گزارش تابناک از توافقنامه تاریخی ژنو
سود 20 میلیارد دلاری ایران از لغو تحریمها
سارا مرادخانی
گروه سیاسی ـ پنجمین روز از مذاکرات ژنو در حالی به پایان رسید که بعد از یک دهه کشمکش بر سر پرونده هستهای ایران در نهایت «ایران هستهای» به رسمیت شناخته شد و حق غنیسازی در خاک ایران به عنوان یک حق غیر قابل مذاکره مورد پذیرش گروه 1+5 قرار گرفت. یک دهه نشست و برخاستن ایران و غرب بر سر پروندهای که رفتار ایران در تمام ادوار آن قانونی بود و رفتار ایرانیان نیز هیچ وقت خارج از چارچوب قوانین بینالمللی و آژانس در خصوص فعالیتهای هستهای نبود، در نتیجه شانتاژهای رسانهای لابیهای صهیونیسم نتیجهای جز دامن زدن به ایرانهراسی و نیز نتیجهای جز تحریم و فشار ظالمانه بر ملت ایران نداشت. همه فعالیتهای هستهای ایران به شهادت ناظران بینالمللی و گزارش آژانس صلحآمیز و بدون خطر بوده است و هست. در نهایت جمهوری اسلامی ایران و گروه 1+5 پس از پنج روز مذاکره سخت و نفسگیر در ژنو روز گذشته به توافق دست یافتند و براساس این توافق بزرگ، برنامه غنیسازی ایران به رسمیت شناخته شد.
ال مانتیور در گزارشی نوشته است که «براساس پیشنویس موافقتنامهای که در مذاکرات هستهای ژنو تهیه شده ایران در قبال برخی اقدامات طی یک دوره 6 ماهه 20 میلیارد دلار دارایی بدست میآورد که تنها 3 میلیارد دلار از آن مربوط به داراییهای بلوکه شده این کشور است».
توافق مشترک ایران و غرب
وزارت امور خارجه، متن دقیق توافق 5+1 و ایران را منتشر کرد، بخشی از این متن به این شرح است:
ایران اقدامات داوطلبانه زیر را به انجام خواهد رساند:
ـ نیمی از اورانیوم موجود غنی شده 20 درصد را به صورت اکسید 20 درصد برای تولید سوخت راکتور تحقیقاتی تهران ذخیره نماید. بقیه UF6 20 درصد را به مواد کمتر از 5 درصد رقیق نماید. خط برگشتپذیر نیز وجود نداشته باشد.
ـ ایران اعلام میکند که برای این دوره 6 ماهه، اورانیوم را به سطح بالاتر از 5 درصد غنیسازی نکند.
ـ ایران اعلام میکند که فعالیتهای خود در تاسیسات سوخت هستهای نطنز، فوردو یا راکتور اراک را که توسط آژانس با نام IRـ40 شناسائی میشود، بیش از این گسترش نخواهد داد.
ـ همان گونه که ایران در برنامه عملیاتی کردن تاسیسات تبدیل مواد، به آژانس اعلام کرده است، با آغاز خط تبدیل مواد UF6 غنی شده تا 5 درصد به UO2، ایران تصمیم دارد مواد UF6 جدیدا غنی شده تا سطح 5 درصد طی 6 ماه آینده را به اکسید تبدیل کند.
ـ محلهای جدید برای غنیسازی ایجاد نمیشود.
ـ ایران برنامه تحقیق و توسعه (R&D) تحت نظارت، از جمله برنامه تحقیق و توسعه جاری غنیسازی خود را که با هدف انباشت اورانیوم غنی شده صورت نمیگیرد، ادامه خواهد داد.
ـ عدم بازفرآوری یا ساخت تاسیساتی که توانایی بازفرآوری داشته باشند.
ـ نظارتهای بیشتر
همچنین تعلیق تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا بر:
صادرات پتروشیمی ایران و نیز تعلیق تحریم خدمات مرتبط طلا و فلزات گرانبها و تعلیق تحریم خدمات مرتبط
ـ تعلیق تحریمهای آمریکا بر صنعت خودرو و تعلیق تحریمهای خدمات مرتبط
ـ صدور گواهی عرضه و نصب قطعات یدکی برای ایمنی پرواز هواپیماهای غیر نظامی ایران و خدمات مرتبط. صدور گواهی بازرسیهای مرتبط با ایمنی و تعمیرات در ایران و همچنین خدمات مرتبط
ـ عدم صدور قطعنامههای جدید تحریم هستهای توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد
ـ عدم صدور قطعنامههای جدید تحریم هستهای از سوی اتحادیه اروپا
ـ دولت آمریکا، در چارچوب اختیارات قانونی رئیسجمهور و کنگره از تحمیل تحریمهای جدید هستهای خودداری خواهد کرد.
حمایت اروپاییها
اتحادیه اروپا در واکنش به توافق هستهای امروز با گروه 1+5 اعلام کرد که دستیابی به توافق با ایران در صورتی ممکن است که در مدت زمان تعیین شده انجام شود. در این میان فرانسه نیز از توافق با ایران به عنوان گامی مهم در جهتی درست یاد کرد. آلمان، روسیه، چین و انگلیس و آمریکا هر کدام درباره نتیجه گفتوگوهای هستهای موضعگیری کردند در این میان اسرائیل به شدت از توافق به دست آمده انتقاد کرد و آن را توافقی بد دانست.
روسیه هرگز تحریمها را به رسمیت نشناخته
وزارت امور خارجه روسیه در بیانیهای تاکید کرد توافقات ژنو امکان دستیابی ایران به حقوق کامل هستهای خود را فراهم ساخته و منجر به لغو تحریمهای یکجانبهای میشود که روسیه هرگز آنها را به رسمیت نشناخته و نمیشناسد.
به گزارش خبرگزاری «نووستی»، وزارت امور خارجه روسیه با انتشار بیانیهای اعلام کرد که توافقاتی که در ژنو بین ایران و کشورهای میانجی بینالمللی در گروه «1+5» در ژنو در زمینه برنامه هستهای ایران صورت گرفته این امکان را به این کشور خواهد داد تا بطور کامل به حقوق خود بعنوان یکی از اعضای پیمان عدم گسترش تسلیحات هستهای دست یابد. همچنین سرگئی لاوروف، نیز گفت: ما هرگز این تحریمها را به رسمیت نشناخته بودیم و معتقدیم که کاهش این اعمال فشارها، اقدام کاملا بجایی است.
معامله «بد»
العربیه به نقل از «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر اسرائیل در نشست کابینه این رژیم درباره توافق هستهای در ژنو گفت: «توافقی که امروز در ژنو به دست آمد یک اشتباه تاریخی بود و جهان از امروز جای خطرناکتری است». دفتر نتانیاهو در موضعگیری در این زمینه، توافق به دست آمده را «معامله بد» توصیف و اعلام کرده بود.
واکنشهای توییتری به توافق ایران و 1+5
حسن روحانی و محمدجواد ظریف، اولین سیاستمدارانی بودند که واکنشهای توییتری نشان دادند. روحانی در اولین پیام خود به زبان انگلیسی نوشت: «تبریک به همه ایرانیان برای شکست تحریمها و پذیرش حق غنیسازی.» او در ادامه از صبری که مردم برای تحمل تحریمها داشتن تشکر کرد. ظریف با انتشار یک جمله کوتاه نوشت: ما به یک توافق دست یافتیم و سیدعباس عراقچی خبر توافق هستهای را با پیام «ساعت سه صبح روز پنجم. دود سفید در مذاکرات!» منتشر کرد و بعد از آن، در دو پیام جداگانه نوشت: «برنامه غنیسازی ما به رسمیت شناخته شد. تقدیم به ملت سرفراز ایران به پاس ده سال مقاومت و ایستادگی.» و «سلام بر روح دانشمندان شهید هستهای.» در میان سیاستمداران خارجی اما مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون و ویلیام هگ وزیر امور خارجه انگلیس پیشقدم شدند تا درباره این توافق اظهارنظر کنند. مایکل مان تنها از رسیدن به توافق خبر داده اما ویلیام هیگ این توافق را شروعی برای مذاکرات بعدی با ایران و حل مشکلات از طریق دیپلماسی گفته است. این در حالی است که سیاستمدارانی مثل آلن ایر، لوران فابیوس، جان کری و بنیامین نتانیاهو که تا چند روز قبل پی در پی نسبت به اخبار مذاکرات واکنش نشان میدادند، تا این لحظه در فضای مجازی سکوت کرده و اظهارنظر را به گفتوگو با رسانهها محدود کردهاند. پیام توئیتری اوباما اما رویکرد دوپهلویی دارد. او در حالی که مشخصا به مذاکرات اشاره نکرده، از رفتن به خانه و شروع تعطیلات صحبت کرده است. «محمد البرادعی» مدیر کل پیشین آژانس انرژی اتمی در صفحه توئیتر خود از توافق ایران و 1+5 استقبال کرد. البرادعی افزود: جهان با توافق 1+5 با ایران بهتر خواهد بود و برابری، اعتمادسازی، احترام و گفتوگو کلید حل هر گونه تعارضی است. «مایکل مان» نیز در یک پیام توییتری نیز اعلام کرد که «بان کی مون» با «کاترین اشتون» رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، تماس تلفنی برقرار کرد و به وی به دلیل موفقیت گفتوگوهای ایران و 1+5 (آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین بعلاوه آلمان) تبریک گفت.
غرب برای حل پرونده ایران سراسیمه بود
اصغر زارعی در گفتوگویی با تابناک در خصوص آنچه در سه دوره نشست ژنو گذشت گفت: با توجه به پیروزی چشمگیر دولت جدید و حضور گسترده مردم در انتخابات 24 خرداد و عدم تحقق پیشبینیهایی در خصوص ایجاد بحران و تنش در عرصه سیاسی ایران وجود داشت و علیرغم برنامهریزیهایی که در داخل و خارج پیشبینی میشد اتفاق بیفتد، خوشبختانه حضور آگاهانه مردم از تدابیر داهیانه مقام معظم رهبری برای حضور گسترده مردم در انتخابات و خلق حماسه که ایشان وعده داده بودند سبب شد تا نگاه جامعه جهانی و خصوصا قدرتهای بزرگ نسبت به دولت و ملت ایران یک نگاه مثبت دیگری نظر داشته باشد و همین مساله در سیاستهای اتخاذی دولت جدید نیز نسبت به جهان تجلی پیدا کرد.
این کارشناس مسائل بینالمللی در ادامه گفت: حمایتهای گسترده مقام معظم رهبری نیز در دولت برای پیگیری منافع ملت ایران و حمایتهایی که از مواضع تیم دیپلماسی در سازمان ملل و اختیاراتی که به دولت جدید دادند به لحاظ داخلی شرایط خوبی را فراروی قدرتهای خارجی گذاشت و از طرفی نیز نظام بینالملل نیز در شرایطی بود که نمیتوانست وارد یک چالش در برابر مواضع دوستانه جمهوری اسلامی ایران شود. به دلیل درگیریهایی که قدرتهای بزرگ در سوریه و بیداری اسلامی و خساراتی که در نتیجه این درگیریها پرداخت کردند و نیز عدم تحقق پیشبینیهایی که برای سقوط مقاومت در فلسطین و به خصوص در سوریه در منطقه داشتند، اما قدرت برتر ایران در معادلات منطقهای و حرکت بیداری اسلامی که اتفاق افتاد آنها را به رویکرد مثبت وادار کرده بود و نیز شرایط بد اقتصادی دولتهای اروپایی و حتی خود آمریکا به دلیل ورود به صحنه سیاسی خاورمیانه و بحرانهای این گونه که بخشی از آن نیز به دلیل تحریمهای یکجانبه ایران شکل گرفت بازتاب این هزینههای سنگین ورشکستگی برخی از دولتهای اروپایی منجر شد که مجموعهای از این عوامل سبب شد که آنها در صحنه سیاسی و معادلات قدرت با جمهوری اسلامی ایران روش دیگری را اتخاذ کنند. این استاد دانشگاه بیان کرد: آنها به این نتیجه رسیدند که اگر با دولت روحانی در این مسیر ورود پیدا کنند، میتوانند به یک بازی برد ـ برد دست پیدا کنند و فکر میکردند که با دنبال کردن زیادهخواهیهای خود و نیز از موضع برتر سخن گفتن شاید بتوانند موفق شوند که در دور اول و دوم مذاکرات ایران به آنها اثبات کرد که علیرغم اصرار بر حل و فصل دیپلماتیک این مساله حاضر به عقبنشینی از حقوق ملتش نیست آنها را به نوعی ترغیب کرد که حقوق هستهای ایران را در ایران مذاکرات بپذیرند.
زارعی در پایان گفت: در ژنو دو و سه سراسیمگی حضور وزرای خارجه 1+5 نشان از رغبت وافر آنها برای حل این مساله بود، در مذاکرات سوم نیز با توجه به اینکه پالسهای منفی هیگ و فابیوس را شاهد بودیم، اما در نهایت این توافق حاصل شد و حاضر شدند حقوق حقه ایران را در این مذاکرات بپذیرند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
