آمریکا همچنان بر مدار نژادپرستی و خشونت

تبرئه یک جوان سفید پوست از اتهام به قتل یک نوجوان سیاه پوست، از سوی نظام قضایی آمریکا، موج گسترده‌ای از اعتراضات مردمی را در شهرهای مختلف برانگیخت و نظام قضایی این کشور با رای خود بار دیگر نشان داد که سیستم نژادپرستی هنوز هم در آمریکا پابرجاست.

در حالی جامعه آمریکا روز به روز ابعاد جدیدی از خشونت و رفتارهای تبعیض آمیز را به خود می‌بیند که این رفتارها هنوز نیز تداوم داشته و حتی در نظام قضایی این کشور دیده می‌شود. در این زمینه و بنا به گزارش‌ها "جورج زیمرمن" نگهبان محلی در فلوریدای آمریکا سال گذشته میلادی "تروین مارتین" نوجوان سیاهپوست را در حالی به ضرب گلوله کشت که مقتول سرگرم قدم زنی به سمت خانه خود بود و هیچ نوع وسیله یا سلاح سرد و گرمی همراه نداشت. پس از حادثه، ماموران پلیس نیز که برای بررسی موضوع در محل حضور یافته بودند، پس از یک بازجویی ابتدایی و در حالیکه هنوز جنازه نوجوان 17 ساله دفن نشده بود، قاتل را آزاد کردند و وعده دادند که پرونده زیمرمن به دادگاه ارسال خواهد شد. پس از گذشت یک سال، در نهایت، دادگاه ایالتی جرج زیمرمن را از اتهام قتل تبرئه و اقدام وی را یک دفاع شخصی اعلام کرد. به گزارش خبرگزاری رویترز، هیات منصفه دادگاه که متشکل از شش زن بود، پس از 16ساعت بررسی پرونده، در نهایت جرج زیمرمن 29 ساله را از اتهام قتل تبرئه کرد. این در حالی است که در صورت محکومیت، زیمرمن می‌توانست به حبس ابد محکوم شود.

اما در حالی حکم تبرئه زیمرمن در دادگاه اعلام گردید که این حکم با موج اعتراضات گسترده در آمریکا روبروگردید. براساس گزارش خبرگزاری‌ها، در برخی از برنامه‌های تجمع در ایالت‌های مختلف که بیشتر از سوی زنان و نوجوانان برگزار شد، معترضان علاوه بر سر دادن شعارهایی علیه نژاد پرستی و قضاوت ناعادلانه مقامات قضایی، حتی پرچم آمریکا را به آتش کشیدند. مردم در اعتراضات خود، نظام قضایی آمریکا را به نژادپرستی و پشتیبانی از زیمرمن، متهم و اعلام کردند که حتی حکومت یک رئیس جمهوری سیاهپوست هم نتوانسته حاکمیت نژادپرستی را در آمریکا کمرنگ کند. رسانه‌ها گزارش دادند که یکشنبه گذشته شهرهای واشنگتن، نیویورک، کالیفرنیا، لس آنجلس، میامی و اکلند شاهد حضور بیشترین شمار معترضان در خیابان‌ها بود که شعار می‌دادند همه تروین هستیم و خشونت علیه سیاهپوستان بس است. در خبرها آمده است که پلیس در لس آنجلس به سرکوب معترضان پرداخته و یک نفر را بازداشت و در اکلند نیز پرچم آمریکا به آتش کشیده شده است.

از سوی دیگر این اعتراضات سبب شد تا باراک اوباما رئیس‌جمهوری آمریکا با درخواست حفظ آرامش، وعده دهد که عدالت در این زمینه اجرا خواهد شد و همزمان نیز وزارت دادگستری قول بازنگری در پرونده را داده است. اما معترضان اعلام کرده‌اند با وجود گذشت حدود یکسال از برگزاری این دادگاه و همچنینن با وجود آشکار بودن دیدگاه تبعیض نژادی حاکم بر روند پرونده، مقامات ارشد قضایی و سیاسی سکوت کامل کرده‌اند و حتی برگزاری دهها برنامه اعتراض آمیز مردمی با برخورد پلیس و بی‌توجهی مقامات مسوول مواجه شده است. در این چارچوب می‌توان گفت اعتراضات مردمی نشان می‌دهد که تا چه حد جامعه آمریکا به درک مشترکی از وجود تناقض‌های رفتاری در نظام قضایی این کشور رسیده است.

نگاهی به گذشته

در زمان حاکمیت نژادپرستی و حتی سال‌ها پس از پایان قانون برده‌داری در آمریکا یعنی سال‌های پایانی قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، یکی از آشناترین وقایع خیابانی، تعقیب سیاهپوستان بویژه زنان و کودکان توسط گروههای نژادپرستی، همچنین کشتن و سپس به صلیب کشیدن و مثله کردن آنان بود. نظام سیاسی آمریکا که بر پایه پاکسازی 99 درصدی این سرزمین از جمعیت سرخپوستان شکل گرفته، برای سیاهپوستان نیز سرنوشتی تقریبا مشابه رقم زده است، به گونه‌ای که در آن دوران میلیون‌ها برده در این کشور قربانی شدند یا در بیگاری مادام العمر جان باختند. اگرچه با پایان جنگ جهانی دوم وضعیت نژادپرستی در سطح جامعه آمریکا تا اندازه‌ای بهبود پیدا کرد اما جامعه سفید پوست آمریکا هنوز نتوانسته غلبه هویت نژادی و برتری خود را به فراموشی بسپارد و حتی تغییر پی در پی قوانین در طول دهه‌های متمادی نیز نتوانسته این نگاه نژادپرستانه را از جامعه و هویت آمریکایی بزداید. هرچند جامعه آمریکا را می‌توان جامعه‌ای ترکیب یافته با هویت خشونت نیز معرفی کرد، خشونتی که نه فقط بر اساس رویکردهای نژادپرستانه بلکه هویتی که مملو از رفتارهای خشونت نهادینه شده و دایمی است. شاید بتوان در این زمینه پرونده معروف به زیمرمن را از جمله مواردی دانست که ابعاد مختلف خشونت در جامعه آمریکا همچون رویکردهای نژادپرستانه و هویت خشونت آمیز آنان را آشکار می‌کند.

در نهایت، موضوع پرونده زیمرمن و اعتراضات مردمی در آمریکا را می‌توان در دو بعد مورد بررسی قرارداد: اول، چرایی وقوع چنین رخدادی خود نشان می‌دهد که موضوع بهره گیری از سلاح گرم تا چه حد در آمریکا نهادینه شده و افراد در هر شرایطی به دنبال استفاده از سلاح گرم هستند. چنین رویکردی نشان می‌دهد که خشونت در جامعه آمریکا رواج گسترده‌ای پیدا کرده است. این در حالی است که اوایل سال جاری میلادی، قانون محدود کردن استفاده از سلاح، با مخالفت کنگره بی‌نتیجه ماند.

و دوم اینکه، با وجود پیشینه تبعیض و نژادپرستی در جامعه آمریکا، این سوال پیش می‌آید که آیا اگر به جای تروین مارتین سیاهپوست، یک شهروند سفید پوست آمریکایی کشته می‌شد، این رخداد چنین پایانی داشت؟ و آیا در چنین شرایطی پلیس و نظام قضایی این کشور چنین رفتارهایی از خود نشان می‌دادند؟

بنا براین با توجه به فضای حاکم بر جامعه آمریکا و پیشینه رخدادهای گذشته، می‌توان گفت نگاه نژادپرستانه و وجود خشونت در این جامعه نهادینه شده و ارزیابی کارشناسان بیانگر آن است که جامعه آمریکا هنوز در فضای خشونت و رویکرد نژادپرستانه قرون گذشته باقی مانده است.