مخالفت سنا با خروج از عراق

امیرحسین تیموری

11 روز پیش 11 تن از جمهوری‌خواهان مجلس نمایندگان آمریکا به کاخ سفید رفتند تا نگرانی خود را از اوضاع عراق و تبعات آن بر حزب‌شان در آستانه انتخابات آتی ریاست جمهوری به گوش جورج بوش برسانند. ری لاهود، نماینده جمهوری‌خواه ایلینویز پس از دیدار با بوش با سی‌ان‌ان گفت: ‌«مردم آمریکا از جنگ خسته‌ شده‌اند. مردم آمریکا می‌خواهند بدانند که راهی برای خروج وجود دارد. آنها می‌خواهند بدانند که ما در حال موفقیت هستیم.» ‌این جمهوری‌خواهان به اصطلاح میانه‌رو به بوش گفتند که پیشرفت و موفقیت نظامی که وی در استراتژی نوین عراق دستورش را صادر کرد و ژنرال دیوید پتریوس را مامور به انجام دادن این استراتژی در عراق کرد باید تا ماه سپتامبر (شهریور) نشان‌دهنده پیشرفت و موفقیت باشد. دو روز بعد از این دیدار جمهوری‌خواهان از کاخ سفید و بیان دغدغه‌هایشان حول موضوع عراق و آینده حزب‌شان در انتخابات، مجلس نمایندگان رای به تامین بودجه اضطراری عراق داد که هفته قبلش رئیس‌جمهور آن را وتو کرده بود. در طرح قبلی نمایندگان کنگره، بوش را ملزم به خروج پلکانی نیروها از عراق طی ماه‌های آتی کرده بودند اما بوش با سرسختی قانون مصوب مجلس نمایندگان و سنا را موجب وقیح‌تر شدن تروریست‌ها خوانده بود و حتی سناتور مک‌ کین که از نامزدهای احتمالی کرسی ریاست جمهوری است این طرح را «طرحی برای شکست» نامیده بود. اما در طرح جدید که روز دهم ماه می در مجلس نمایندگان با 221 رای موافق و 205 رای مخالف تصویب شد نمایندگان عمدتا دموکرات از کل بودجه 95 میلیاردی درخواستی بوش برای هزینه‌های جنگ عراق، 43 میلیارد دلار را در اختیار وی گذاشتند و 53 میلیارد بعدی را منوط به ارائه گزارشی از کاخ سفید در زمینه پیشرفت اوضاع در عراق کردند. عصر همان روز بوش اما دوباره طرح دموکرات‌ها را تهدید به وتو کرد. وی گفت: اگر این لایحه به شکل فعلی خطرناک باشد و تامین بودجه را پاره‌پاره انجام دهد، آن را وتو خواهم کرد و ابهامی در این زمینه باقی نگذاشته‌ام . ما این رویکرد را رد می‌کنیم چرا که کارگر نخواهد بود. اما نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان در همان روز و پس از رای آوردن لایحه گفت: ‌این لایحه به معنی این است که مجلس نمایندگان در زمینه عراق به بوش چک سفید نمی‌دهد. وی گفت:‌ این لایحه‌ای است که رئیس‌جمهور باید از آن راضی باشد؛ چرا که برخلاف لایحه‌ قبلی که رئیس‌جمهور آن را وتو کرد محک‌ها و معیارهای مدنظر او را شامل شده و همچنین خواستار گزارش پیشرفت می‌شود. نکته جالب اینکه پلوسی در همان روز در خصوص عراق دو لایحه ارائه کرد که اولی شامل الزام خروج نیروهای جنگی آمریکا از عراق ظرف 9 ماه بود که با 255 رای مخالف و 171 رای موافق تصویب نشد. در این رای‌گیری تقریبا تمام جمهوری‌خواهان به همراه 59 دموکرات به این لایحه رای منفی دادند، چه به تعبیر برخی از گزارشگران این مخالفین احتمال می‌دادند این لایحه در مجلس سنا که دموکرات‌ها در آن اکثریت شکننده‌ای دارند، رای نیاورد یا رئیس‌جمهور دوباره آن را وتو کند.

پس از تصویب لایحه دوم در مجلس نمایندگان، کارشناسان از تصویب این لایحه در سنا ابراز تردید کردند، چرا که دموکرات‌ها برخلاف مجلس نمایندگان در مجلس سنا اکثریت شکننده‌ای دارند. روز پنجشنبه، 17 می اما سنا در اقدامی که به تعبیر برخی سمبلیک محسوب می‌شد درباره لایحه‌ای دیگر و این‌بار در مورد قطع بودجه جنگ عراق تا 31 مارس 2008 یعنی کمتر از 10 ماه دیگر به شور پرداخت. براساس این لایحه، بودجه استقرار سربازان آمریکایی در عراق پس از 31 مارس (اسفند) به جز عملیات‌های مشخص علیه تروریست‌ها، آموزش نیروهای عراقی و حفاظت از تاسیسات ارتش آمریکا دیگر تامین نخواهد شد. این طرح که توسط راس فینگلد در سنا ارائه شد، بیشتر قصد افزایش فشارها را بر بوش که در مقام رئیس‌جمهور آمریکا که به لحاظ قانونی قدرت وتو کردن مصوبات کنگره را دارد، داشت و همانطور که پیش‌بینی می‌شد رای نیاورد. سنای آمریکا با 67 رای مخالف و 29 رای موافق لایحه پیشنهادی دموکرات‌ها مبنی بر استفاده از اختیارات مالی کنگره برای وادار کردن رئیس‌جمهور به خارج کردن نظامیان آمریکایی از عراق را رد کرد. میچ مک کانل، رهبر جمهوری‌خواهان سنا گفت:‌ تنها 29 نفر از نمایندگان سنا به تعیین تاریخ شکست آمریکا رای دادند. هیلاری کلینتون، باراک اوباما و جوزف بایدن، ‌سه نامزد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به لایحه مطرح شده در سنا رای مثبت دادند. اما پس از اولین وتو بوش بر مصوبه کنگره طبق نظرسنجی بنگاه سی‌ان‌ان بیش از نیمی از مردم آمریکا وتو رئیس‌جمهور را ناپسند شمرده‌اند. جورج بوش برای هزینه‌های جنگی در عراق تا ماه شهریور در حدود 95 میلیارد دلار درخواست کرده است که طبق طرح اولیه مجلس نمایندگان در ابتدا نیمی از آن پرداخت می‌شود و سپس در صورت عدم بهبود اوضاع در عراق، کنگره حق دارد آن را قطع کند. حال پس از عدم تصویب لایحه سناتور فینگلد در سنا مبنی بر خروج سربازان آمریکایی از عراق طی 10 ماه آینده و عدم تصویب طرح پلوسی در مجلس نمایندگان مبنی بر خروج سربازان طی 9 ماه آینده،‌ فقط مانده سرانجام طرح تامین قسطی بودجه اظطراری عراق که بوش به شدت با آن نیز مخالفت کرده و خواستار پرداخت کامل آن شده است. همه اینها در حالی است که چارلز شومر، سناتور دموکرات نیویورک و معاون هری رید، بوش را پس از ریچارد نیکسون منزوی‌ترین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا خوانده و گفته: «جنگ عراق اکنون به مرحله‌ای رسیده که بوش هرگز در زمان آغاز این جنگ از آن حرفی به میان نیاورده بود. مساله‌ای که هرگز از ابتدا درباره آن سخنی گفته نشد، جنگ داخلی میان شیعیان و سنی‌های عراق بود. از سوی دیگر پس از نشست 11 روز پیش جمهوری‌خواهان میانه‌رو با بوش در کاخ سفید، سناتور چاک هگل از مدافعان پرشور جنگ عراق در سال 2003، این 11 سناتور را مشتی از خروار دانسته و بیان داشته که حزب جمهوری‌خواه به خاطر سیاست‌های بوش در عراق احساس راحتی ندارد. وی می‌افزاید: «بوش در صورت ادامه سیاست‌هایش در عراق خود را طی پاییز آینده تنها خواهد یافت زیرا جمهوری‌خواهان از او دوری خواهند کرد و اعضای بسیاری از حزب جمهوری‌خواه وی را کنار خواهند گذاشت.»

دموکرات مستقل و معاون سرسخت

پس از طرح مباحثی همچون تاثیر سوء جنگ عراق و درگیری‌ها بر سر بودجه میان کنگره و بوش بر سرنوشت حزب جمهوری‌خواه در انتخابات آتی، دیک چنی در پاسخ به پرسش فاکس نیوز در این خصوص گفت:‌ «ما برگزیده نشده‌ایم که محبوب مردم و نظرسنجی‌ها باشیم. ما انتخاب نشده‌ایم که فقط به سرنوشت حزب جمهوری‌خواه بیندیشیم.» ‌اینها جملاتی بود که چنی بلافاصله یک روز بعد از دیدار 11 جمهوری‌خواه مذکور با بوش، در توبیخ و شماتت آنها بر زبان‌ راند. به تعبیر برخی از نومحافظه‌کاران پیشرو همچون ویلیام کریستول، جمهوری‌خواهانی که با بوش دیدار کردند صرفا از نظرسنجی‌ها می‌هراسند و به دنبال کسب محبوبیت برای انتخاباتند. آنها به سرنوشت عراق و سربازان آمریکایی در آنجا نمی‌اندیشند. به تعبیر وی این جمهوری‌خواهان و دموکرات‌هایی که به تصویب بودجه قسطی عراق در مجلس نمایندگان در دهم می کمک کردند در مسیری خفت‌بار گام برمی‌دارند. اما در میان دموکرات‌هایی که با بوش سر عناد دارند یکی استثناست و آن هم جولیبرمن است. همان کسی که در سال 2000 معاون ال گور در مبارزات انتخاباتی با جورج بوش بود. وی برخلاف عمده دموکرات‌ها خواستار تصویب کامل بودجه 90 میلیاردی مورد تقاضای جورج بوش بود. همان روز و پس از تصویب طرح لیبرمن گفت: «تنها چند ماه پیش ما ژنرال دیوید پتریوس را برای محقق ساختن استراتژی نوین عراق به این کشور اعزام کردیم؛ استراتژی‌ای که هم‌اکنون گوشه‌هایی از موفقیتش بر ما عیان شده است. ولی کنگره با تصویب بودجه قسطی دخل این استراتژی را می‌آورد و به سربازان ما اجازه موفقیت نمی‌دهد. من می‌دانم که افکار عمومی در کشورمان علیه جنگ عراق است اما باید در برخی موارد از افکار عمومی سرپیچی کنیم. القاعده اعلام داشته که عراق جبهه مرکزی مبارزه‌اش با ماست. خروج ما از عراق به منزله شکست ما تلقی می‌شود.» مخالفت‌های سرسخت چنی و لیبرمن با خروج از عراق باعث شده تا ویلیام کریستول این دو را تنها نتایج و محصولات دهه 1990 برای آمریکا بداند؛ دهه‌ای که به تعبیر او برای آمریکا هیچ خاصیتی نداشت اما منجر به ظهور این دو تن در مقام معاونان کاندیداهای ریاست جمهوری آمریکا در سال 2000 شد.