کریمه، اوکراین

دکتر استانیسلاو تاراسوف - ترجمه: فاطمه شارقی

اتو لوخترخاند، کارشناس برجسته در مسائل حقوقی اروپای شرقی، در رابطه با بحران پیش آمده در منطقه خود مختار کریمه در کشور اوکراین عنوان داشت: « با توجه به قانون اساسی این کشور، اوکراین یک دولت واحد است. در قانون اساسی اوکراین بخش ویژه ای وجود دارد که به بررسی شرایط جمهوری خود مختار کریمه می‌پردازد. در این بخش ویژه تنها در ابعادی خاص استقلال کریمه به رسمیت شناخته شده است، ابعادی همچون کشاورزی، حمل‌ونقل، فعالیت‌های اجتماعی، گردشگری، فرهنگ و توسعه اقتصادی. همه پرسی در مورد وضعیت کریمه بدون تغییر در قانون اساسی اوکراین غیر ممکن است.با این وجود باتوجه به بحران پیش آمده در اوکراین و تغییرات حاصله در قانون اساسی این کشور شرایط کریمه تا حدودی قابل توجیه است».

دیدیه بروکهالتر، رئیس دوره‌ای سازمان امنیت و همکاری اروپا و وزیر امور خارجه سوئیس در مورد وضعیت پیش آمده در جمهوری خودمختار کریمه ابراز نگرانی کرده و عنوان داشت: «در وضعیت بغرنج کنونی لازم است که همه طرفین منازعه رویکردی دقیق و مسوولانه از خود نشان داده و از خشونت امتناع کنند، ما طرفین را به انجام اقداماتی جهت کاهش تنش دعوت می‌کنیم» او همچنین از بازدید قریب‌الوقوع تیما گولدیمانا ، نماینده شخصی رئیس سازمان همکاری اروپا و آسترید ترسا، کمیساریای عالی در مسائل اقلیت‌های قومی از اوکراین خبر داد. آنها در این سفر موظف به بررسی‌های کارشناسانه برای عادی سازی وضعیت پیش آمده در منطقه خود مختار کیف هستند.این سلسله رایزنی‌ها در سیمپروفل با وعده رسیدن به نتایج تأثیر گذار انجام خواهد گرفت.

در تهیه قانون اساسی جدید و ایجاد تغییرات در آن لازم است تمام گروه‌های سیاسی اوکراین و نمایندگان تمام مناطق این کشور حضور داشته باشند، و در صورت تصویب امکان برگزاری همه پرسی، انتخابات ریاست جمهوری و سایر تغییرات بر اساس قوانین جدید وجود دارد. در اوکراین هم اکنون اوضاع به گونه‌ای‌ است که همه شرایط، انقلاب‌های اخیر خاورمیانه و شمال آفریقا و به اصطلاح «بهار عربی» را تداعی می‌کند.

کریمه آماده برگزاری همه پرسی و رأی گیری در جهت استقلال این منطقه خود مختار است. این تصمیمی است که با رأی مثبت 61 نماینده از 64 نماینده حاضر در پارلمان کریمه گرفته شده است، لازم به ذکر است که در این پارلمان 100 نماینده وجود دارند.

کریمه منطقه‌ای ژئو پلیتیک در اوکراین است که تفاوت زیادی با سایر مناطق این کشور از جهت وضعیت سیاسی و شرایط اداری -عرضی دارد. پیش از این کارشناسان هشدار داده بودند که تحت شرایط خاص و یا در صورتی که گالیچینا مبارزات انقلابی را در کیف آغاز کرده و قدرت را در دست گیرد، امکان وقوع چنین اتفاقی دور از ذهن نیست، مخصوصا با توجه به شرایط پیش آمده در کیف و تغییرات حاصله در قانون‌ اساسی این کشور و انحلال نهاد قانونی سابق و در نتیجه آزادی کریمه در استفاده از خلاءهای قانونی موجود، در این برهه منازعات زیادی بین طرفین و حامیان آنها از کشورهای مختلف در جریان است که از نظر کارشناسان روشهای مسالمت آمیز بین‌المللی و خودداری از هرگونه نزاع و یا درگیری نظامی مطمئنا بهترین گزینه برای حل این بحران محسوب می‌شود.

در پی جریانات اخیر، ترکیه برای اولین بار به این قضایا واکنش نشان داد . در این راستا مفلوت چاووشگلو، وزیر ترکیه در امور اتحادیه اروپا، اروپا را به « رویکرد اشتباه در ارزیابی بحران اوکراین» متهم کرد. او با طرح سئوال «آیا سازمان ملل و اتحادیه اروپا سهم مثبتی در حل بحران‌های منطقه‌ای در سایر کشورها داشته‌اند؟» غرب را به حل مشکلات ژئوپلیتیک خود در خارج از فضای قانونی متهم کرد. در این ارتباط طغرل اسماعیل، دانشیار دانشکده روابط بین‌الملل از دانشگاه اقتصاد و فناوری آنکارا و حسن سلیم، نماینده مرکز تحقیقات بین‌المللی (اوساک)، عنوان داشتند: «یورومیدان می‌تواند باعث ایجاد بی ثباتی در کل منطقه دریای سیاه شود، منطقه ای که هم اکنون توازن قدرت بین روسیه و ترکیه در آن برقرار است » بنا به گفته اسماعیل « اگرچه ترکیه عضو ناتو است، اما علاقه چندانی به افزایش حضور ناتو در منطقه ندارد».

این بدین معنی است که، ترکیه و روسیه در حال توسعه رویکردهای مشترک خود بطور کلی در ارتباط با اوکراین و بخصوص در ارتباط با وضعیت کریمه هستند. در عین حال آنکارا توانایی کمی در تحت تأثیر قرار دادن شرایط به نفع خود دارد و خود به این موضوع واقف است.

ویلیام برنز، معاون وزیر امور خارجه ایالات متحده، هم‌اکنون در کیف به سر می‌برد. برنز به همراه نمایندگان وزارت دارایی و شورای اقتصاد ملی آمریکا، در پی همکاری با اتحادیه اروپا وصندوق بین‌المللی پول در جهت دریافت مساعدت‌های مالی به دولت جدید اوکراین است. اما در عین حال وزارت امور خارجه روسیه بر این باور است که : «غرب اهمیتی به سرنوشت اوکراین نمی‌دهد و به صورت یکجانبه به محاسبه موقعیت ژئوپلیتیک این منطقه می‌پردازد». اما کسی نمی‌داند سرنوشت اوکراین و کریمه در آستانه نبرد ودر خلاء قانونی پیش آمده به کجا خواهد انجامید.