منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران برای شرکت در نشست شرمالشیخ در روزهای پنجشنبه و جمعه به سواحل دریای سرخ در مصر خواهد رفت همسایگان عراق و کشورهای عضو گروه هشت و اتحادیه اروپا در این نشست حضور خواهند داشت. حاشیههای برگزاری این نشست خصوصا این مساله که در این میان، مذاکراتی میان مقامات آمریکایی و طرف ایرانی انجام شود، سبب حساس شدن موضوع گشته است.
در همین رابطه روزنامهها دیدگاههای متفاوتی را اتخاذ نمودند. روزنامه آمریکایی واشنگتن پست نوشت:
آمریکا خواستار مذاکره با ایران در شرمالشیخ است
این روزنامه با اشاره به تمایل آمریکا برای حضور ایران در اجلاس شرمالشیخ گزارش داد که مقامات کاخ سفید امیدوارند این اجلاس سرآغازی برای گفتوگوی مستعمر با ایران و سوریه باشد.
واشنگتن پست در ادامه نوشت: گاهی تغییرات بزرگ درست جلو چشممان اتفاق میافتند؛ ظاهرا مسأله ایران و آمریکا جزو همین موارد است. این دو کشور طی یک سال گذشته از انزوای دو جانبه به آستانه مباحثات دیپلماتیک رسیدهاند. رفتار دولت بوش نشان میدهد که به شدت خواستار چنین گفتوگویی است، اما ایران که متقاعد به داشتن برتری است هنوز تصمیم نگرفته که تشدید درگیریها با آمریکا به نفع منافعش است یا سیاست تعامل با این کشور.
این روزنامه ادامه میدهد: تصمیماتی که مقامات ایرانی در چند هفته آینده اتخاذ میکنند آینده این کشور و خاورمیانه را شکل خواهد داد.
اگرچه انتظار میرود که ایران در اجلاس شرمالشیخ شرکت کند، مقامات ایرانی هشدار دادهاند که منوچهر متکی، وزیر خارجهشان ممکن است تا زمانی که آمریکا 5 مقام ایرانی دستگیر شده در عراق را آزاد نکرده است در این اجلاس شرکت نخواهد کرد.
این روزنامه در پایان نوشت: رایس خواهان ملاقات با نمایندگان ایران و سوریه در اجلاس شرمالشیخ است و مقامات وزارت خارجه آمریکا امیدوارند این اجلاس سرآغازی برای گفتوگوهای مستمر با ایران و سوریه درباره چگونگی برقراری ثبات در عراق باشد. دروازه امکان مذاکرات واقعی بین آمریکا و ایران در حال گشایش است. هر دو طرف باید تصمیم بگیرند که چه میخواهند و صداهای بلندی را که خواستار ادامه درگیریها بین این دو کشورند نادیده بگیرند.
معمای شرمالشیخ
همچنین روزنامه کیهان و به قلم حسین شریعتمداری مینویسد: ایران اگرچه در پی درخواست مکرر مقامات بلندپایه عراقی در تصمیم قبلی خود تجدیدنظر کرده و قرار است در اجلاس شرمالشیخ حضور پیدا کند ولی این حضور نباید مسئولان سیاست خارجی کشورمان را از ماهیت اجلاس شرمالشیخ که دام خطرناک آمریکا برای بلعیدن عراق است غافل کند. دامی که آمریکاییها برای جبران ناکامی خود در حمله نظامی خود به عراق تدارک دیدهاند و هدف نهایی آن کنار زدن دولت مردمی عراق از قدرت و سپردن حاکمیت این کشور به دست عوامل سرسپرده خویش است. یعنی دقیقاً همان هدفی که از حمله نظامی به عراق دنبال میکردند ولی تحولات و رخدادهای دور از انتظار آمریکا، نه فقط مانع از تحقق این خواسته استکباری شده بلکه تاکنون نتیجهای معکوس در پی داشته است.
اکنون که ایران با حضور در اجلاس شرمالشیخ موافقت کرده است کاویدن اهداف این اجلاس و انگیزه هر یک از سه ضلع اصلی و تعیین کننده آن، یعنی آمریکا، دولت مردمی عراق و ایران اسلامی، ضروری به نظر میرسد.
1- اشغالگران آمریکایی و انگلیسی به اعتراف خود و به گواهی آنچه امروزه در عراق میگذرد، در دستیابی به اهدافی که از حمله نظامی به عراق در سر داشتند ناکام ماندهاند. قرار بود با اشغال عراق، حکومتی دستنشانده و طرفدار آمریکا در این کشور شکل بگیرد ولی هوشیاری مردم عراق، بیداری مرجعیت حاضر در این کشور و آگاهی بخش ایران اسلامی به روی کار آمدن مجلس و دولتی اسلامگرا و برخاسته از خواست مردم عراق منجر شد یعنی نتیجهای دقیقاً متضاد با آنچه اشغالگران آمریکایی دنبال میکردند. در این حالت نیروهای اشغالگر با دو گزینه روبرو بودند، اول؛ پایان دادن به اشغال عراق و موافقت با حاکمیت اسلامگرایان بر این کشور، بدیهی است که این گزینه نه فقط قابل قبول اشغالگران نیست بلکه بعد از تحمل هزینههای کلان مالی، تلفات انسانی، بر باد رفتن هیمنه نظامی و ... پذیرش این گزینه به یک کابوس وحشتناک شبیه بوده و هست. گزینه دوم؛ دنبال کردن اهداف حمله نظامی از راههای غیرنظامی و دیپلماتیک. برای عملیاتی کردن این گزینه، آمریکاییها بایستی صورتبندی عوامل موثر در سرنوشت عراق را تغییر میدادند که اجلاس شرمالشیخ در این بستر شکل گرفته است.
2- در صورتبندی کنونی عراق 3 بازیگر اصلی و نقشآفرین حضور موثر دارند.
الف؛ مردم عراق که به علت باورهای عمیق اسلامی میان حاکمیت صدام و یک حکومت دستنشانده آمریکا تفاوتی نمیبینند.
ب؛ آمریکا که بعد از اشغال عراق حضور نظامی سنگین خود را بر این کشور تحمیل کرده و از این طریق در عراق نقشآفرینی میکند.
ج؛ ایران اسلامی که با مردم عراق پیوندهای عمیق فرهنگی و مذهبی دارد. با توجه به تابلوی یاد شده از میزان حضور و نفوذ بازیگران اصلی و نقشآفرینی در عراق، بدیهی است که کفه قدرت و نفوذ همواره به سود مردم عراق سنگین بوده و هست.
3- آمریکا برای خروج از بنبست و رسیدن به اهداف ناکام مانده خود بایستی این صورتبندی را تغییر میداد تا کفه تصمیمگیری درباره آینده عراق به نفع اشغالگران سنگین شود و اجلاس شرمالشیخ- بعد از اجلاس بغداد- با این منظور طراحی شده است. چرا ...؟! چون اجلاس شرمالشیخ با حضور 21 کشور و سازمان منطقهای و بینالمللی، از جمله کشورهای همسایه عراق، 5 کشور صاحب حق وتو در سازمان ملل، نماینده جداگانهای از سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا، نمایندهای از گروه کشورهای 8-ب8 کشور صنعتی بزرگ- اتحادیه عرب و ... تشکیل خواهد شد. بازیگرانی که به یقین در اجلاس شرمالشیخ کنار آمریکا ایستادهاند و اهداف اشغالگران را دنبال میکنند. ورود این بازیگران برای کاستن از نقش بازیگران اصلی و طبیعی یعنی ایران و مردم عراق صورت میپذیرند.
4- با توجه به نکات فوق حضور ایران و عراق در اجلاس شرمالشیخ نه فقط تامین کننده منافع مردم عراق نیست بلکه تصمیمگیری درباره آینده عراق را از دست دولت مردمی عراق و ایران اسلامی که متحد و همراه طبیعی ملت عراق است خارج میکند و یا دست کم این که نقش ایران و عراق را در این تصمیمسازی به حداقل میرساند. البته واقعیت آن است که دولت عراق بدون حضور ایران، خود را در اجلاس شرمالشیخ تنها و بدون حامی تلقی میکند و به همین علت اصرار دارد که جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک حامی قدر و قدرتمندترین کشور منطقه در اجلاس حضور داشته و از منافع مردم عراق در مقابل حریفان آمریکایی و متحدان اروپایی و منطقهای آنها دفاع کند.
به هر حال شرایط کنونی منطقه بسیار حساس است و میبایست دقت داشت تا قدم اشتباهی به نفع آمریکا و متحدانش برداشته نشود.
لاریجانی: چیزی جز دموکراسی نمیتوند در عراق امنیت ایجاد کند
رسالت مینویسد: دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان اعلام هیچ چیز جز دموکراسی نمیتواند در عراق امنیت ایجاد کند. به گزارش واحد مرکزی خبر علی لاریجانی دیروز پس از دیدار با هوشیار زیباری وزیر خارجه عراق در بغداد با حضور در نشست خبری تصریح کرد خاستگاه دولت عراق اراده مردمی است. بر اساس همین گزارش لاریجانی در این نشست افزود: دولت عراق کاملا قانونی و مشروع است و تمامی کشورها لازم است از آن حمایت کنند. وی با اشاره به اختلافات موجود میان گروههای سیاسی عراق گفت: مشکلات و اختلافات باید در سایه دموکراسی حل شود. لاریجانی در ادامه با ابراز امیدواری نسبت به استقرار هر چه سریعتر صلح و آرامش در عراق با اراده ملت و توانایی در خور تحسین دولت این کشور افزود: ما حمایت کامل خود را از دولت قانونی عراق اعلام میکنیم و آمادهایم در تمامی زمینهها از جمله مسایل امنیتی با دولتمردان این کشور همکاری کنیم. وی شرایط کنونی عراق را حساس خواند و افزود: ملت مظلوم عراق بیشترین آسیب را از وجود ناامنی و فعالیتهای تروریستی در این کشور متحمل میشوند و راهکارهای منطقهای و بینالمللی برای خاتمه این مشکلات باید هر چه سریعتر به کار گرفته شود.
رایس: ممکن است با متکی دیدار کنم
وزیر امور خارجه آمریکا اظهار کرد که ممکن است در کنفرانس شرمالشیخ با وزیر امور خارجه ایران دیدار کند. به گزارش ایسنا، رویتر گزارش کرد که کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا در گفتوگوهایی تلویزیونی گفت که «روبرو شدن» با منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران را در کنفرانس مصر که روزهای 14 15 اردیبهشت جاری در شرمالشیخ برگزار میشود منتفی نمیداند. با این حال وی تاکید کرد که هر گونه مذاکرهای فقط بر ثبات عراق متمرکز خواهد بود و به روابط آمریکا- ایران نخواهد پرداخت. رایس در شبکه تلویزیونی ای.بی.سی گفت: این کنفرانس درباره آمریکا و ایران نیست؛ این نشستی درباره عراق و درباره این است که همسایگان عراق و طرفهای علاقمند برای کمک به ثبات وضعیت عراق چه اقداماتی میتوانند انجام دهند. شبکه خبری بلومبرگ به نقل از رایس نوشت که آمریکا درباره اقدامی که ایران باید برای کمک به ثبات عراق و باقی کشورهای منطقه انجام دهد کاملا شفاف بوده است. وی با ایراد اتهاماتی تکراری علیه ایران ادامه داد: توقف جریان عبور مبارزین خارجی از مرزها، توقف استفاده از فناوری پیشرفته ابزارهای انفجاری هوشمندانه که برای کشتن سربازان آمریکایی به کار میرود دامن زدن به ناآرامی میان شبه نظامیان که عراقیها بیگناه را میکشند از این موارد است. رایس همچنین گفت که آمریکا برای واداشتن ایران به حضور در کنفرانس شرمالشیخ هیچ گونه ملاحظهای با ایرانیها انجام نداده است.
ایران در خط مقدم کمک به دولت و مردم عراق پس از سقوط سیستم دیکتاتوری قرار دارد
همبستگی در گزارشی از سفر علی لاریجانی به عراق و از قول وی میافزاید: ایران در خط مقدم کمک به دولت و مردم عراق پس از سقوط سیستم دیکتاتوری قرار دارد و آن کشورهایی که امنیت و ثبات منطقه را میخواهند باید از دولت منتخب عراق حمایت کنند. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، نوریالمالکی نیز به نماینده ایران گفت که خشونت مستمر در عراق ممکن است به کشورهای همسایه از جمله آنهایی که قرار است از دولت عراق حمایت کنند کشیده شود. به گزارش رویتر، الربیعی همچنین گفت که امیدوار است نشست شرمالشیخ به روابط بهتر میان ایران و آمریکا منجر شود!! الربیعی به خبرنگاران گفت: برای عراق بسیار مهم است که آمریکا و ایران با یکدیگر گفتوگو کنند. الربیعی با استقبال از تصمیم ایران برای حضور در نشست شرمالشیخ گفت: این گام مثبتی است و باید این یخ شکسته شود!! همچنین خبرگزاری رسمی عراق گزارش داد، محسن حکیم پسر سیدعبدالعزیز حکیم، رییس مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق نیز تاکید کرده است که آمریکا به تنهایی و بدون کمک ایران در حل مشکلات عراق ناتوان است. وی ایران را برخوردار از نفوذی معنوی در میان شیعیان، اهل تسنن و کردهای عراق دانست. حکیم گفت که دولت عراق با هر گونه تلاش که در کنفرانس شرمالشیخ با هدف تغییر نظام سیاسی عراق صورت گیرد مخالفت خواهد کرد. بر اساس این گزارش، احمد ابوالغیظ، وزیر امور خارجه مصر نیز از همکاریهای ایران و مصر برای حل بحران منطقه استقبال کرد. وی افزود که پاسخگویی ایران به نیازهای امنیتی مصر نشانگر تحول بزرگ در روابط میان دو کشور است.