حجتالاسلام علی عسکری
در آخرین روزهای باقیمانده از مهلت ثبتنام کاندیداهای دوره یازدهم ریاست جمهوری، دستهها، گروهها و بسیاری از نخبگان در مجمع تشخیص مصلحت نظام حضور بهم رساندند و به طور جدی تقاضای ثبتنام آیتالله هاشمی رفسنجانی را داشتند. در میان آنان، فرزند شهید آیتالله مطهری با صراحت لهجه منحصر به فرد خود و نمایندگی از جهبه صدای ملت، گفت: "اگر ثبتنام نکنید و سبب برونرفت نظام از چالشهای پیش روی مردم و کشور نباشید، فردای قیام پاسخی برای امام خمینی(ره) و شهیدان از جمله آقای بهشتی و مطهری نخواهید داشت و نزد آنان شرمنده خاطر خواهید بود." ایشان از قول مراجع تقلید نیز مطالباتی را در این رابطه مطرح نموده و بر ضرورت حضور آقای هاشمی در انتخابات اصرار میورزید.
با وجود چنین مطالبه به حقی، در آخرین روزهای باقیمانده از مهلت قانونی برای ثبتنام، آیتالله هاشمی رفسنجانی، یار دیرین امام خمینی(ره) و رهبر معظم، به عنوان یک مجتهد سیاسی و سیاستمدار آیندهنگر مسئولانه و متواضعانه آبروی خود را بر کف دست نهاد و برای ثبتنام به وزارت کشور رفت. نام ایشان در فهرست رسمی کاندیداهای شناخته شده، اقبال عمومی و شادی و سرور اکثریت جامعه را به دنبال داشت هرچند افرادی را که از وضع پیشآمده نگران و نگاه حداقلی به مشارکت مردم داشته و خود را پیروز میدان میدیدند، نگرانتر کرد. با این حال، محبوبیت ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام، روند صعودی به خود گرفت و نشان میداد که تخریب، توهین و اتهام زدن جریان افراطی علیه ایشان، نتیجه عکس داشته است.
بعد از گذشت یک هفته و عدم احراز صلاحیت ایشان توسط شورای نگهبان و عدم اعتراض ایشان به رای صادره از سوی شورای نگهبان، تدبیر و عقلانیت وی را بر تارک تاریخ نشاند. شخصی که هم آمدنش و هم عدم اعتراض به عدم احزار صلاحیت، خود شگفتیساز شد و درس بزرگی را به سیاستمداران داد.
با این حال، فرآیند طی شده برای آیتالله هاشمی، فرصت باقیمانده برای وی و حامیان و طرفداران او را جهت صیانت از هاشمی ثانی ـ دکتر روحانی ـ فراهم ساخت. از ابتدای حذف آقای هاشمی، با توجه به شرایط موجود، تاکتیک مورد نظر این بود که اگر آقای هاشمی به طور علنی از دکتر روحانی حمایت نمایند، دکتر پیروز انتخابات خواهد بود. جامعیت و فراجناحی بودن دکتر روحانی سبب شد تا آیتالله هاشمی رفسنجانی و به تبع راهبرد انتخاباتی ایشان، آقایان خاتمی، ناطق نوری و دیگر چهرههای مظلوم و اثرگذار سیاسی، از دکتر حمایت کرده و فرزند حوزه و دانشگاه نیز با داشتن مناظرهها و تبلیغات خوب، پیروز انتخابات شد.
این پیروزی نقش تعیینکنندهای در گسترش فضای تعامل، اعتدال و عقلانیت در جامعه داشت به طوری که دیگر از گستاخیها و افراطگراییهای کاسبان فتنه و عوامل توهین و تخریب علیه سرمایههای نظام و انقلاب خبری نیست. در چنین شرایط مناسبی، آیتالله هاشمی رفسنجانی و دکتر روحانی با انبساط خاطر به ترتیب سفرهایی به مشهد و قم داشتند و به طور طبیعی، هر دو سفر بسیار پربار بود.
ـ سفر دکتر روحانی به قم
رئیسجمهور منتخب ملت در این سفر با مراجع عظام تقلید و جمعی از مدرسین و علما دیدارهای صمیمانه داشت. حرکت دقیق و همراه با درک صحیح دکتر روحانی، جایگاه مرجعیت و اثرگذاری قم و روحانیت را در خط سیر انقلاب و آرمانهای دینی به تصویر کشید و رابطه دولت یازدهم با نهاد روحانیت و مرجعیت را پایدار ساخت. این اقدام دکتر روحانی، نشان داد که ایشان به این که فرزندی از فرزندان حوزه است، افتخار نموده و پایبند آن است. روشن است که رئیسجمهور منتخب و دولت ایشان، به مطالبات بر حق مراجع عظام به عنوان اصلی از اصول کاری خویش، نگریسته و بر آن ملتزم خواهند بود. ایشان در سفر خویش، این نکته را یادآوری نمود که دغدغه دولت یازدهم، امری جدا از دغدغه رهبری و مراجع نخواهد بود.
همچنین این سفر و دیدارهای صمیمانه نشان داد که جریان افراطی که در حوزه که در سالهای اخیر رشدی بیمهار داشته است، زین پس، بیشتر از گذشته مورد تنفر بوده و رفتارهای خلاف ادب، اخلاق و موازین شرعی و قانونی آنان در اهانت به مراجع و بزرگان حامی اعتدال، با وجود دولت یازدهم و فضای سیاسی مطلوب، قابل تکرار نخواهد بود. نکته جالب توجه دیگر آن که، مراجع بزرگوار به این نکته مهم تأکید داشتند که: "دولت یازدهم باید حل مشکلات معیشتی و اقتصادی مردم را در صدر برنامهها و اولویت کاری خویش قرار دهد"؛ امری که رئیسجمهور منتخب نیز بر آن تأکید فراوان داشته و دارد و در همین زمینه نیز اعلام نموده که: "در فرصت پیشآمده برای روحانیت، جهت خدمت به مردم و جلب رضایت آنان که ولینعمت مسئولان هستند، از هیچ کوششی دریغ نخواهد ورزید."
ـ سفر آیتالله هاشمی رفسنجانی به مشهد
دوستدران و حامیان آیتالله هاشمی از وی خواستند که ایشان در این سفر، در میان جمع با شکوه زائران و مجاوران امام رضا(ع) و در صحن بزرگ جامع رضوی، سخنرانی نماید و دیگر بار خاطره دیدار مردمی دکتر روحانی در جمع حامیان در روز بیستودوم خردادماه در مشهد را زنده نماید و قدری از عقدههای فروخفته دوستداران را التیام بخشد. روشن است که این پیشنهاد، مورد قبول ریاست مجمع تشخیص مصلح نظام واقع نگردید و بر همین اساس، ایشان به بنده فرمودند: "طوری هماهنگ نمایید که سفر زیارتی و غیر رسمی ما، شائبه تبلیغاتی و حساسیتبرانگیزی به خود نگیرد." با این حال و علیرغم این که دعوتی صورت نگرفت، اما در فرودگاه مشهد، آیتالله هاشمی رفسنجانی مورد استقبال گرم آیتالله واعظ طبسی، تولیت محترم آستان قدس رضوی و نماینده ولیفقیه در خراسان بزرگ، استاندار خراسان رضوی، مدیران اجرایی استان، روحانیون و مسئولان حوزه علمیه کهن خراسان، فعالان سیاسی و جمع قابل توجهی از چهرههای مطرح خطه خراسان قرار گرفت.
اهم دیدارهای ایشان در مدت زمان کوتاه حضور در استان خراسان رضوی، بعد از زیارت مضجع شریف امام رضا(علیهالسلام)، عبارت بود از:
1- دیدار با کارآفرینان خراسان: در آغاز این دیدار، ایشان به سخنان 4 نفر از کارآفرینان که دردلهایی داشتند، گوش فرا داده و سپس ضمن دعوت از آنان برای همکاری و حمایت از دولت یازدهم، فرمودند: "بهترین راه برای برونرفت از وضع موجود اقتصادی، سازندگی است و نقشه راه را سیاستهای کلی مصوب در حوزه اقتصاد به ویژه قانون اصل 44 تعیین نموده است." امری که کمتر مورد توجه دولتهای نهم و دهم بوده است.
2- دیدار با علما و بزرگان اهل سنت: در این دیدار بیش از حد صمیمانه، برادران اهل سنت اعلام داشتند که بیش از 80 درصد از اهل سنت در مناطق سنینشین، در انتخابات دوره یازدهم شرکت و اکثریت قاطع آنان، به یک فرد روحانی شیعه ـ دکتر روحانی ـ رای دادهاند و اعلام داشتند که: "دکتر روحانی را هم به جهت حمایت بزرگان نظام از ایشان و هم به لحاظ شخصیت فکری به دور از افراط ایشان، قبول داشته و به ریاست جمهوری ایشان امیدوار هستند." در این دیدار، ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام ضمن تأکید بر اخوت و برابری مسلمانان و همزیستی مسالمتآمیز شیعه و سنی در ایران، از حضور معنادار برادران اهل سنت در انتخابات دوره یازدهم و رای آنان به دکتر روحانی تشکر و اعلام داشت: "مطالبات اهل سنت در ایران چیزی جدا از مطالبات ملی کشور نیست."
3- دیدار با اساتید و نخبگان حوزه علمیه خراسان: در این دیدار، نماینده رهبری و زعیم حوزه علمیه خراسان، آیتالله واعظ طبسی، به ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام خیر مقدم گفت و شخصیت ایشان را ستودنی و بسیار جذاب معرفی کرده و از ایشان خواست: "به نحوی که مصلحت میدانند، تحلیلی جامع از شرایط کشور، دنیا و منطقه ارائه نمایند." در بیان ریاست مجمع خطاب به حاضران بشارت و انذار توام بود. بشارت به پیروزی تفکر اعتدال به همراه توصیف شخصیت جامع رئیسجمهور منتخب و دولت تدبیر و امید و انذار نسبت به خطر افراط و دگماندیشی!! شاهد مثال ایشان در این رابطه، سلفیگری مرسی و حامیان او در مصر بود که کار مبارزه و نتیجه پیروزی حاصل آمده را به سرانجامی نامطلوب، منجر ساخت. ایشان با اشاره حساب شده، بر این نکته تأکید نمودند که: "جریان افراطی میخواست چنین وضعی را در کشور سبب شود که مردم در انتخابات با رای خود آن را خنثی کردند."
4- دیدار با نخبگان سیاسی و چهرههای مؤثر ستاد انتخاباتی دکتر روحانی: در این دیدار، 4 نفر از حوزه، دانشگاه و اعضای ستاد مطالبی را در قالب خیر مقدم و بیان مواضع سیاسی خود مطرح و آیتالله هاشمی رفسنجانی نیز حدود 40 دقیقه به طور ایستاده در جمع آنان، به ایراد سخنرانی پرداختند که مبسوط این سخنرانی، در رسانهها منتشر گردید. ترجیعبند سخنان ایشان این بود که "دیروز با تبلیغات اثرگذار خود سبب پیروزی دکتر روحانی شدید و فیالحال باید او را در راه موفقیتی که منظور نظر دارد، به معنای واقعی کلمه، کمک و حمایت نمایید."
5- دیدارهای شخصی: ایشان همچنین دیدارهای مهم دیگری به طور فردی با چهرههای موثر و شناخته شده داشتند که مهمترین آن، دیدار با آیتالله علمالهدی، امام جمعه مشهد؛ آیتالله سیدباقر شیرازی، از مراجع مقیم مشهد و به ویژه دیدار با آیتاللهالعظمی وحید خراسانی بود. دیدار با مرجع عالیقدر، وحید خراسانی، چنان صمیمانه و قدرشناسانه بود که اشک شوق در چشم و عشق آتشین در دل هر انسان علاقهمند به روحانیت و مرجعیت دینی را جاری و روشن میساخت. بخش اول این دیدار عمومی بود که خبر آن نیز با کسب اجازه از محضر ایشان، در رسانهها منعکس گردید. بخش دوم، به طور خصوصی انجام گرفت.
نکته جالب توجه این که در هنگام حضور چند روزه آیتالله هاشمی رفسنجانی در مشهد، به طور اتفاقی با آیتالله جنتی در بیت خدام حرم دیدار و جدا از شوخی حسابشدهای که آقای علیخانی با ایشان کرد در فرصت مناسبی، به ایشان عرض کردم: "آقای هاشمی با نشاط و سرور وصفناپذیری به زیارت امام رضا(ع) آمدهاند" ایشان در جواب گفتند: "الحمدلله"؛ سپس بنده عرض کردم: "شما و آقای هاشمی هر دو کاری کردید، کارستان اما از دو منظر متفاوت؛ کار هر دو شما در تاریخ ثبت شد و هرگز فراموش نخواهد شد...."