کابوس موشک‌های سام- 7

موشک ضدهوایی SAM-7  کوچک، سبک و قابل حمل است و می‌توان آن را در یک چمدان جای داد؛ اما از هر موشک ضدهوایی دیگری در یک منطقه جنگی مرگبارتر است. ناظران بر این باورند که راکت‌های ساخت روسیه در چند ماه گذشته عامل سقوط چندین هلیکوپتر ایالات متحده در عراق است. به نظر می‌رسد شورشیان عراق با مسلسل‌های خود که برای هلیکوپترهای ایالات متحده خطرناک هستند در حال وادار کردن آمریکا برای تجدید نظر در استراتژی عملیات‌های امنیتی‌اش هستند.

یازده هلیکوپتر در عراق از 20 ژانویه تاکنون منهدم شده‌اند و این امر ارتش آمریکا را مجبور ساخته تا در عملیات‌ هوایی خود تجدیدنظر کرده و طرح‌هایی برای اعزام انواع پیشرفته‌تری از هلیکوپترهای جنگی به عراق بریزد. تازه‌ترین سانحه در موصل – شمال بغداد - در حالی اتفاق افتاد که یک هلیکوپتر ایالات متحده با حملات از زمین مورد هدف قرار گرفت اما به سلامت زمین نشست. در موردی دیگر دو نفر از ارتش بریتانیا هنگامی که دو هلیکوپتر آنها در فاصله کمی از زمین در شمال بغداد سقوط کرد، جان باختند. ارتش بریتانیا گفت که این هلیکوپترها به علت برخورد به یکدیگر بر فراز یک منطقه روستایی دچار سانحه شده‌اند.

به دنبال این سوانح، شورشیان مدعی شدند که به ذخایر تازه‌ای از سلاح‌های ضدهوایی دست یافته‌اند. وب‌سایت‌های القاعده نیز در حال پخش تصاویر ویدیویی هستند که انهدام هلیکوپترهای ایالات متحده در عراق را نشان می‌دهد.

ژنرال پیتر پیس، سخنگوی ستاد مشترک کارکنان نیروهای اشغالگر، اذعان داشت که به تازگی نیروهای شورشی در سقوط هلیکوپتر ایالات متحده موفق شده‌اند. او همچنین افزود که 4 هلیکوپتر ایالات متحده در چند ماه گذشته با آتش سلاح‌های کوچک مورد هدف قرار گرفته‌اند از جمله آنها یک هلیکوپتر بلک هاوک بود که همه 12 سرباز گارد ملی آن کشته شدند.

SAM-7 که استرلا نیز نامیده می‌شود موشکی است که از قابلیت‌های آن می‌توان به سبک وزنی، قابلیت‌ شلیک از روی دوش و حرکت سطح به سطح در ارتفاع کم، کلاهک انفجاری بسیار مخرب و نیز هدف‌یاب مادون قرمز خودکار اشاره کرد. این موشک شبیه استیگبر ساخت آمریکا است که مجاهدان افغانی برای مقابله با اشغال کشورشان از سوی شوروی سابق بسیار از آن استفاده می‌کردند. SAM-7 نخستین نسل SAMهای قابل حمل شوروی بود که نمونه اصلی آن در سال 1968 وارد ارتش شد. اگر چه این موشک از لحاظ برد، سرعت و ارتفاع محدود است اما توان بالایی دارد و در مقابل سامانه‌های پدافند هوایی قوی‌تر است. کارآیی SAM-7 به قدرت نشانه‌روی به سوی مخزن سوخت هلیکوپترهایی با بال‌های ثابت یا ملخ‌دار در ارتفاعات کم بستگی دارد. محمد کدری ژنرال ارشد بازنشسته می‌گوید: «وقتی این موشک‌ها به درستی به کار گرفته شوند چنان مؤثر واقع خواهند شد که دشمن را وادار به تغییر تاکتیک‌ خواهند کرد.» محمد السید کارشناس مطالعات استراتژیک و سیاسی در مرکز الاهرام نیز می‌گوید: سقوط پی‌درپی هلیکوپترهای آمریکایی در عراق حاکم از «نقض بزرگی» در استراتژی جنگ ایالات متحده در آن کشور است. او افزود: «اگر آمریکایی‌ها قادر نیستند بوسیله هلیکوپترهای خود مراکز مقاومت را به طور دقیق شناسایی کنند پس استراتژی آنها برای سرکوب شورشیان به شکست می‌انجامد و شورشیان نیز می‌توانند تفوق نیروی هوایی آمریکایی‌ها که پشتوانه اصلی برای اجرای طرح امنیتی است را نادیده بگیرند.» شورشیان ادعا کرده‌اند یکی از هواپیماهای DHL که در حال فرود در فرودگاه بین‌المللی بغداد بود را مورد هدف قرار دادند و آسیب جدی به آن وارد کردند. در دوره حکومت صدام، ارتش عراق راکت‌های SAM-7 در انبار تسلیحات خود داشت و عقیده بر این است که پس از اینکه ارتش ایالات متحده نتوانست پادگان‌های ارتش صدام را بی‌درنگ پس از اشغال در کنترل خود درآورد، شورشیان این تسلیحات را به سرقت برده‌اند. هارون محمد یک روزنامه‌نگار عراقی که مسائل مربوط به عراق را از لندن پیگیری می‌کند گفت احتمال این امر وجود دارد که پس از سقوط رژیم صدام در آوریل 2003، چیزی حدود 120 اردوگاه نظامی و انبار تسلیحاتی را به غارت برده باشند. او افزود که چند هزار مهندس سازمان صنایع نظامی صدام را شورشیان به کار گرفته‌اند و ادعا می‌شود که این مهندسان اکنون در حال حفاظت و به کارگیری دوباره تسلیحات به غارت رفته هستند.

او همچنین اضافه کرد که «آنها افرادی با تجربه بوده و از سوی شورشیان تحریک و تطمیع شده‌اند.»

رهبران شورشیان که در چند پایتخت خاورمیانه با هفته‌نامه الاهرام مصاحبه کرده‌اند اظهار داشتند که به تازگی شماری از انواع پیشرفته‌تری از جمله SAM-16S و SAM-18S نیز خریداری شده است.

ماه ژانویه روزنامه الحیات گزارش داد که شورشیان به «نسل جدیدی از موشک‌های استرلا» دسترسی پیدا کرده‌اند. این روزنامه از کارشناسی نقل قول کرده که شورشیان از این موشک‌ها در عملیات‌های مناطق اطراف بغداد استفاده می‌کنند. همچنین عقیده بر این است که گروه‌های مرتبط با القاعده عراق بویژه در یمن و عربستان سعودی نیز دارای موشک هستند. در یک نوار ویدیویی که در سال 2003 در اینترنت منتشر شد، القاعده در عربستان انبار موشک‌های SAM-7 خود در اردوگاه‌ آموزشی البطار را به نمایش گذاشت. در آن زمان مقام‌های عربستان اذعان کردند که این گروه‌، راکت‌ها را از یمن به صورت قاچاقی وارد کرده است.

در این میان نیروهای ارتش آمریکا طرح فرستادن اسکادرانی از هلیکوپترهای Ospreybe 22-V به عراق را ریخته‌اند تا به جنگ بر ضد شورشیان بپیوندد. ژنرال جیمز کانوی، فرمانده نیروی دریایی، اعلام کرد در ماه سپتامبر هواپیماهای دو کاره که می‌توانند هم به عنوان هلیکوپتر و هم هواپیما عمل کنند به پایگاه‌ هوایی الاسد در عراق فرستاده خواهند شد. نیروی دریایی آمریکا امیدوار است که این هواپیما قادر خواهد بود از حملات سطح به هوا که هلیکوپترهای ایالات متحده را منهدم می‌سازد جلوگیری کند.