محمد خاتمی: حق طالقانی را ادا نکرده‌ایم

رییس بنیاد باران، تجلیل از آیت الله طالقانی را تجلیل از انقلاب با آرمان های بلند آن دانست و پیشنهاد راه اندازی و اهدای جایزه بین المللی آیت الله طالقانی در حوزه های صلح، شورا، مشارکت مردم، تامین حقوق مردم و دین مترقی را ارائه کرد. حجت الاسلام سید محمد خاتمی در دیدار اعضای ستاد بزرگداشت آیت الله طالقانی اظهار داشت: «حضرت آیت الله طالقانی یک شخص نیست: یک تاریخ، تفکر، گفتمان، سمبل و نمادی است که بزرگداشت ایشان با بزرگداشت دیگران فرق می کند.»

وی افزود: «اگر ما به هویت دینی و فرهنگی مان، به مبارزات طولانی ملت مان برای دستیابی به استقلال، آزادی و پیشرفت، اعتلای ایران و ایرانی در سایه اسلام مترقی دلبستگی داریم، باید آقای طالقانی را بزرگ بداریم.»رییس جمهور سابق کشورمان با بیان اینکه «آیت الله طالقانی نیاز به بزرگداشت ندارد، این ما هم هستیم و جامعه و تاریخ ما است که همواره نیازمند است به شخصیت بزرگانی چون ایشان متذکر شود»، گفت: «بزرگداشت ایشان در واقع به عنوان نقشه راهی است برای آینده کشور.

وقتی می گوییم آیت الله طالقانی، یعنی بیش از نیم قرن تلاش برای تبیین دین به آن صورتی که خداوند خواسته است، نه متاسفانه به آن صورتی که در تاریخ آمده و اغلب از مسیر خودش منحرف شده است.»

وی یادآور شد: «به تعبیر مولاامیرالمومنین(ع) دین به صورت پوستین وارونه یی درآمده است که به جای آنکه انسان را گرم کند، او را می ترساند. اگر پوستین درست به تن شود، هم ظاهر زیبا خواهد داشت و هم گرمابخش است، اما اگر وارونه به تن شود، بر اساس آن تعبیر هنرمندانه، هرکس ببیند، می ترسد.»

رییس بنیاد باران تاکید کرد: «آیت الله طالقانی کسی بود که می خواست دین در جای خود قرار بگیرد و بیش از نیم قرن در جهت شناخت و شناساندن دین تلاش کرد: دینی که در آن، انسان جای خدا را تنگ نمی کند. گاه این طور تلقی می شود که یا خدا یا انسان. اگر سخن از کرامت انسان می شود، تنگ نظرانی خیال می کنند خدا کوچک می شود.»خاتمی ادامه داد: «در فلسفه و کلام بعضی ها نفی سببیت و علیت می کردند که سببیت خدا را ثابت کنند: یعنی می گفتند اگر ما به علت و معلول (دترمینیسم) و فعل و انفعالات طبیعی قایل باشیم، خدا چه کاره است؟! غافل از اینکه خدا سبب ساز است: اوست که این جریان را ایجاد کرده است.»

به گزارش ایسنا و به نقل از روابط عمومی دفتر سید محمد خاتمی، وی افزود: «این دیدگاه که خیال کنیم در عرصه اجتماعی خدا و انسان رقیب یکدیگر هستند و اگر انسان بیاید جای خدا تنگ می شود و اگر به خیال اینکه جای خدا را تنگ نکنیم، انسان را کوچک کنیم، غلط است و نه خدا و نه پیامبران هم هیچگاه این را نخواسته اند و به همین دلیل کرامت، پیشرفت و آزادی انسان و حرمت او امری خدایی خواهد شد: به جای آنکه بگوییم دین با اینها مخالف بوده است.»

خاتمی با تاکید بر اینکه آیت الله طالقانی این دیدگاه را داشت، گفت: «بنابراین ایشان بیش از نیم قرن برای شناساندن دین، به صورتی که برای بشریت جذاب باشد، نیازهای بشر را بشناسد و در هر عصر و زمانی حلال مشکلات باشد نه اینکه خود مشکل ساز شود، تلاش کرد.»

وی یادآور شد: «آیت الله طالقانی بیش از نیم قرن برای آزادی، استقلال و پیشرفت: از خود گذشتن برای دفاع از حقوق دیگران و اینکه مردم بتوانند راحت باشند و استخوان های خرد شده شان زیر چنگال خودکامگی و دیکتاتوری ترمیم شود، جهاد کرد. آیت الله طالقانی یعنی این: و امتیاز ایشان این نیست که مثل بسیاری از آزادیخواهان فقط آزادی و استقلال و پیشرفت را بخواهد-که می خواست ،

او همه اینها را از موضع دین می خواست.»رییس موسسه بین المللی گفت وگوی فرهنگ ها و تمدن ها، تصریح کرد: «دینی که آیت الله طالقانی می خواست نویدبخش آزادی، استقلال و پیشرفت جامعه بود. ایشان عمری را در این راه صرف کرد: چه در زمان نهضت ملی در کنار ملیونی که واقعا دل شان می خواست ایران از سلطه استبداد و وابستگی بیگانه رهایی پیدا کند و چه بعد از آنکه مرارت ها و زحمت ها کشید.»وی در ادامه یادآور شد: «در انقلاب اسلامی هم آیت الله طالقانی نقش داشتند و فقط کافی است به بیانیه امام خمینی بعد از فوت ایشان را نگاه کنیم و دیگر جز آن پیام چه می توان گفت از نقش ایشان در پیروزی و پیشبرد انقلاب؟ همان حرف امام کافی است.»

خاتمی با بیان اینکه «من بسیار متاسفم که چنین شخصیتی که متعلق به خودش نیست، بلکه متعلق به تاریخ، اسلام، تشیع و مبارزات آزادیخواهانه ملت ایران است، آنچنان که شایسته است مورد توجه قرار نمی گیرد»، پیشنهاد کرد: « امروز ما باید در ایران جایزه آیت الله طالقانی داشته باشیم: برای صلح، شورا، مشارکت مردم، تامین حقوق مردم، دین مترقی. چنین جایزه یی را باید داشته باشیم و بین المللی هم شود.»

وی ادامه داد: «امروز ما باید شاهد نهادهایی باشیم که با استمداد از راه و رویکرد آیت الله طالقانی، اندیشمندان و متفکران ما درباره حساس ترین موضوعاتی که در ایران، خاورمیانه و دنیا هست، بحث کنند و نتیجه آن بیرون بیاید. ما باید شاهد بنیادها و بنگاه های فرهنگی باشیم که با نام آیت الله طالقانی و با جهت ایشان، بتوانند تولیدات بزرگی داشته باشند.»رییس جمهور اسبق کشورمان تاکید کرد: « البته من می دانم که بزرگان این کشور نسبت به آیت الله طالقانی ارادت دارند و محبت می کنند، اما در عمل و در سیاست های رسمی کو؟

اینکه ما اواخر تابستان فقط بگوییم اولین امام جمعه ما آیت الله طالقانی والسلام! و در تلویزیون 10 دقیقه کلیپی پخش کنیم، حق ایشان را ادا نکرده ایم.»وی تصریح کرد: «اگر به هر دلیل نمی شود درخور شان ایشان در تهران، طالقان یا هر جای دیگر مراسم برگزار کرد جفا به آیت الله طالقانی است. واقعا انتظار ما این بود که با تحول خوبی که الحمدلله در کشور پدید آمد و در همان مسیری بود که آیت الله طالقانی می خواست، ما امسال شاهد شور و هیجان بیشتری برای بزرگداشت آیت الله طالقانی باشیم.»

خاتمی در بخش دیگری از سخنانش، اظهار داشت: «نگاه به طالقان نه تنها به عنوان زادگاه و خاستگاه آیت الله طالقانی، بلکه باید به عنوان یک نقطه کانونی فرهنگی باشد. امروز ما شاید به تعداد نفوسی که در طالقان زندگی می کنند، متفکران و هنرمندان و بزرگانی از طالقان در عرصه کشور داشته باشیم که می توانند در ایران و جهان نقش داشته باشند. یعنی پرورشگاه ذهن، اندیشه، هنر و فرهنگ. حفاظت از طالقان فقط تقدیر از آیت الله طالقانی نیست: ایشان یکی از پرورده های طالقان هستند. باید به طالقان توجه کنیم، نه به عنوان یک شهر کوچک. بلکه نمادی از فرهنگ و دین و انسانیت هم هست.»

وی ادامه داد: «چرا نباید بیت آیت الله طالقانی به یک مرکز پرشور و پر تپش فرهنگ و هنر و علم و اندیشه کشور و ترویج اندیشه های آیت الله طالقانی تبدیل شود؟ باید دولت و دیگران کمک کنند که آن بیت یک کانون شود. بخش خصوصی هم حاضر است این کار را بکند. این مساله به نفع انقلاب است و آیت الله طالقانی هم یک انقلابی تمام عیار بود: اما یک انقلابی که حرمت انسان، سربلندی ایران و پیشرفت کشور را می خواست. تجلیل از آیت الله طالقانی، تجلیل از انقلاب با آرمان های بلند آن است.»رییس بنیاد باران با بیان اینکه «آیت الله طالقانی به خاطر فداکاری ها و اندیشه هایش نزد خداوند متنعم است و نیازی به ما ندارد»، گفت:

«ما به او نیاز داریم: انقلاب و کشور نیاز دارد. این را باید مورد توجه قرار دهیم و امیدوارم مسوولان ذی ربط که انسان های بزرگواری هستند توجه کنند و در سال های آینده بتوانیم حق آیت الله طالقانی و ملت را ادا کنیم.»وی افزود: «نیازی نیست تا اقدام ویژه یی هم بشود، اینکه زمینه را فراهم کنند و آن امکانات مشروع در اختیار قرار بگیرد، می توان به طرز شایسته یی کار کرد تا حق طالقان و آیت الله طالقانی ادا شود و به اصل کشور و انقلاب و جامعه خدمت شده باشد.»خاتمی در پایان خاطرنشان کرد: «من در خدمت شما هستم و امیدوارم سال آینده در تهران، طالقان و سراسر کشور مراسم بزرگداشت ایشان برگزار شود و نیز زمینه هایی برای بسط و گسترش اندیشه و منش آیت الله طالقانی و معرفی شخصیت ایشان فراهم شود و در میان اهالی اندیشه، فکر، سیاست و فرهنگ شاهد ایجاد چنین زمینه یی باشیم.»