جایگاه مرجعیت در تاریخ اسلام و ایران

مذهب تشیع به عنوان پیروی از مکتب امام‌ علی‌بن ابیطالب و اهل بیت رسول خدا (ص) در تاریخ اسلام ریشه عمیق دارد و در تاریخ اسلام و در مقام صیانت از هویت، موجودیت و استقلال جهان اسلام همیشه صدرنشین و اثرگذار بوده است و در این زمینه نقش اصلی را ائمه معصومین (ع) ایفا می‌کردند. تاریخ خوب به یاد دارد زمانی را که امپراتور روم در زمان خلیفه عباسی منصور دوانیقی به منظور شکست مسلمین و اهانت به اسلام تصمیم به حک برخی واژگان و شعارهای نامبارک روی سکه‌های رایج در سرزمین‌های اسلامی گرفت که منصور و کارگزاران وی در مقابله با آن از تدبیر مناسب عاجز ماندند ولی امام محمدباقر (ع) در مقام مشاورت دستور داد که نخستین سکه دولت اسلامی زده شود و استقلال اقتصادی و سیاسی مسلمین تضمین گردد.

در عصر غیبت، فقهای بزرگوار و مراجع عظیم‌الشان شیعه به نیابت از ائمه معصومین همین نقش هدایتگری جامعه اسلامی و سنگربانی آن را بر عهده گرفته و در مقاطع گوناگون نقش اساسی در تامین هویت و استقلال مسلمین ایفا کردند.

بعد از حمله ویرانگر مغولان به جهان اسلام که نه تنها موجودیت سرزمین‌های اسلامی بلکه موجودیت اصل اسلام مورد تهدید قرار گرفته بود، فقها و مراجع گرانقدری چون خواجه نصرالدین طوسی، سیدبن طاوس و علامه حلی وارد معرکه شده و بدین ترتیب موجودیت اسلام و استقلال ایران را حراست و حفاظت نمودند.

چنانکه در عصر صفویه نیز شماری از فقیهان، محدثان و مراجع تقلید شیعه با در پیش گرفتن سیاست همکاری با حاکمان صفوی از فرو غلتیدن ایران اسلامی و شیعه در دهان اژدهای عثمانی در شرق ایران مانع شدند و همچنین همه می‌دانیم این حکم تحریم تنباکوی مرجع تقلید متنفذ شیعه، میرزای شیرازی بود که از مستعمره شدن ایران برای انگیس مانع شد. در انقلاب مشروطیت نیز این مراجع تقلید سه‌گانه شیعه در نجف اشرف حضرات آیات عظام آخوند خراسانی، میرزا عبدالله مازندرانی و حاج میرزا حسین خلیلی تهرانی بودند که با صدور فتوای وجوب تاسیس نظام مشروطه در ایران، رهبری این انقلاب مردمی را بر عهده گرفته و به پایه‌گذاری نخستین نظام دموکراسی و انتخاباتی در ایران یاری رساندند.

نقش امام خمینی (ره) و دیگر مراجع هم عصر ایشان در مبارزه با نظام استبدادی سلطنت و پایه‌گذاری انقلاب و نظام جمهوری اسلامی نیز روشن‌تر از روز است و نیازی به بیان ندارد.

با مرور تاریخ اسلام و ایران به این نتیجه می‌رسیم که نهاد مقدس مرجعیت شیعه به عنوان رکن رکین این مذهب و عامل تضمین بقای استقلال سرزمین‌های اسلامی محسوب می‌شود و باید حریم آن را پاس بداریم. اکنون این مرجعیت شیعه به رهبری آیت‌الله العظمی سیستانی است که در عراق در مقابله با اشغالگری و فتنه‌های نژادی و تفرقه مذهبی اساسی‌ترین و سالم‌ترین حرکت را انجام می‌دهد.

در گذشت تاسف‌بار حضرت آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی به عنوان یکی از مراجع عظیم‌الشان شیعه جای بسی تاثر و اندوه دارد و سبب می‌گردد که ما مجددا به اهمیت و جایگاه والای نهاد مرجعیت پی برده و در پاسداری از آن و تعمیق بخشیدن به جایگاهش بیشتر بکوشم. آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی یکی از شاگردان قدیمی و مروجان جدی مرجعیت امام خمنیی (ره) بود و بعد از انقلاب اسلامی با پذیرش مسوولیت ریاست شورای مدیریت حوزه علمیه قم در مقطعی از زمان به تثبیت و اصلاح نظامات آن یاری فراوان رسانید و با تدریس بلندمدت خود در حوزه علمیه قم از عصر آیت‌الله العظمی بروجردی تا زمان حاضر به تربیت گروه‌های فراوان از روحانیون فاضل و مجتهدان گرانقدر پرداخت که هر کدام از آنان به انجام وظایف دینی و ارشادی خود مشغول می‌باشند.

ما این ضایعه اسفناک را به محضر امام زمان (عج)، حوزه‌های علمیه، مراجع تقلید شیعه، مقام معظم رهبری و همه علمای اسلام، مردم متدین و بیت آن بزرگوار به ویژه فرزند فرهیخته ایشان حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ جواد فاضل لنکرانی تسلیت می‌گوییم.

انالله و انا الیه راجعون