شکست رسانه‌ای آمریکا در عراق

محمدرضا نوروزپور

با بروز انتقادهای شدیدی از داخل کنگره آمریکا و برخی محافل صهیونیستی نسبت به عملکرد شبکه تلویزیونی آمریکایی الحره که نشان می‌دهد این تلویزیون نتوانسته منافع کشور اشغالگر در عراق را تامین کند، شکستی تازه برای جبهه غرب این بار در بخش رسانه‌ای پدیدار گشته است.

آمریکایی‌ها که انتظارات زیادی از این شبکه تلویزیونی داشتند و تصور می‌کردند هزینه سرسام‌آوری که از بابت آن متقبل می‌شوند می‌تواند آنها را در پروژه فتح قلوب و اذهان مردم عراق پیروز گرداند حالا با شبکه‌ای مواجه شده‌اند که نه تنها نایل به این فتح نشده بلکه نارضایتی شدید لابی‌های صهیونیستی را برای آنها به همراه داشته و سبب شده تا مخالفان آمریکا بتوانند از طریق این تلویزیون عملکرد اشغالگران را نقد کنند.

در اواخر سال 2003 و پس از سقوط صدام در عراق، آمریکا به منظور نفوذ در افکار عمومی ملت عراق اقدام به راه‌اندازی شبکه تلویزیونی الحره کرد. سیاست تاثیرگذاری بر ملت عرب و مسلمانان خاورمیانه از طریق شبکه‌های رادیو و تلویزیونی ماهواره‌ای سال‌ها است که در دستور کار وزارت خارجه آمریکا قرار دارد و نظارت برعملکرد و دستاوردهای این شبکه‌های بر عهده کمیته‌ای بنام بی‌بی‌جی در وزارت خارجه آمریکا است.

آخرین تجربه رسانه‌ای بی‌بی‌جی برای رسیدن به این هدف در میان کشورهای عربی- تا پیش از راه‌اندازی شبکه تلویزیونی عربی زبان الحره- راه‌اندازی شبکه رادیویی ماهواره‌ای سوا بود که از طریق آن سعی در اشاعه فرهنگ آمریکایی یا همان روش زندگی آمریکایی (American Way of Life) در میان نسل جوان عرب داشت.

با این همه راه‌اندازی شبکه تلویزیونی الحره در عراق تجربه بسیار جدیدی برای بی‌بی‌جی یا همان هیات گردانندگان رادیو و تلویزیون‌های برون‌مرزی آمریکا محسوب می‌شد چه آنکه این تلویزیون از بدو تاسیس تاکنون راسا و با حضور خود آمریکایی‌ها و در کشور سوژه و با بودجه مستقیم آنها اداره می‌شود حال آنکه در سایر تجربه‌های رادیو و تلویزیونی دیگر آمریکا، محل تولید برنامه با محل توزیع آن کیلومتر‌ها فاصله داشته است.

آنچه آمریکایی‌ها از راه‌اندازی شبکه‌ای مانند الحره و پرداخت هزینه‌های سرسام‌آور آن انتظار داشته و دارند این است که آنها را منجی اعراب و منجی ملت عراق از دست تروریسم و دیکتاتوری صدام نشان دهد و کاری کند که تا عراقی‌ها آمریکایی‌ها را دوست‌دار خود بپندارند نه این که از عملکرد آنها یا متحدانشان در عراق یا سایر مناطق خاورمیانه انتقاد کنند و بلندگویی برای اظهارات ضدآمریکایی‌ شوند.

اما این که چرا آمریکایی‌ها با گذشت چهار سال و علی‌رغم بودجه سنگینی که برای راه‌اندازی و ادامه فعالیت الحره می‌پردازند نتوانسته‌اند به اهداف اصلی خود دست یابند و اکنون خود را با انتقادات شدیدی از داخل مواجه می‌بینند به یک جا بودن محل تولید و عرضه محصولات رسانه‌ای این تلویزیون بر می‌گردد. آمریکایی‌ها این حقیقت را درک نکرده‌اند که اگر چه الحره با نظارت، رهنمود، امکانات و حتی مدیریت آمریکایی‌ اداره می‌شود اما عملا در قلب یک کشور اسلامی با همه حساسیت و مطالبات اسلامی آنها اداره می‌شود و گاه حقایق مشهود و ملموس پیرامونی این شبکه خواسته یا ناخواسته بر عوامل و گردانندگان آن تاثیر می‌گذارد. ساده‌تر این که گردانندگان الحره از آمریکایی‌ها دستور می‌گیرند اما در جایی و در فضایی زندگی می‌کنند که احساسات اسلامی بر آنها مشرف و محیط است.

از این رو برای عراقی‌ها چندان تعجب‌برانگیز نیست که مشروح سخنان ضداسرائیلی و ضدآمریکایی سیدحسن نصرالله دبیر کل حزب‌الله لبنان یا اظهارات تند اسماعیل هنیه نخست‌وزیر فلسطین از این تلویزیون پخش شود در حالی که همین اقدام اعتراضات بسیار شدیدی را از سوی لابی‌های صهونیستی در آمریکا برانگیخته و سبب شده تا برخی از مسوولان بی‌بی‌جی که علاوه بر این شبکه تلویزیونی، رادیو فردا و صدای آمریکا را نیز اداره می‌کنند برای پاسخگویی به کنگره آمریکا فراخوانده شوند.

لابی‌های صهیونیستی و حتی برخی از اعضای کنگره آمریکا با حمله شدید به عملکرد شبکه‌ تلویزیونی الحره معتقدند که این تلویزیون علی‌رغم هزینه سنگینی که برای آمریکا به همراه داشته در جهت منافع آنها حرکت نمی‌کند بلکه در راستای اهداف ضدآمریکایی پیش می‌رود.

عمده آنچه سبب شده تا برخی از مسوولان بی‌بی‌جی مورد بازخواست قرار گیرند و فشار مضاعفی بر شبکه تلویزیونی الحره وارد شود تا جائیکه خبر از استعفا یا برکناری رئیس این شبکه می‌رسد پخش سخنرانی‌ها و اظهارات ضدآمریکایی و ضداسرائیلی سیدحسن نصرالله و نیز پخش تصاویری است که نشان از بی‌کفایتی نیروهای اشغالگر در حفظ امنیت و آرامش کشور اشغال شده دارد.

در چنین فضایی توجیهات دست‌اندرکاران عراقی الحره مبنی بر رعایت شئونات و اخلاق روزنامه‌نگاری و حفظ بی‌طرفی رسانه‌ای چندان خریدار ندارد.

از این رو پس از گذشت چهار سال با بروز چنین انتقاداتی از عملکرد الحره مشخص می‌شود که پروژه فتح قلوب و اذهان ملت عراق با راه‌اندازی این تلویزیون محقق نشده است و حتی شبکه‌ای که متعلق به خود آمریکایی‌ها است نیز نمی‌تواند چشم به روی واقعیت‌های موجود ببندد و بینندگان خود را از تماشا و شنیدن حقایقی که در کنارشان می‌گذرد محروم سازد.