبت‌های فرهنگی این کشور مداخله کردند و برخی از آثار باستانی این کشور را با این ادعا که رنگ و لعاب بت پرستی دارد، نابود کردند. همچنین این گروه‌ها در اغتشاشات دانشگاه‌ها و برخی از خشونت‌ها در گوشه و کنار تونس نقش اصلی را بازی کرده‌اند.

هنوز زمان زیادی از فتوای جنجال برانگیز برخی مفتی‌های سلفی که عده‌ای از همسلک‌های آنان در تونس آن را مصداق بارز فساد و نا آگاهی از دین دانستند، نمی‌گذرد. بنا به گزارش شبکه خبری ریانوستی "شیخ عثمان بطیخ" مفتی تونس فتوای عجیب "جهاد النکاح"را فساد اخلاقی، تربیتی و ستم به شمار آورد.

او گفت: 16 دوشیزه تبعه تونسی برای سوء استفاده جنسی در پوشش "جهاد النکاح"به سوریه فرستاده شدند. این مفتی با انتقاد از برخی از شبکه‌هایی که از اوضاع معیشتی ناگوار جوانان تونس سو استفاده می‌کنند و آنها را برای جنگ به سوریه ارسال می‌کنند، گفت: این جوانانی که فریب داده و برای جنگ به سوریه ارسال می‌شوند از اندیشه سلفی متاثر شده‌اند.