گروه سیاسی: اولین جلسه بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی دولت یازدهم صبح دیروز با حضور ریاستجمهوری و اعضای کابینه در صحن علنی مجلس برگزار شد. در این جلسه حسن روحانی ضمن اشاره به ویژگیهای مهم اعضای کابینه تاکید داشت که در کابینه دولت هیچگونه سهمخواهی از سوی هیچ حزبی صورت نگرفته و قانونمداری و تبعیت از نظام و ولایتفقیه ملاک اصلی بوده است.
روحانی در طول نطق یک ساعت و 30 دقیقهای خود به دفاع از وزرا و بیان خلاصهای از سوابق آنان پرداخت و بر این نکته تاکید داشت که در انتخاب کابینه هیچ نگاه سیاسی و حزبی وجود نداشته و بارها به وزرای انتخاب شده یادآوری شده که نباید منافع سیاسی خود را نسبت به منافع اصلی حوزه مربوطه ارجحیت بدهند.
در طول سخنرانی روحانی تعداد مشخصی از نمایندگان همواره مشغول رایزنی و رفتوآمد در صحن علنی بودند بهطوری که جلسه نظمی درخور سخنرانی ریاستجمهوری نداشت؛ این بینظمی تا جایی پیش رفت که لاریجانی در چند نوبت متوالی به نمایندگان تذکر داد و خواستار آن شد تا نمایندگان بر سرجای خود بنشینند البته این بینظمیها با تذکرات لاریجانی متوقف نشد و روحانی را بر آن داشت تا سخنان خود را قطع کند و به نمایندگان سرگردان مجلس اظهار کند: «طبع نمایندگان این است که همینطور که حرف میزنند به سخنان من هم گوش بدهند که حتما هم میشنوند که من چه میگویم!»
عدهای از نمایندگان در ساعات اولیه جلسه علنی مجلس بیشتر یا در انتهای سالن جمع میشدند یا بعضا سر میز همکاران جمع میشدند؛ این رفتوآمدها و تجمعهای گروهی که فقط به داخل صحن ختم نمیشد و هر از گاهی نمایندگان را به خارج از صحن میکشاند تا پایان سخنان ریاستجمهوری ادامه داشت و به نوعی این نظریه را تصدیق میکرد که مجلسیها در رای اعتماد هنوز نتوانستهاند به اجماع دقیق برسند و به رای چهرههای برجسته داخل و خارج از مجلس چشم دوختهاند.
با اتمام سخنان روحانی، علی لاریجانی، ریاست مجلس عنوان کرد: «اسامی نمایندگان مخالف و موافق با کلیت به قید قرعی انتخاب میشود تا شائبه وجود نداشته باشد و نمایندگان اعتراضی نداشته باشند.» بنا بر این قرعهکشی از بین ثبتنامکنندگان برای سخنرانی در صحن علنی، پنج نماینده موافق با کلیات کابینه و پنج نماینده مخالف انتخاب شدند. نکته قابل توجه این انتخابها در این بود که اسامی برجستهای در بین انتخابشدگان همچون دوره قبلی و بحثهای داغ گذشته مجلس وجود نداشت.
بنا بر اظهارات نمایندگان مجلس 148 نماینده به عنوان ناطق موافق با کلیات کابینه ثبتنام کرده و تنها 20نماینده به عنوان ناطق مخالف اقدام به ثبتنام کرده بودند. در میان نطق مخالفان کلیات کابینه مواردی همچون، شرکت در حوادث 88، کهولت سن و سهمخواهی احزاب سیاسی بهویژه طیف اصلاحطلبان به چشم میخورد. این نمایندگان بر این عقیده بودند که بعضی از اعضای کابینه در حوادث سال 88 دست داشتند یا اینکه از طریق سهمخواهی برای پست وزارت انتخاب شدهاند و کابینه را به سهامی عام مبدل کردهاند؛ انتخابی که از نظر آنان خارج از شعار اعتدال است و نمایندگان مجلس نباید به این نفرات رای اعتماد بدهند.
اتهامهایی که پیشتر از آن روحانی با توجه به شناختی که از بعضی نمایندگان داشت اعلام کرده بود ولی همچنان عدهای از نمایندگان با این توضیحات ریاستجمهوری قانع نشده بودند و به این موضوع با وجود تمامی رفع ابهامها در جلسات کمیسیونها و فراکسیونها اعتراض داشتند. از دیگر انتقادهای این نمایندگان که با استقبال جمع محدود و مشخصی از مجلس روبهرو شد، عدم برنامهریزی مدون وزرای پیشنهادی بود؛ برنامهای که به اعتقاد آنان کلی و بدون آیندهنگری و استدلال است و نمیتوان به آینده امور وزارتخانهها امیدوار بود؛ ادعایی که با توجه به سابقه طولانی بعضی وزرا همچون محمدعلی نجفی وزیر پیشنهادی وزارت آموزشوپرورش و بیژن نامدارزنگنه وزیر پیشنهادی وزارت نفت برای اکثریت مجلس معقولانه تلقی نشد و اعتراض آنان را در پی داشت.
البته این نطقها خیلی کارشناسانه شروع نشد و در همان ابتدا باعث شد تا بحث بررسی وزرای پیشنهادی از جریان خارج شود و به اتفاقات چهار سال قبل و حتی عقبتر از آن بازگردد. این انحراف بهطور مشخص از نطق علیمحمد بزرگواری، عضو کمیسیون کشاورزی آغاز شد. از جایی که او به آیتالله هاشمی و مهدی هاشمی به صراحت توهین کرد و آنان را متهم کرد که این اتهامها خیلی سریع با واکنش مجلس و هیاترییسه روبهرو شد. او همچنین در آغاز سخنرانی خود سخنانی را درباره یونس اسدی، ناطق قبلی که موافق کلیات کابینه بود مطرح کرد که در ادامه موجب شد تا اسدی در تذکر خود واکنش تندی به بزرگواری داشته باشد و او را به طرفداری از دولت دهم و سکوت در مقابل اشتباهات دولت متهم کند.
درگیری لفظی بین بزرگواری و اسدی تا لحظاتی در مجلس ادامه داشت و باعث شد تا جمعی از نمایندگان با وساطت دو نماینده را به آرامش دعوت کنند هرچند که این اختلاف همچنان ادامه داشت و تا جلسه نوبت صبح هر از گاهی بین این دو نماینده دیده میشد. نادر قاضیپور، ایرج ندیمی و یونس اسدی از نمایندگان معترض به سخنان بزرگواری بودند که با استناد به ماده 24 آییننامه داخلی مجلس اظهار میکردند: «ایشان نمیتواند با ذکر اسم، چنین توهینهایی را در صحن علنی مجلس مطرح کند؛ این توهینها و اینگونه سخنرانیهای دور از شان مجلس است و هیاترییسه نباید اجازه میداد که ایشان تا پایان سخنرانی خود به این راحتی با آوردن نام و با چنین صراحتی به کسی توهین کند.»
در میان نطق موافقان کلیات کابینه مهمترین بخشهای مشترک مربوط به تجربه و سابقه درخشان وزرای پیشنهادی بود؛ سابقهای که به اعتقاد نمایندگان موافق و اکثریت مجلس فریادرس وضعیت کنونی کشور است و میتواند بسیاری از مشکلات داخلی و خارجی کشور را رفع کند. به اعتقاد این نمایندگان «انتخاب وزرای چهره و شناخته شده در جهان یک راهکار مناسب برای برونرفت از مشکلات کشوری است.» در جلسه نوبت عصر فضای مجلس به مراتب بهتر از نوبت صبح اداره میشد و به نظر میآمد که تجربه درگیری اختلاف بین اسدی و بزرگواری باعث آن شد تا مجلس دیگر به حواشی و بحثهای خارج از بحث صلاحیت کابینه نپردازد؛
این آرامش کمابیش در نوبت عصر ادامه داشت ولی سخنرانی حمید رسایی یکی از مخالفان جدی کابینه روحانی یکبار دیگر تقابل اکثریت مجلس و اقلیت افراطی را نمایان کرد. در این سخنرانی، حمید رسایی لقب «دولت لب مرز» را به دولت یازدهم نسبت داد و همچنین ضمن اشاره به حوادث سال 88، بعضی از وزرای روحانی را مرتبط با این حوادث دانست و به سن وزرا و وضعیت جسمی آنان اعتراض داشت.
رسایی در ادامه سخنرانی خود به سخنران ی کاظم جلالی اعتراض کرد و گفت: «اگر کسی ما را کاسب فتنه میداند پس رهبری اولین متهم این ادعا هستند.» او همچنین در پاسخ به سخنان روحانی مبنی بر امنیتی نبودن کابینه اعلام کرد: «به غیر از وزیر اطلاعات همگی امنیتی هستند. ایشان با حرف «من سرهنگ نیستم، حقوقدان هستم» خواستند بگویند که اگر من رییسجمهوری نشوم کشور پادگانی میشود. به نظر او بعضی از وزرای روحانی واداده به غرب هستند و نمیتوانند منافع کشور را حفظ کنند. او همچنین اعلام کرده بود که «برخی وزرا همچون واعظی علاقه به پست وزارت خود ندارند و ناچارا پذیرفتهاند.»
رسایی که از جلسات نمایندگان در خارج از مجلس ناراحت بود نارضایتی خود را با اعلام استعفا از کمیسیون اصل 90 نشان داد که این استعفا برخلاف انتظارش با موافقت نمایندگان روبهرو شد و اکثریت مجلس با فریاد احسنت، احسنت از تصمیم او استقبال کردند. پیرموذن از دیگر معترضان سخنان رسایی در پاسخ به ادعای او مبنی بر ارتباط بعضی وزرا با آقای موسوی و کروبی در حوادث 88، صراحتا اعلام کرد: «آقای نجفی و دیگر نمایندگان اگر همراه آقای موسوی بودند این همراهی را تا قبل از سخنان معروف مقام رهبری داشتند، ضمن آنکه اگر ایشان و مردم طرفدار موسوی بودند در واقع آنان طرفدار نخستوزیر حضرت امام (ره) بودند.
این سخنان رسایی یکبار دیگر سایه بزرگ 88 را بر سال 92 و آغاز راه دولت یازدهم انداخت. فشاری که بیشتر از همه نمایندگان را سردرگم کرده بود و معلوم نبود که این کابینه آینده روشن ندارد یا گذشته خوبی را پشت سر نگذاشته است. جلسه دیروز درنهایت به نطق موافقان و مخالفان کلیات کابینه و همچنین مدافعان کابینه و نطق موافقان و مخالفان محمدعلی نجفی وزیر پیشنهادی وزارت آموزشوپرورش منتهی شد و نتیجه روشنی از رای اعتماد وزرا به جا نگذاشت.
هرچند که مشخص شد نمایندگان افراطی مجلس پس از مدتها تلاش نتوانستهاند راهی برای رد وزرای دولت پیدا کنند و حوادث 88 را به عنوان آخرین راه انتخاب کردهاند راهی که از همان ابتدا با سخنان اکثریت مجلس و ریاستجمهوری در همان ابتدای جلسه به بنبست رسید، با این حال این اقلیت از تلاش خود در این روزها دست برنخواهند داشت و برنامههای ویژهای را برای وزرا در جلسات این هفته تنظیم کردهاند. در پایان جلسه علنی دیروز در غیاب علی لاریجانی، محمدرضا باهنر که ریاست جلسه را برعهده داشت از نمایندگان و وزرای پیشنهادی خواست که رایزنی های خود را محدود به مجلس کنند و دامنه آن را به خانه و هتل ها نکشند.