مجوز مذاکره با آمریکا در دست روحانی

 با روی کار آمدن چهره ای میانه رو به نام حسن روحانی به عنوان رئیس‌جمهور ایران، حمله آمریکا به سوریه‌، فرصت طلایی دستیابی ایران و آمریکا به یک راهکار آبرومندانه برای حل مساله هسته‌ای را از بین می‌برد.

ولید معلم، وزیر خارجه سوریه در کنفرانس خبری مشترک با سرگئی لاوروف، همتای روسی خود به پیشنهادی اشاره کرد که مورد موافقت ایران نیز قرار گرفته و در آن ذخایر تسلیحات شیمیایی سوریه تحت نظارت بین‌المللی قرار می‌گیرد. سپس این ذخایر نابود می‌شوند و سوریه نیز به طور کامل به کنوانسیون بین‌المللی تسلیحات شیمیایی ملحق خواهد شد. بند دوم طرح ایرانی روسی نیز شامل درخواست برای تلاش‌های بین‌المللی تحت نظر شورای امنیت سازمان ملل به منظور خالی کردن زرادخانه‌های شیمیایی معارضان است.

چند ساعت پس از استقبال معلم از این پیشنهاد، بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل نیز از این طرح حمایت کرد و باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا گفت: بسیار امیدوارم که این طرح بتواند مشکل سوریه را به شیوه‌ای غیرنظامی حل کند . این ابتکار عمل به اوباما اجازه می‌دهد تا از مخمصه سیاسی و سیاست خارجی فرار کند. اما مشکل اینجاست که اوباما هنوز حمله نظامی را منتفی اعلام نکرده است. حسین موسویان، مذاکره‌کننده هسته‌ای سابق ایران در یادداشتی که در پروژکت سیندیکیت منتشر شده، به 12 دلیل اشاره می‌کند که به موجب آنها، اوباما باید از فرصت ناشی از ابتکار ایران – روسیه، استفاده کند.

اول، شواهدی دال بر مجهز بودن معارضان به تسلیحات شیمیایی در دست است. در دسامبر 2012، ایران به طور رسمی آمریکا را در جریان این تسلیحات شیمیایی شامل گاز سارین قرار داد که در حال انتقال به سوریه بود. اما آمریکا از همکاری با ایران سر باز زد.

دوم، حمله نظامی آمریکا به سوریه به احتمال بسیار زیاد کل منطقه و شاید آمریکا را درگیر جنگی بزرگتر می‌کند. پس از تجربه‌های عراق و افغانستان در یک دهه اخیر، آمریکا به سختی می‌تواند هزینه گرفتار شدن در باتلاق سوریه را متحمل شود.

سوم، با ادامه درگیری‌های شیعه – سنی در منطقه، چشم‌انداز هزینه شدن ده‌ها میلیارد دلارهای نفتی، هم اکنون نیز خاورمیانه را بی ثبات کرده است. حمله آمریکا به سوریه تنها آتش تندروی‌ها را تندتر می‌کند. به این ترتیب جمعیت مسیحی و یهودی سوریه نیز به شدت در معرض تهدید قرار می‌گیرند.

چهارم، تصمیم آمریکا برای حمایت از تندروها در سوریه با عزم ایالات متحده در مبارزه با تروریسم در تضاد است و حمایت بین‌المللی از این صف آرایی را کاهش می‌دهد. از سوی دیگر احتمال همکاری ایران با آمریکا، برای ریشه کن کردن القاعده در صورت حمله ایالات متحده به سوریه، کاهش می‌یابد.

پنجم، این تصور اشتباه است که بدون بشار اسد در سوریه، ایران نفوذ خود را در جهان اسلام و حزب‌الله لبنان از دست می‌دهد. موضع منطقه ای آمریکا در منطقه رو به ضعف است و در مقابل جایگاه ایران به دنبال حملات آمریکا به عراق و افغانستان، تقویت شده است. حمله آمریکا به سوریه این الگو را تقویت می‌کند.

ششم، حمله آمریکا به سوریه موجب ایزوله بین‌المللی ایالات متحده می‌شود و امید به راهکار دیپلماتیک را از بین می‌برد. هیچ تمایل داخلی یا بین‌المللی نسبت به یک ماجراجویی نظامی‌دیگر از سوی آمریکا وجود ندارد. ناتو ، گروه بیست، اتحادیه اروپا، روسیه، چین و 60 درصد آمریکایی‌ها مخالف اقدام یکجانبه واشینگتن علیه سوریه هستند. مقام معظم رهبری مجوز ورود دولت حسن روحانی به مذاکرات مستقیم با آمریکا را صادر کرده اند. هیچ فرصتی بهتر از این برای پایان دادن به دهه‌ها خصومت بین ایران و آمریکا وجود ندارد. در چنین شرایطی، حمله آمریکا به سوریه هر گونه امید به از سرگیری روابط تهران – واشینگتن را برای سال‌ها از بین می‌برد.

هفتم، پیامدهای انسانی حمله آمریکا به سوریه بسیار زیاد است و در صورتی که آمریکا می‌خواهد به فاجعه بشری در سوریه پایان دهد، اقدام نظامی ‌بیش‌از اینکه کمک‌کننده باشد، آسیب رسان خواهد بود.

هشتم، مداخله آمریکا در سوریه، آتش زیر خاکستر در روابط ایران و آمریکا را شعله ور می‌کند. عناصر القاعده نیز علیه منافع آمریکا دست به کار خواهند شد تا تقصیر را بر گردن ایران و گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی بیندازند و به این ترتیب زمینه برای مقابله نظامی‌آمریکا هموار می‌شود . نهم، حمله نظامی آمریکا به سومین کشور مسلمان جهان، تلاش‌های اوباما برای بهبود وجهه آمریکا در جهان اسلام را مخدوش می‌کند. در واقع، این اقدام محور مقاومت ایران و حزب‌الله را تقویت می‌کند .

دهم، هرگونه اقدام نظامی یکجانبه آمریکا علیه سوریه تنش‌ها بین آمریکا و روسیه را تشدید می‌کند. در مقابل محور ایران و روسیه قوی‌تر خواهد شد. یازدهم، مقام معظم رهبری مجوز ورود دولت حسن روحانی به مذاکرات مستقیم با آمریکا را صادر کرده اند. هیچ فرصتی بهتر از این برای پایان دادن به دهه‌ها خصومت بین ایران و آمریکا وجود ندارد. در چنین شرایطی، حمله آمریکا به سوریه هر گونه امید به از سرگیری روابط تهران – واشینگتن را برای سال‌ها از بین می‌برد.

در نهایت، با روی کار آمدن چهره‌ای میانه‌رو به نام حسن روحانی به عنوان رئیس‌جمهور ایران، حمله آمریکا به سوریه، فرصت طلایی دستیابی ایران و آمریکا به یک راهکار آبرومندانه برای حل مساله هسته‌ای را از بین می‌برد.

هم ایران و هم آمریکا اعتقاد دارند که کاربرد تسلیحات کشتار جمعی یک جرم بزرگ است. در واقع ایران خود خسارت‌های فراوانی از کاربرد تسلیحات شیمیایی متحمل شده که در دوران جنگ 8 ساله با عراق، صدام حسین از آن استفاده کرد. ایران می‌تواند بخشی از تلاش‌ها برای متوقف کردن اشاعه تسلیحات کشتار جمعی در سوریه، خاورمیانه و فراتر از آن باشد.

ایران بر این باور است که شورای امنیت تنها نهاد مشروع برای واکنش نشان دادن به موضوعاتی نظیر استفاده از تسلیحات کشتار جمعی است. یکی از راه‌ها برای همکاری ایران و آمریکا در مورد سوریه می‌تواند حمایت مشترک آنها از هیات حقیقت یاب شورای امنیت باشد تا ناقضان قانون در سوریه را کشف کند .اوباما خط قرمزهای خود را در مورد تسلیحات شیمیایی دارد و مقام معظم رهبری نیز خطوط قرمز خود را دارند.