ادعای ارتباط زنجانی با فساد ترکیه!

رضا ضراب که تا چندی پیش شهرتش در ترکیه به واسطه ازدواج با "ابرو گوندش"، خواننده مشهور بود، این روزها با اتهام پولشویی و همکاری با بابک زنجانی شناخته می‌شود. حالا در رسانه‌های ترکیه، پای یک نفر دیگر هم به میان کشیده شده: کاملیا جمشیدی؛ زنی که از او به عنوان یکی از کلیدهای معمای پرونده فساد گسترده در ترکیه نام برده شده اما استانبول را به مقصد دوبی ترک کرده و پلیس ترکیه در جستجوی مدارک و مستنداتی از اوست. افشای  فساد مالی گسترده دولتی، خبر اول این روزهای ترکیه است. روز 26 آذرماه، چند مقام عالی‌رتبه دولتی، فرزندان سه وزیر کابینه و چندین و چند چهره نزدیک به رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه بازداشت شدند. دولت به این اقدام پلیس و دستگاه قضایی واکنش سختی نشان داد و رئیس پلیس و بیش از 20 مقام ارشد پلیس را برکنار کرد. با گذشت چند روز، هنوز هم اردوغان سخنان تهدیدآمیزی به زبان می‌آورد. او حتی سفرای خارجی را به اتهام "اقدامات تحریک‌آمیز" در این مورد، تهدید به اخراج و این پرونده را یک "عملیات کثیف" علیه دولت خود توصیف کرده است. بسیاری از مفسران و کارشناسان حوزه ترکیه هم افشای این فساد را به اختلافات دو گروه سابقا حامی دولت، حزب حاکم PAK و جماعت اسلامی فتح‌الله گولن نسبت می‌دهند اما هر چه باشد فساد 87 میلیون یورویی، موضوعی نیست که به این راحتی فراموش شود. از سوی دیگر این پرونده به جز اهمیتی که برای مردم ترکیه دارد و احتمالا در آینده سیاسی این کشور نیز موثر خواهد بود، از جنبه‌های بین‌المللی نیز برخوردار است. به نوشته رسانه‌های ترکیه، رضا ضرابی به اتهام پولشویی 87 میلیارد یورویی و انتقال غیر قانونی حدود 35 میلیارد یورو پول و طلا دستگیر و ادعا شده که تنها در یک فقره از رشوه‌هایی که داده، 50 میلیون دلار نصیب وزیر اقتصاد دولت ترکیه شده است. او از طریق شرکت‌های صوری که در ترکیه راه انداخته بود، این مبادلات پولی را انجام می‌داد و در این راه از کمک بانک "هالک" ترکیه نیز برخوردار شده بود. بانک هالک (خلق) که در تهران نیز دفتر نمایندگی دارد، پیش از این پول نفت فروخته شده ایران به هند را مبادله می‌کرد. این بانک سال گذشته از سوی دولت آمریکا به نقض تحریم‌های علیه ایران متهم شد اما آن گونه که خود رسما اعلام کرده در ژوئیه 2013، مبادلات تجاری با ایران را قطع کرده است. تحقیقات دستگاه قضایی ترکیه در مورد ضراب هنگامی آغاز شد که در تابستان سال گذشته، 6/5 میلیارد دلار پول حاصل از فروش گاز ایران تبدیل به طلا شد و از راه ترکیه به ایران آمد. در پی اعتراض دولت آمریکا به این اقدام، یکی از این محموله‌های طلا توقیف و رضا ضراب هم احضار شد. اما او تنها این مورد را در کارنامه ندارد و دو محموله پول نقد مرتبط با او نیز در سال 2011 و در فرودگاه مسکو کشف شد. به نوشته روزنامه رادیکال ترکیه، ضراب مالک هلدینگ "رویال" است که در تجارت سنگ‌های قیمتی فعال است و 46 درصد صادرات طلای ترکیه را در اختیار دارد. مطالب زیر از خبرگزاری ایسنا و سایت انتخاب و... گرفته شده است.

ـ بابک زنجانی و رضا ضراب چه ارتباطی با هم دارند؟

هنوز اظهارنظری رسمی در این مورد وجود ندارد اما ادعا می‌شود لااقل در یک مورد این دو با یکدیگر همکاری کرده‌اند تا یک هواپیمای حامل شمش طلای متعلق به سورینت (هلدینگ متعلق به زنجانی) با پرداخت یک و نیم میلیون دلار، فرودگاه استانبول را به مقصد دوبی ترک کند. این مورد را روزنامه حریت ترکیه مطرح کرده است. در زمستان 1388، بابک زنجانی 36 ساله هنوز مشهور نشده بود اما رضا ضراب (صراف) تاجر 26 ساله آذری، با ابرو گوندش، خواننده پرآوازه ترک ازدواج کرد و در کشور زادگاهش پرآواز شد. هرچند او علاوه بر تابعیت ایرانی، تابعیت جمهوری آذربایجان و ترکیه را هم دارد. اما همچون زنجانی، بخش مهمی از موفقیت تجاری‌اش را مدیون واردات و صادرات بین ترکیه و ایران است. او خانواده متمولی هم در ایران دارد که مالک کارخانه فولاد تیکمه‌داش هستند. زنجانی پس از همکاری با دولت سابق ایران و تبدیل شدن به یکی از میلیاردرهای پرنفوذ، صاحب خطوط هواپیمایی "اونور" در ترکیه هم شد که پس از قرار گرفتن در لیست تحریم‌های بین‌المللی، آن را به یک ایرانی دیگر واگذار کرد و از این نظر برای ترک‌ها ناشناخته نیست. اما ضراب با وجود حضور در معاملات کلان اقتصادی هیچ وقت در لیست تحریم‌ها قرار نگرفته بود. از سوی دیگر اوموت اوران، نماینده حزب PCH (حزب رقیب) در مجلس نیز مستقیما از دو وزیر کابینه در مورد نقش بابک زنجانی در این پرونده پرسیده و عنوان کرده است: "پرونده شکایت از شرکت صرافی و سنگ‌های قیمتی دورو با مدیریت امین خیام و همچنین بابک زنجانی و ثریا اسدی اعضای هیئت مدیره گروه لوازم آرایشی کونت، وحد مرادی‌مقدم و سیما خرم‌دل اعضای هیئت مدیره شرکت "مستر سارا توریزم" به کجا رسید؟" حضور در دوبی و مالکیت چندین شرکت صرافی و موسسه مالی اعتباری، یکی دیگر از مشترکات زنجانی و ضراب است. زنجانی به صراحت گفته است که او از طریق موسسات مالی اعتباری در امارات، به کار دور زدن تحریم‌ها مشغول بوده و سپس با بالا رفتن حجم به فکر مبادلات به فکر تاسیس بانک در مالزی افتاده است. اما رضا ضراب چطور؟ آیا او نیز در ترکیه و دوبی به چنین کاری مشغول بوده است؟ هنوز اظهارنظری از او در دست نیست. زنجانی خود را "تاجر" می‌نامد و از بابت فروش نفت صاحب منت بر مردم ایران می‌داند. هرچند با اتهامات فراوانی مواجه است. رضا ضراب اما اگر اتهاماتش ثابت شود، چه خواهد کرد و چه بر سر ثروت افسانه‌ای و رشک‌برانگیزش در ترکیه خواهد آمد؟

ـ ادعای یک روزنامه ترک

در همین حال روزنامه وطن، چاپ ترکیه در تحلیلی با ادعای به ارتباط رضا ضراب یکی از متهمان اصلی عملیات گسترده پلیس ترکیه در 17 دسامبر با بابک زنجانی نوشت: در پی عملیات گسترده توسط پلیس ترکیه روز سه‌شنبه هفته گذشته بیش از 60 نفر از جمله سه پسر وزیران دولت دستگیر شدند اما دستگیری یکی از متهمان که سر و صدای زیادی هم در رسانه‌های ترک و هم در رسانه‌های ایرانی همراه داشت، رضا ضراب‌فرد (مشهور به صراف)، ایرانی‌الاصلی است که تابعیت ترکیه را دارد. وی در اظهارات خود هنگام بازجویی اعلام کرد: یکی از مشتری‌هایم به نام "ب.ز" به من تلفن کرد و گفت که از غنا می‌تواند 1/5 تن طلا وارد کرده و از طریق ترکیه به ایران بفرستد. ضراب در ادامه اظهاراتش از این فرد به عنوان رئیس خود نام برد و ادعا کرد همکارش در ایران بابک زنجانی است. شریک اصلی رضا ضراب، زنجانی بوده است و از طلاهای بلوکه شده توسط پلیس در استانبول 1/2 تن طلا متعلق به زنجانی است. این روزنامه در ادامه مدعی شد: براساس اطلاعات به دست آمده هدف اصلی عملیات گسترده مبارزه با فساد مالی، پولشویی و رشوه در ترکیه، بابک زنجانی بوده است و پلیس زمانی که از طریق شنودهای تکنیکی متوجه شد که "صراف" در آنتالیا با وی دیدار می‌کند این عملیات برنامه‌ریزی شد؛ اما سپس برای محرمانه ماندن شنود این افراد، این عملیات تا 17 دسامبر به تعویق افتاد. در واقع بابک زنجانی نفر اول هدف پلیس ترکیه است. این روزنامه در ادامه به سرگذشت بابک زنجانی و چگونگی رسیدن وی به ثروت گسترده‌اش اشاره کرده و آورد: سرگذشت بابک زنجانی نیز همانند رضا ضراب است. به نوشته این روزنامه چاپ ترکیه، بابک زنجانی در استانبول شرکتی را تاسیس کرده است. این شرکت که در سال 2007 فعالیت‌های خود را در زمینه صادرات پلاستیک، جواهرات و طلا آغاز کرد، پس از مدتی این شرکت توسط آمریکا در فهرست سیاه قرار گرفت و ژانویه 2013 زنجانی از شراکت این شرکت خارج شد و به جای وی یک تاجر ترک بر سر کار آمد. این روزنامه در بخش دیگری از گزارشش مدعی شد: از آوریل سال 2013 بابک زنجانی در فهرست سیاه آمریکا قرار گرفت و تمام حساب‌هایش بسته شد. در همین زمان زنجانی به بهانه بلوکه شدن حساب‌هایش بدهی‌اش به دولت بالغ بر 2/8 میلیارد دلار را پرداخت نکرد و از همان زمان به تجارت طلا از ترکیه به ایران پرداخت. همزمان قاچاق طلا توسط هواپیما به میزان بالا توسط بابک زنجانی انجام گرفت و وی رابطه نزدیکی با بانک‌های ترکیه برقرار کرد.

ـ گزارش المانیتور

این اتفاق، پروسه‌ای پیچیده‌ای است. آنها در حقیقت 3 نشان را با یک تیر می‌زدند. در حالیکه صراف و گروهش سود خود را از این اقدامات جمع می‌کردند، صادرات ترکیه در حال افزایش بود. ایران که تحت تحریم بود به تجارت خود ادامه می‌داد و به نیازهای مالی خود دست می‌یافت. یک بانک عمومی در حال ایفای نقشی کلیدی در نهایی‌سازی این تراکنش‌های مالی داشت. با این اوصاف امکان ندارد که این مجموعه اقدامات، بدون اجازه یا اطلاع دولت بوده باشد. المانیتور نوشت: پیش‌بینی چگونگی پایان یافتن روند تحقیقات از چندین وزیر دولت ترکیه دشوار است. با این حال،‌ برخی ناظران، وقایع اخیر را به عنوان جنگ قدرت بین فتح‌الله گولن و دولت می‌دانند. به گزارش انتخاب، با بازداشت سلیمان اصلان مدیرعامل هالک بانک و رضا صراف تاجر ایرانی طلا (که نام اصلی‌اش رضا ضراب است) تمرکز بر روی مثلث ایران، هالک بانک و طلا است. منابع تاکید می‌کنند که تحقیقات، هالک بانک را نشان نرفته بلکه مدیرعامل آن را هدف گرفته که پس از تفتیش خانه‌اش 4، 5 میلیون دلار در جعبه‌های کفش یافت شد. حضور دیوید کوهن معاون وزیر خزانه‌داری آمریکا در ترکیه نیز نشان‌دهنده اهمیت پرونده صراف و هالک بانک است. از زمان منع استفاده ایران از سوئیفت در مارس 2012، گزارش‌هایی مبنی بر استفاده تهران از هالک بانک برای دور زدن تحریم‌ها وجود داشت. بنابر گزارش‌هایی که پلیس به بازپرس‌ها داده است برنامه بدین گونه بوده است: سیستمی برای دور زدن تحریم سوئیفت با ایجاد کمپانی‌های صوری در چین ایجاد شد. سپس پول با اسناد جعلی از ایران به حساب‌های بانکی که به نام آن شرکت‌ها باز شده بود منتقل می‌شد. پول به سرعت به حساب‌های واقعی یا کمپانی‌های صوری در ترکیه منتقل می‌شد و سپس برای خرید طلا مورد استفاده قرار می‌گرفت . طلا نیز به ایران یا دبی ارسال می‌شد. به گفته اوگور گرسز اقتصاددان، این سیستم پیچیده ناتوانی ترکیه در پرداخت پول ایران از طریق کانال‌های عادی پس از خرید نفت و گاز تهران را نشان می‌دهد. به همین منظور بود که ترکیه حسابی برای ایران در هالک بانک افتتاح کرد. ایران سپرده‌ها را تبدیل به طلا کرد. طلاها از بازارهای بین‌المللی خریداری می‌شد و در ابتدا به ترکیه منتقل شده، پس از آن به ایران ارسال می‌شد.

ـ این پروسه پیچیده، بدون حمایت دولت هرگز!

وی افزود: این اتفاق، پروسه‌ای پیچیده‌ای است. آنها در حقیقت 3 نشان را با یک تیر می‌زدند. در حالیکه صراف و گروهش سود خود را از این اقدامات جمع می‌کردند، صادرات ترکیه در حال افزایش بود. یک بانک عمومی در حال ایفای نقشی کلیدی در نهایی‌سازی این تراکنش‌های مالی داشت. وی در پایان گفت: با این اوصاف امکان ندارد که این مجموعه اقدامات، بدون اجازه یا اطلاع دولت بوده است. ظهور ضراب که برای صرافی النافیز و مرکز صرافی السلام دبی کار می‌کرد حیرت‌انگیز است. دستیابی به چنین موقعیت و رشد خیره‌کننده‌ای بدون حمایت سیاسی غیر ممکن است. به گزارش نیک‌نیوز، ضراب که کمپانی رویال مری تایم را در سال 2008 راه‌اندازی کرد در سال 2011 وارد بازار طلا شد و در سال 2012 با کمپانی سفیر گلد وارد بازار شد. در سال 2012، این کمپانی تمام رکوردها را با به دست آوردن 48 درصد تمام صادرات طلای ترکیه شکست. با این حال عوامل "ضراب" چندین بار در فرودگاه به همراه طلا دستگیر شدند اما هیچکس نتوانست آنها را رسماً بازداشت کند. پرونده "ضراب" زمانی به دادستانی رسید که فتح‌الله گولن شریک سابق دولت از تصمیم دولت برای تعطیل ساختن مدارس مذهبی گولن خشمگین شده بود.

ـ ترکیه: اطلاعی از وضعیت رضا ضراب نداریم

از سوی دیگر لونت گمرکچی، سخنگوی وزارت خارجه ترکیه، در پاسخ به سوال تسنیم درباره رضا ضراب، تبعه ایرانی که اخیرا طی عملیات نیروهای پلیس این کشور برای مبارزه با فساد مالی به همراه چندین نفر دیگر دستگیر شده، از وضعیت وی و نیز چند و چون این پرونده اظهار بی‌اطلاعی کرد. وی در ادامه افزود که وزارت امور خارجه ایران نیز درباره این شخص تماسی با مقامات ترک نداشته است. طی روزهای اخیر پلیس ترکیه ده‌ها نفر را به اتهام پرداخت و دریافت رشوه دستگیر کرده است. این افراد دارای ارتباط نزدیکی با مقامات حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه هستند.