سیدحسن خمینی: حرف مرد دوتاست

ایسنا: حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدحسن خمینی در شصت‌وهفتمین اجلاس شورای مرکزی دانشگاه آزاد در واحد نجف‌آباد، خطاب به جمع حاضر با تاکید بر اینکه «علاوه بر اینکه دانشگاه باید محیط دینداری باشد، باید محیط علم و اخلاق هم باشد»، گفت: اگر می‌خواهیم جامعه و دوستانمان اخلاقی شوند باید از خودمان شروع کنیم. نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی افزود: سخن من امروز در باب اخلاق در محیط‌های علمی است. ما در محیط‌های علمی باید فضایی تعریف شده از اخلاق برای خود ارایه دهیم. به‌عنوال مثال وقتی می‌گوییم سرقت بد است، در محیط‌های علمی نیز سرقت معنی دارد و هر نقل قول بدون منبع از هر کسی یک نوع سرقت است. استاد و دانشجو اگر مطلب خود را از کسی می‌گیرند، باید بگویند چه میزان از منابع خود استفاده کرده‌اند.

فرزند یادگار امام(ره) با بیان اینکه «اخلاق ریشه اعتدال است همیشه در مرز افراط و تفریط، خط اعتدال قرار دارد»، گفت: سخن امروز من اخلاق عمومی نیست، بلکه سخن من در باب اخلاق در محیط‌های علمی است. ما در محیط‌های علمی باید اخلاق را برای خودمان تعریف کنیم. وی با تاکید دوباره بر اینکه«نقل قول بدون منبع، سرقت است»، خاطرنشان کرد: استاد یا دانشجو تعهد دارد که اگر مطلبی را از کسی گرفته نقل کند و انجام ندادن این کار نوعی بی‌اخلاقی در محیط‌های علمی است. او افزود: درباره تقلید هم باید گفت که تقلید باید در امور کارشناسی انجام شود و در امور علمی امری مذموم است. بر همین اساس هیچ مرجع تقلیدی در اصول دین، تقلید را تجویز نکرده است زیرا اصول دین مربوط به اندیشه است نه علم.

اینکه بی‌دلیل حرفی را بپذیریم، یک امر مذموم است و اخلاق حکم می‌کند که در محیط علمی از تقلید کورکورانه بپرهیزیم. سیدحسن خمینی در عین حال با بیان اینکه «رد بی‌دلیل هر سخن نیز امری مذموم است»، یادآور شد: امام در نامه خود به یادگارشان می‌گویند کراماتی را که از بزرگان می‌شنوی انکار نکن. دلیل این سخن، نبود استدلال کافی برای رد آن کرامات است، اما در بسیاری از محیط‌های دانشگاه‌های ما تعصبات کورکورانه وجود دارد و دلیل ردکردن بسیاری از حرف‌ها همین است. رد هر چیزی که رنگ و بوی به ظاهر متجددانه ندارد، اشتباه است؛ همانطور که عکس این مساله هم قابل قبول نیست.

سیدحسن خمینی درباره اهمیت نقدپذیری و نقد منصفانه نیز اظهار کرد: دوری از این دو، دوری از فضای اخلاقی است. پذیرش حرف درست یکی از اصول اخلاقی در محیط‌های علمی است. همانطور که نمی‌شود حرف غیرخود را بی‌دلیل رد کنیم، نمی‌توانیم حرفی را هم بی‌دلیل بپذیریم. او با اشاره به موضوع شجاعت در محیط‌های علمی گفت: خیلی‌ها ممکن است به راحتی از هر چیزی نگذرند در حالی که امام می‌فرمود اینکه می‌گویند حرف مرد یکی است، درست نیست بلکه حرف مرد دوتاست. بر این اساس، این جمله که حرف مرد یکی است، ریشه در تعصبات کور جامعه دارد.

چرا اگر ما امروز اشتباه کردیم، فردا به آن اعتراف نکنیم؟ یکی از دلایلش این است که ما فکر می‌کنیم اگر امروز به اشتباهمان اعتراف کنیم، جامعه می‌گوید هرچه او تا به امروز گفته، همه اشتباه است. البته لازم است که مستمع هم خود را آماده شنیدن اشتباه کند.  فرزند یادگار امام(ره) با اشاره به اینکه«ما در دستورات دینی خودمان گوهر نابی به نام علم داریم»، خاطرنشان کرد: تلاش در جهت علم را بی‌تردید«جهاد» می‌دانیم اما اگر این علم را از اخلاق جدا کنیم چیزی به دست نیاورده‌ایم بلکه مار در آستین پرورده‌ایم. فرزند یادگار امام(ره) در جریان حضور خود در واحد نجف‌آباد دانشگاه آزاد اسلامی از بخش‌های مختلف این دانشگاه بازدید کرد و مسوولان مربوطه نیز به وی گزارش دادند.