چرا «اسد» سقوط نکرد؟ (بخش دوازدهم و پایانی)

نظام سوریه درعین حال که دریافته بود،بایداقدام نظامی وحضورفعال درهمه جبهه‌ها ومیدان‌های نبردرادرنظر داشته باشد،می دانست که بایددستیابی به راه حل سیاسی رانیزبه عنوان یکی ازاصول ثابت خوددنبال کند. «نضال قبلان»سفیرسوریه درآنکارامی‌گوید: «طرحی که بشار اسد دردمشق ارائه داد،تا حدودزیادی موضع رسمی سوریه درباره حل بحران را بیان کرد .رئیس جمهوری سوریه برپایبندی به اصول ومبادی تاکیدواعلام کرد که سوریه اجازه از بین رفتن حاکمیت ملی ویکپارچگی اراضی خودرانمی‌دهد،همانگونه که اجازه تقسیم کشوربراساس طایفه و نژاد و مذهب رانخواهد داد».

سفیرسوریه درآنکاراگفت:«سازشی مورد پذیرش است،که متضمن پدید آمدن سوریه‌ای جدید با ساختارحکومتی متفاوت،نظام انتخاباتی مدرن،قانون اساسی وپارلمان جدید باشد.همه امورقابل گفت‌وگوهستندوهیچ خصومتی بین سوری‌ها دراینکه اکثریت دردولت یا پارلمان به چه سمتی متمایل باشدوجود ندارد،همچنین مردم خواهان آزادی بیش ازپیش رسانه‌هاهستند».«خلف المفتاح»وزیر اطلاع رسانی سوریه می‌گوید:«شکست گروه‌های معارض درتحقق اساسی‌ترین هدفشان،یعنی براندازی نظام سوریه،موجب شد معارضان به سازش سیاسی تن دهند.این سازش برساس توافقنامه ژنوبودکه به طرح کوفی عنان،نماینده سازمان ملل درامورسوریه استناد می‌جست وتاحدودزیادی باطرح سازش بشاراسد مطابقت داشت ودرمواردزیرخلاصه می‌شد:

1- احترام به حق حاکمیت سوریه و عدم دخالت در امور داخلی سوریه.

2- توقف خشونت‌ها در تمامی اشکال آن.

3- آغاز روند سیاسی با استناد به روند دمکراتیک که مردم سوریه خواهان آن هستند.»

«المفتاح» توضیح می‌دهد که این راه حل بهترین راه برای حفظ حاکمیت سوریه است که خشونت‌ها را متوقف می کندوموجب بازسازی وبنای مجدد موسسات ودستگاه‌های دولتی وحکومتی براساس دیدگاه سوری‌ها می‌شودودراین راه، صندوق‌های انتخاباتی هستند که ماهیت وساختار نظام سیاسی رامشخص واز هویت وحضورسوریه درسنگرمقاومت محافظت خواهند کرد .درباره دیدگاه برخی طرف‌های معارض خارجی که کناره‌گیری بشار اسدرا با آغاز مذاکره سیاسی مرتبط کرده‌اند، معاون وزیراطلاع رسانی سوریه به این نکته اشاره می‌کند که در این امر،مردم سوریه ونه نیروهاوطرف‌های سیاسی،مرجع به شمار می‌آیند و بدون تردید آنها مهمترین عامل درعرصه هستند وعامل خارجی هیچگاه نمی‌توانددرداخل کاربرد داشته باشد،چون معارضان خارج نشین برطرف‌های خارجی برای تحمیل راه حل سیاسی تکیه کردندوما اصراروپافشاری کردیم که راه حل باید سوری باشدوازدل صندوق‌های رای بیرون آیدوحرف آخررادراین راه،مردم سوریه خواهند زد.

دیدگاه معارضان

به نظرمی‌رسدراه حل سیاسی بحران سوریه ازبخش قابل توجهی ازقاموس معارضان به ویژه ائتلاف معارضان سوریه که توجه ویژه‌ای به خواسته‌های کشورهای حمایت کننده همانند قطرو عربستان سعودی وترکیه وآمریکا دارند،حذف می‌شودوتمامی آنها تلاش دارند به هرنحوممکن،زمینه براندازی بشاراسد،را چه با زور و چه ازطریق سیاسی ودرخواست کناره گیری وی ازقدرت،به عنوان پیش شرط آغاز گفت‌وگوها فراهم کنند.صرف نظراز ائتلاف وعوامل تشکیل دهنده آن،دیگر معارضان سوری ودرراس آنهاکمیته هماهنگی ملی براین باورند که راه حل سیاسی،همچنان بهترین راه حل بحران ودورکردن شبح مرگ از کشوراست، بی‌آنکه این موضوع به معنای نادیده گرفتن عامل طرف‌های بین المللی در بحران سوریه باشد که مهمترین بازیگراین بحران به شمار می‌آیدواین ازجمله دیدگاه‌های «حسن عبد العظیم»هماهنگ کننده عمومی هیئت ملی سوریه است که آن رامورد تاکید قرارمی‌دهدومی‌گوید:

«قضیه سوریه ازدست نظام و معارضان خارج شده است،نه به این جهت که ما به دخالت خارجی درامورسوریه تمایل داریم، بلکه به این دلیل که بانادیده گیری نظام،زمان راه حل سیاسی ازبین رفته است.مذاکرا‌تی بین ماونمایندگان حکومت در جریان است وباید نتایج آن ازلحاظ بین المللی ومنطقه‌ای وعربی تضمین شده باشد. این تضمین بایدازسوی روسیه،چین،ایران،کشورهای غربی واتحادیه عرب نیزارائه شودواین منجربه نتایجی خواهد شدکه در مقررات ژنو به آنها اشاره شده است.»محوردیدگاه حسن عبد العظیم هماهنگ کننده عمومی هیئت هماهنگی ملی سوریه رامی‌توان اینگونه خلاصه کرد:

- توقف خشونت‌ها و آزادی زندانیان و بازداشت شدگان.

- آغازمذاکرات برای تشکیل حکومت انتقالی که دارای اختیارات کامل جهت تدوین قانون اساسی و برگزاری انتخابات پارلمانی باشد.

«لئونید ساوین» کارشناس مرکز پژوهش‌های اتحادیه اوراسیای روسیه درباره دعوت به مذاکره از سوی طرف‌های بین المللی وداخلی می‌گوید:«با توجه به عدم تغییرآمریکا در سیاست‌هایش درقبال سوریه، دعوت به مذاکره نمی‌تواندمعنا ومفهومی داشته باشد.سناریویی که مورد نظر آمریکایی‌هاست و آمریکا از آن حمایت می‌کند،روی کار آوردن نظام یا گروهی ازشخصیت‌های همپیمان وهوادارآنها با بهانه ودستاویز دمکراسی است. شماری از شخصیت‌های معارض سوری در خاک ترکیه، فرانسه،انگلیس وآمریکا اقامت دارند،افزون براینکه جناح رادیکال تندرویی هم وجود دارد که دربرابراین گروه ازمعارضان خارج نشین قرار داردوتلاش می‌کند

اهداف مورد نظرخودرا محقق کند».به گفته ساوین،افزایش فشارها درمرحله آینده براساس نقشه‌ای که کاخ سفید،ریاض وآنکارا تدوین کرده اند،ادامه خواهدیافت ودراین بین گروه‌هایی از تروریست‌ها وجود دارند که ازسوی نیروهای خارجی موردسوء استفاده وبهره‌ برداری قرارمی‌گیرند تا متزلزل کردن شرایط را بیش ازپیش افزایش دهندوبه این طریق به ظن خود،موجبات سرنگونی نظام و قدرت قانونی کنونی را فراهم کنند.«علی قاسم» سردبیر روزنامه سوری«الثوره»درهمین رابطه توضیح می‌دهد که آمریکا آماده هیچ سازشی نیست،چون درحال حاضرامکان هیچ‌مصالحه وسازشی فراهم نشده است

وایادی آمریکا درمنطقه،خواهان فرصت وزمان بیشتری هستندتا حمایت‌های خود ازگروه‌های وابسته رادرسوریه افزایش دهندوجای پای خودرابیش ازپیش درمیان آنها تثبیت کنند. امادرخصوص اینکه گفته شده تابستان آینده شاهد نشست روسای جمهوری آمریکا وروسیه خواهیم بودونگاه‌های بسیاری به آن دوخته شده،سردبیر«الثوره» باکاستن ازاهمیت آن می‌گوید:«این موضوع به ویژه درآمریکا قابل مشاهده است که خواهان تضعیف سوریه تا حد امکان ودورکردن آن از همپیمانان ومتحدانش است. »

جنگ حرف آخر را می‌زند

رویارویی‌ها ونبردهای جاری درسوریه بریک حقیقت تاکید می‌کند وآن اینکه جایی برای گفت‌وگونیست و این جنگ است که حرف آخررامی‌زند. سردبیر«الثوره»دراین ارتباط می‌گوید:«قدرت وتوانمندی هر طرف،سرنوشت میدان نبردرامشخص می‌کند.این درحالی است که هریک ازطرف‌های درگیربه عملیات ایجادرعب و نقض‌قوانین امنیتی روی می‌آورند».«خلف المفتاح» براین باوراست که نیروهای غربی و عربی تلاش خواهند کرد روند نبردرا تغییردهند،چون هرگونه سازشی،دو رهاورد سیاسی ونظامی به دنبال دارد.به همین دلیل آنها تلاش می‌کنند موفقیت‌هایی رادرنبرد سوریه به هرطریق ممکن محقق کنند.

وی می‌افزاید: مهمترین عامل، عامل داخلی است،یعنی جغرافیای سیاسی واجتماعی که تا حدود زیادی نشانه‌ها وچارچوب‌های راه حل سیاسی رامشخص می‌کند. سفیر«قبلان»دراین رابطه می‌گوید:« توطئه‌ها در آینده نیزمتوقف نخواهد شدوپایان نخواهد یافت واین سرنوشت ما وطرح مقاومت ودوستان سوریه یعنی ایران وروسیه و چین،به همراه مقاومت فلسطین و لبنان است. این ماهستیم که دربرابرطرح های صهیونیستی وآمریکایی وانگلیسی وفرانسوی قرار داریم. سرنوشت ما ادامه این رویارویی ونبرد است تا سرانجام یکی از طرح‌ها پیروز شودوبه نظرمن سوریه با پشت سر گذاشتن این توطئه،پیروزی وموفقیتی را محقق کرده است که اهمیت آن کمتراز پیروزی سوریه درجنگ اکتبر نیست.

هدف این توطئه بزرگ از هم فروپاشی محور مقاومت وتشکیل خاورمیانه‌ بزرگ براساس آن چیزی است که کاندولیزا رایس،وزیر سابق خارجه آمریکا ازآن سخن گفته بود.» به باور «سید حسن نصر الله» دبیرکل حزب الله لبنان نیزهدف از آنچه درسوریه می‌گذرد، فقط خارج کردن سوریه از محور مقاومت و معادله نزاع عربی – صهیونیستی یا به دست گرفتن قدرت در این کشور به هر قیمت نیست، بلکه هدف اصلی در سوریه این است که سوریه ازبین رفته ونابود شود، به گونه‌ای که به کشورودولتی قدرتمند تبدیل نشودوچنان ناتوان شود که توان گرفتن هیچ تصمیمی درباره نفت و دریا و مرزهایش را نداشته باشد و به این ترتیب از معادله منطقه‌ای حذف شود. دبیرکل حزب الله لبنان می‌گوید: «هرکس که ادعا کند برای خون‌هایی که درسوریه ریخته می‌شود،نگران است وهرکس که نمی‌خواهد قضیه فلسطین تباه شودوهرکس نگران لبنان است،باید برای دستیابی به یک راه حل سیاسی وسازش سیاسی تلاش کند .سوریه درمنطقه و جهان دارای دوستانی واقعی است که هرگز اجازه نخواهند داداین کشوربه دست آمریکاواسرائیل وگروه‌های تکفیری بیفتد».