ملیحه حسینی
«کینهها را کنار بگذاریم.» این شعار دولتی است که میگوید روشی «اعتدالی» را در پیش گرفته است؛ اعتدالی که در سالهای اخیر حلقه مفقوده جریانها و گروههای سیاسی به شمار میرود. حال دولت در حالی جابهجا میشود که «تفریط» هم باید کمکم جای خود را به «اعتدال» بدهد؛ اعتدالی که در اولین قدم با چینش کابینه از سوی روحانی خودنمایی کرد.
حال معتدلان کابینه این روزها به ساختمان سبزرنگ بهارستان میروند تا نمایندگان رای اعتمادشان را به گلدان بریزند. نطق ناطقان در کسوت موافق و مخالف و همه انتقادها نشان میدهد که دولت برای پیشبرد اولین شعارش با تندروهایی مواجه است که با وجود حضور در اقلیت، سروصدای زیادی به راه میاندازند؛ تندروهایی که طیف اصولگرا آنان را از دایره خود خارج کرده و معتقدند با عوض شدن فضا جایی برای خودنمایی ندارند.
بیادی: مسئولان عامل گفتمان اعتدال هستند
سروصدایی که میتواند دولت را با بزرگترین چالش در سالهای آینده مواجه کند. اما اینکه راهکار دولت برای برونرفت از مخمصه بعضی جریانات تندرو چیست و چگونه اصولگرایان میانهرو به همراه اصلاحطلبان در این راه میتوانند دولت را همیاری کنند موضوعی است که حسن بیادی، دبیرکل جمعیت آبادگران جوان ایران اسلامی درباره آن به «بهار» اینگونه توضیح میدهد: «دولت حسن روحانی با شعار «اعتدال و امید» توانست از مردم رای اعتماد بگیرد.
این رای نشاندهنده آن است که مردم از افراط و تفریطها خسته شده و به نوعی با زبان بیزبانی میخواهند به مسئولان این پیام را انتقال بدهند که دست از افراط و تفریطها برداشته و روش اعتدالی در پیش بگیرند. میل مردم به اعتدال در حالی است که هنوز بعضی از عقاید و تفکرات تندرو در کشور وجود دارد و نمیتوان انتظار آن را هم داشت که این تفکرات یکباره و یکشبه راه اعتدال در پیش بگیرند.»بیادی با تاکید بر اینکه «اعتدال» به عنوان یکی از آموزههای دینی ما در همه زمانها مورد پسند همه مردم بوده و خواهد بود، ادامه میدهد: «افراطیگری در اندیشه دینی مذموم و در همه اندیشهها و زمانها مورد نکوهش قرار گرفته است.
بنابراین مسئولان همه احزاب و گروهها باید یک خانهتکانی جدی در افکار و افراد خود داشته باشند.»دبیرکل جمعیت آبادگران جوان ایران اسلامی افراطیگری را مهمترین راه ضربه به کل جامعه عنوان کرده و میگوید: «افراطیگری همیشه مورد سوءاستفاده بدخواهان انقلاب چه در داخل چه در خارج قرار گرفته است. ما از افراطها ضربات تخریبکننده زیادی دیدهایم و زیان جبرانناپذیر این ضربهها تاکنون به کل جامعه وارد شده است. مردم میدانند که پیروی از افراطیگری جامعه و زندگی آنان را به بنبست خواهد کشاند.
مسئولان ما هم باید درک کنند که در پیشگرفتن روشهای افراطی راهی جز به بنبست رسیدن برنامههای اساسی کشور را بهدنبال نخواهد داشت.»وی در ادامه با انتقاد از بعضی مباحث صورتگرفته در جلسات مجلس و بیان بعضی واژهها از سوی بعضی نمایندگان تاکید میکند: «فکر میکنم مجلس نیازمند یک بازبینی و بازنگری در آییننامههای داخلی و نظارتی خود است که بتواند اعتدال را بیشتر در مجلس توسعه دهد. مردم جلسات مجلس را میشنوند و میبینند و رفتارهای تند و بیآبروگری به جامعه هم سرایت خواهد کرد. بعضی نمایندگان تندروها نقد را کنار گذاشته و با حرفهای خود کل نظام را زیر سوال میبرند.»
بیادی در پاسخ به اینکه مهمترین راه برای جایگزینشدن «اعتدال» به جای «تفریط» چیست؟ میگوید: «به عقیده من مسئولان درجه اول اجرایی نظام بهراحتی میتوانند عاملان اصلی گسترش گفتمان و روشهای اعتدالی در جامعه باشند زیرا راه اعتدال همان راه امامت و ولایت است.»
وی با انتقاد از گسترش ادبیات و رفتار افراطی ادامه میدهد: «ما در کشور فقط یک مجمع تشخیص مصلحت نظام داریم، اما متاسفانه بعضی از افراطیون بدون توجه به قانون به خود اجازه میدهند در هر سازمان و نهادی به صورت غیرقانونی از نظرات افراطی خود به عنوان مصلحت نظام در اجرای امور استفاده کنند. همین رفتارهای زشت بعضا به عنوان الگو به جامعه نیز کشیده شده و جامعه را به چالش میکشاند.»دبیرکل جمعیت آبادگران جوان ایران اسلامی در ادامه پاسخ به اینکه وجود چه شرایطی میتواند جامعه و گفتمان سیاسی را از «افراط و تفریط» دور کند؟ پاسخ میدهد: «به عقیده من مهمترین اصلی که طی سالهای اخیر به دست فراموشی سپرده شده و همین فراموشی عامل گسترش افراطیگیر است، عدم تمکین به قانون توسط همگان است.»
وی ادامه میدهد: «نظرات مجدانه و برخورد با عدم اجرای قانون طی سالهای اخیر مورد بیتوجهی قرار گرفته است- یعنی حساسیت جدی برای مقابله با عدم اجرای قانون وجود نداشته است- از این رو تفکرات افراطی هم توانسته توسعه پیدا کند. بنابراین مهمترین نکته، توجه به اجرای قانون است. بنابراین در مجلس شورای اسلامی در این چند روز شاهد بعضی بیتوجهیها به شأن و جایگاه مجلس بودهایم و از طریق بعضی، مردم هر گفتار ناپسندی را نسبت به وزرای پیشنهادی شاهد بودند. در حالیکه طبق آییننامه مجلس و نص صریح قانون هرکسی نمیتواند هرچه که میخواهد بدون مدرک بیان کند. اما ما شاهد آن بودیم در قلب مجلس گفتارهایی خلاف شرع و قانون زده میشود؛ حرفهایی که بعضا میتواند مورد پیگرد قانونی قرار بگیرد.
باید توجه کنیم که افراطیگریها از همین جا شروع میشود و از همین مراکز توسعه پیدا میکند.»بیادی در پایان گفت: «در هر صورت آن چیزی که پسندیده است و میتواند رضایت خداوند را بهدنبال داشته باشد توسعه دین از طریق رفتار و اخلاق اسلامی است که از این طریق میتوانیم به یک وحدت ملی برسیم و جامعه خود را عاری از هرگونه افراط و تفریط کنیم. در پایان باز هم تاکید میکنم بهترین راه و روش و راه «اعتدال» و توسعه امید بین مردم راه امامت و ولایت است.»
فلاحتپیشه: افراد تندرو به حاشیه میروند
حشمتالله فلاحتپیشه هم با تاکید بر اینکه «روحانی با معرفی کابینه اعتدالی اولین قدم در پیشبرد اعتدال را برداشت» به «بهار» میگوید: «در حالی که گفتمان جامعه و فضای سیاسی کشور گفتمان اعتدالی در پیش گرفته، اما ما شاهد هستیم که بعضی از گروهها و جریانهای تندرو دست از افراط و تفریط نکشیده و به قصد ضربه زدن به اعتدال گاهی کارهایی انجام میدهند که به نفع جامعه نخواهد بود. باید به این عده گوشزد کرد که روشهای تخریبی که آنها در سالیان سال در پیش گرفته و امروز هم ادامه میدهد دیگر جایی در دل اصولگرایان نخواهد داشت.
اصولگرایان افراد تندرو را در حاشیه قرار خواهند داد چون ما بر این اعتقاد هستیم که امروز دیگر دوران تندروی به سر آمده است. مقتضی امروز جامعه ما اعتدال است.»وی همچنین در توصیهای به تندروها میگوید: «من به جریانهای تندرو که با رفتار خود حتی بزرگان جبهه خود را زیر سوال میبرند تاکید میکنم در مقابل دشمنی که برای جمهوریاسلامی شکل گرفته چالشهای داخلی را که نوعی بچهبازی است کنار بگذارند.» نماینده ادوار مجلس در ادامه با تاکید بر اینکه «روحانی به اعتدال اعتقاد قلبی دارد»، میگوید: «روحانی با معرفی کابینه نشان داد که اعتدال باور قلبی آن است.
کابینه روحانی نمونه بارز یک کابینه اعتدالی است که میتوان گفت در16سال اخیر پیشنهاد چنین کابینهای با این ترکیب و چینش نداشتهایم. اگر دولتهای گذشته به دنبال چینش کابینهای مثل کابینه حسن روحانی بودند شاید ما در سالهای اخیر شاهد بعضی تندرویها نبودیم. به نظر من روحانی بهخوبی از تجربیات گذشته استفاده کرده و اعتدال را در دولت آیندهاش شکل داده است.»
وی با تاکید بر اینکه حسن روحانی تلاش کرده که اعتدال را در چند نظر در دولت آیندهاش مد نظر قرار بدهد، میگوید: «اول اعتدال موضوعی است. روحانی تمام تلاش خود را کرده که به صورت افراطی با موضوعات برخورد نکند بلکه در قالب عقل مسائل را حل و فصل کند. برای مثال آقای روحانی بسیار سعی دارند با استفاده از روش اعتدالی در قالب عقل مسائلی که الان در جامعه وجود دارد مثل کنار گذاشتن کینههای سال 88 و عفو و بخشش زندانیان سیاسی و پاک کردن پرونده کسانی که اصول قانون اساسی را قبول دارند و میتوانند خدمت کنند، را حل و فصل کنند.»
وی ادامه داد: «روحانی همچنان از نظر مدیریتی تلاش کرده افرادی را در کابینه جای دهد که از سه طیف فعال (اصلاحطلبان، اصولگرایان و میانهروها) امروز در عرصه سیاسی کشور وزیر وجود دارد. روحانی افرادی را انتخاب کرده که مشهور به افراطیگری و تفریط نیستند. گام بعدی روحانی برقراری تعادل میان افرادی است که شاید در ستادهای انتخاباتی رقبای او کار میکردند و حال باید برای دولت به دولت بیایند.
این کار سنگینی است که باید از طرف روحانی انجام بگیرد. اولین آزمون جدی اصولگرایان برای رسیدن به اعتدال رای اعتماد به کابینه است. همانطور که میدانید قاطبه مجلس نهم کسانی بودند که اصلا طرفدار آقای روحانی نبودند. اما روحانی سعی کرد با مد نظر قرار دادن همان اعتدالی که شعارش بود کسانی را در کابینه مد نظر قرار بدهد که نشان دهد خودش اولین کسی است که برای رسیدن به شعارهایش تلاش میکند.» فلاحتپیشه در ادامه با بیان اینکه «در چند روز اخیر دو نوع برخورد در مجلس شکل گرفت»، ادامه میدهد: «یک برخورد معقول با محوریت فراکسیون رهروان شکل گرفت. اما یک برخورد دیگر هم شکل گرفت که خلاف اخلاق سیاسی بود. این برخورد از سوی بعضی تندروهای مجلس که با تابلوی جبهه پایداری حرکت میکنند صورت گرفت.
بعضی از افراد جبهه پایداری معمولا مشغول به موضعگیریهای تند سیاسی هستند که این نوع اظهارات تند و تیز نوعی عقدهگشایی به حساب میآید. جبهه پایداری نگاهش به تحولات افراطی است. جبهه پایداری متاسفانه نگاه توهینی را ارائه میدهد که حتی در شأن بزرگان این جبهه هم نیست. به عقیده من افراطها در روزهای آینده به حاشیه رانده میشوند؛ چون این گفتمان در کل کشور به حاشیه رانده میشود.»وی در پایان تاکید کرد: «نیاز امروز در پیش گرفتن اعتدال است. آنچه از عملکرد اصولگرایان برمیآید در پیش گرفتن روش اعتدال با دولت روحانی است.»