آمریکا؛ جاسوسی و چالش «اسنودن» (بخش دوم)

«اسنودن» و مدعیان حقوق پناهندگان

درچنین شرایطی، میان کشورهای غربی بر سر نپذیرفتن اسنودن، رقابت بی‌سابقه‌ای درگرفته است. کشورهای مدعی رعایت حقوق پناهندگان در اروپا به شدت از نام اسنودن وحشت دارند و به بهانه‌های مختلف از اعطای پناهندگی سیاسی به وی خودداری می‌کنند.کشورهای اروپایی مدعی احترام به حقوق پناهندگان،درخصوص عدم پذیرفتن افشاگر برنامه‌های جاسوسی آمریکا با یکدیگر رقابت می کنند.انتشار اخبارمربوط به اعطای پناهندگی سیاسی به اسنودن ازسوی کشورونزوئلا، یکی ازبهترین اخباربرای کشورهای اروپایی بود!این کشورها برسرنخواستن اسنودن بایکدیگررقابتی نزدیک داشتند.نتیجه این رقابت،ناامیدی اسنودن برای دریافت پناهندگی سیاسی ازاروپا بود. به راستی چه اتفاقی در کشورهای اروپایی افتاده است؟ چراکشورهایی مانندنروژ،لهستان،فنلاند،فرانسه یاآلمان باپناهندگی اسنودن درخاک خود مخالفت کردند؟به عبارت بهتر،اسنودن چه خط قرمزی را زیرپا گذاشته که بابرخوردسلبی ومنفی کشورهای اروپایی مواجه شده است؟

قهرمان محکوم

واقعیت امراین است که ادوارد اسنودن قاعدتابایدازسوی کشورهای اروپایی به عنوان یک قهرمان مورد استقبال قرار گیرد.او پرده ازجاسوسی آمریکا درکشورهای اروپایی برداشت وحتی درمواردی، جزئیات مربوط به این جاسوسی را تشریح کرد.

اسنودن به جاسوسی سایبری آمریکادراروپا اشاره ‌ای مستقیم کرد وازفعالیت های مستمرسازمانهای جاسوسی ایالات متحده درکشورهای همپیمان غربی واشنگتن پرده برداشت. بااین وجود،افشاگری های اسنودن به کام افرادی مانند آنگلا مرکل خوش نیامد!اسنودن در افشاگری‌های خود خطوط قرمز امنیتی غرب را در هم شکست وعملا تصویرامنیتی ایده‌آل گرایانه ساخته و پرداخته شده به دست آمریکاواروپا رادرهم شکست.

درحال حاضرشهروندان غربی به خوبی معنای آزادی گردش اطلاعات رادرکشورهایشان می‌دانند!اطلاعاتی که قبل ازردوبدل شدن میان شهروندان عادی،میان سرویس های اطلاعاتی آمریکاواروپا دست به دست وحتی ذخیره می شود. اطلاعاتی که هر یک ازآنها می تواند حکم یک سند قضایی بالقوه علیه شهروندان اروپایی راداشته باشد.اسنودن از دید شهروندان کشورهای اروپایی یک قهرمان است،زیرا افکارعمومی غرب رامتوجه یک بازی امنیتی خطرناک وپنهان کرده است. با این وجودازدید افرادی مانند مرکل وحتی اولاند،اسنودن یک قهرمان نیست.

صدراعظم آلمان اسنودن رایک مزاحم ومهره نامطلوب امنیتی می داند.

اسنودن اخیراً اظهارات قابل تاملی درخصوص جاسوسی های مشترک آلمان وآمریکا برزبان راند. درصورت ادامه این افشاگری ها، مرکل به عنوان شریک جاسوسی کاخ سفید ازسوی ملت های اروپایی طرد می شود.اسنودن صرفا از جاسوسی آمریکادراروپا پرده برنداشت.اوفاش کردکه چگونه دستگاه‌های امنیتی واطلاعاتی اروپا در بسیاری ازعملیات های جاسوسی درخاک خود،دستان آمریکارابازگذاشته‌اند. افشاگری های اسنودن نقطه آشکار ساز ذبح امنیت درغرب است. پس ازافشاگری های اسنودن،دیگرهریک ازشهروندان کشورهای اروپایی، سایه سنگین سازمان های جاسوسی واطلاعاتی آمریکارادراتاق کامپیوتر خود حس می کنند. همچنین برشهروندان اروپایی محرزشده است که سران کشورهایشان نیزدراین جنایت امنیتی،حامی آنها نبوده و بالعکس،شریک جرم واشنگتن محسوب می شوند.

مرکل: جاسوسی لازم است!

درچنین شرایطی است که صدراعظم آلمان ضمن توجیه برنامه جاسوسی آمریکا اعلام می کند که جاسوسی همیشه برای حفظ امنیت شهروندان کشورهای دموکراتیک، لازم بوده و هست!آنگلا مرکل چندی قبل اولین اظهارات مفصل خود درباره رسوایی دیپلماتیک مرتبط با برنامه جاسوسی استراق سمع آژانس امنیت ملی آمریکاازهمپیمانان اروپایی‌اش،ازجمله آلمان را مطرح کرد.مرکل تصریح کرد که از طریق گزارش‌های کنونی در رسانه‌ها ازبرنامه‌های جاسوسی آمریکا ازجمله برنامه جاسوسی«پریسم» آژانس امنیت ملی آمریکا اطلاع پیدا کرده است.صدراعظم آلمان در مصاحبه ای با یک هفته نامه آلمانی تصریح کرد که جاسوسی همیشه برای امنیت شهروندان کشورهای دموکراتیک لازم بوده و خواهد بود. وی در عین حال تصریح کردکه باید بین حداکثرآزادی وتأمین بالاترین سطح امنیت ممکن برای شهروندان،توازن برقرار شود. علیرغم انتقادات پیشین آلمان ازاین برنامه آمریکا، مرکل تأکید کرد که رابطه خاص آمریکا و آلمان نباید با این رخداد درمعرض خطر قرار گیرد.مرکل گفت: آمریکا درسراسرچندین دهه،وفادارترین همپیمان مابوده وهست.

نروژ پاسخ دهد

در این میان، بهانه های برخی مقامات اروپایی در خصوص عدم اعطای پناهندگی به اسنودن جالب توجه است. مقامات نروژی اعلام کرده اند که دلیلی برای اعطای پناهندگی به اسنودن نمی بینند! این در حالیست که مقامات اسلو،همواره خود را بزرگترین حامی حقوق پناهندگان دردنیا قلمداد کرده اند. آیا افشاگری در خصوص برنامه های جاسوسی آمریکا،نمی تواند دلیلی برای اعطای پناهندگی سیاسی به فردی مانند اسنودن باشد؟!نکته قابل تامل دیگردرخصوص مواضع سلبی دولت نروژ در قبال اسنودن،سابقه جاسوسی آمریکادراسلو بوده است. به عبارت بهتر، قاعدتا نروژ می بایست به عنوان یکی ازقربانیان برنامه های جاسوسی آمریکا، به اسنودن پناهندگی اعطا می کرد، اما از این اقدام سرباز زد.

به راستی سران احزاب اصلی ومهم نروژازاین پس چگونه می‌توانند ادعای حمایت ازحقوق پناهندگان رانزدافکارعمومی خود و دنیا مطرح کنند؟بدون شک اقدام دولت نروژدرخصوص عدم اعطای پناهندگی به اسنودن،درکارنامه دولت «ینس استولتنبرگ» نخست وزیراین کشور،باقی خواهد ماند. سکوت معنادار بسیاری ازمقامات درجه اول نروژی در قبال پرونده اسنودن، خود نشان می دهد که اسلو اساسا علاقه ای نسبت به مفتوح ماندن پرونده جاسوسی آمریکا در اروپا و متعاقبا اسکاندیناوی، ندارد. قبلا نیز مقامات نروژی در قبال افشاگری‌های صورت گرفته در خصوص جاسوسی سفارت آمریکا در اسلو(2010 میلادی) سکوت کرده بودند. در هر حال، ترس و واهمه مقامات نروژی ازافشای جزئیات جاسوسی آمریکادرخاک این کشورمحرزاست.

عدم اعطای پناهندگی ازسوی دولت اسلوبه اسنودن، ریشه درهمین ترس دارد. در هر صورت مقامات نروژی نمی توانند با سانسور اخبار و اطلاعات مربوط به جاسوسی آمریکا در خاک خود و اقداماتی از جمله ممانعت از پناهندگی اسنودن، اخبار حقیقی را ازشهروندان نروژی و اروپایی کتمان کنند.

اقدام اخیردولت نروژدرعدم اعطای پناهندگی به اسنودن،ریشه دردوعامل مهم دارد.نخستین عامل،عدم تمایل نروژبرای تقابل باآمریکا وعامل دوم،جلوگیری از نشر اطلاعات مربوط به همکاری‌های امنیتی و جاسوسی اسلو- واشنگتن است.

ادعای باطل

عدم اعطای پناهندگی به اسنودن ازسوی کشورهای اروپایی،ادعای چندین ساله آنها مبنی بر حمایت از حقوق پناهندگان و حمایت ازآزادی گردش اطلاعات رابه صورتی جدی زیرسئوال برده است.دراین میان کشورهای آلمان،نروژوفرانسه، بیش ازکشورهای دیگرمتهم هستند. شایدعدم اعطای پناهندگی سیاسی به اسنودن ازسوی کشورهایی مانند لهستان وفنلاند برای بسیاری از شهروندان اروپایی قابل هضم باشد،اما رد درخواست پناهندگی وی از سوی کشورهای مدعی حمایت ازحقوق پناهندگان،به هیچ عنوان قابل توجیه نیست.بدون شک از این پس کشورهای یادشده، نمی توانندنزد افکارعمومی،مدعی حفظ حقوق شهروندی باشند.عدم اعطای پناهندگی به اسنودن ازسوی کشورهای غربی،مترادف با رضایت علنی کشورهای اروپایی ازجاسوسی آمریکاست.          ادامه دارد...