جنگ در عراق و مسائل آینده

آقای سیدارت واراداراراجان معاون سردبیر روزنامه تایمز آو ایندیا

به طریقی که آمریکا به عراق حمله کرد نظم جهانی، سیستم سازمان ملل و کنوانسیون ژنو دچار خلل و نقض شد. در گذشته آمریکا، شوروی، هند و ویتنام دست به دخالت در دیگر کشورها زده‌اند. در جهان فعلی نظم نوین جهانی توسط منافع آمریکا تعریف و اداره می‌شود. جهانی که آمریکا در فکر ایجاد آن است دارای مشخصات زیر است:

1. تضمین و تحکیم قدرت مسلط و برتری نظامی آمریکا

2. دکترین بازدارندگی به منظور استفاده و ضربه زدن به هر چیز که علیه منافع آمریکا است از جمله مواد مخدر، تروریسم و حتی دولت‌ها.

3. حضور و اعزام نیروهای آمریکایی به مناطق مختلف جهان. آمریکا ممکن است پی به ناکارآمدی ناتو برد لذا برای حفظ منافع خود در نقاط مختلف جهان نیرو مستقر کند.

4. تعریف سیاست آتی آمریکا و ایجاد فرضیه انحصار استفاده از نیرو برای پیشبرد سیاست خارجی.

5. استفاده از نیروی نظامی برای اهداف اقتصادی.

ـ جنگ علیه تروریسم به شیوه آمریکایی یک حقه برای تأمین منافع آمریکاست. حمله آمریکا به عراق ناتوانی سازمان ملل را ثابت کرد. سازمان ملل باید نسبت به پیش‌نویس قطعنامه مورد نظر آمریکا در خصوص عراق موضع‌گیری کند. هند باید به شرایط جدید پی ببرد و مشکلات خود با پاکستان را از طریق دیپلماسی و مذاکره پیش ببرد و از دادن بهانه به آمریکا جهت دخالت اجتناب کند.

ـ هند باید در امور جهانی فعال‌تر عمل کند در حالی که وزیر خارجه ایران به منظور رایزنی به دیگر کشورها سفر می‌کند چرا هند باید بی‌تحرک باقی بماند. ما باید بپذیریم که هر فعالیت هند الزاماً به معنای مخالفت با آمریکا نیست.

ـ با روشی که سردمداران آمریکا پیش می‌برند حتی تهدید علیه مردم خودشان هم ایجاد می‌کنند. در آمریکا قانونی وضع کرده‌اند که حتی یک تبعه آمریکا در صورت اقدام علیه منافع کشور لغو تابعیت می‌شود.

ـ اقدام آمریکا در عراق یک برنامه استراتژیک بود و سلاح کشتار جمعی بهانه‌ای برای عملی کردن آن.

ـ حضور دائم آمریکا در منطقه مایه نگرانی ما است و لذا باید ابتکار به خرج دهیم که کشمیر بین‌المللی نشود.

آقای راجا موهان دبیر استراتژیک روزنامه هندو

1. طبیعت قدرت در نظام بین‌الملل تغییر کرده و موازنه دوران جنگ سرد از بین رفته است ولی من بازگشت امپریالیسم به شیوه قدیمی را نمی‌بینم.

2. در هژمونی آمریکا ما چه جائی داریم؟ جمعیت اروپا و روسیه کاسته می‌شود. روسیه با معضل رشد منفی جمعیت مواجه است. اروپا حتی نمی‌تواند با مشکل مهاجرت که با آن مواجه است مقابله کند. لذا ما هندی‌ها باید بدانیم که برای مقابله با هژمونی آمریکا با هیچ‌کس نمی‌توانیم متحد شویم. هژمونی یک قدرت به معنی تحمیل همه چیز به دیگر کشورها نیست.

3. ما هندی‌ها نیز دکترین مونرو مخصوص به خود داریم. هر زمان که سازمان ملل به حریم امنیت ما وارد می‌شود آن را رد می‌کنیم. مثلاً سال گذشته برای کوفی عنان ویزای ورود به هند صادر نکردیم زیرا وی در مورد کشمیر صحبت کرده بود. ما نباید برای ناکامی و مرگ سازمان ملل به ویژه بعد از تحولات عراق عزاداری کنیم.

4. بین یکجانبه‌گرایی آمریکا و چند جانبه‌گرایی سازمان ملل دوگانگی است، بحث در غرب بین دو شیوه فوق است. راه آمریکا استفاده از نیرو و روش دیگر رعایت قانون است.

5. موضوع اصلی آمریکا تغییر خاورمیانه بود و این برنامه‌ای است که 20 تا 30 سال به طول می‌انجامد. تروریسم، سلاح کشتار جمعی و نفت همه بهانه برای اجرای برنامه تغییر خاورمیانه بود.

6. نفت عامل قابل توجهی است ولی تنها عامل نیست. زیرا عرب‌ها مجبورند نفت خود را بفروشند. امروزه همه کشورهای عربی و ایران به دنبال جلب سرمایه‌گذاری در صنایع نفت خود هستند.

7. تحولات عراق پایان اوپک و ملی شدن صنایع نفت محسوب می‌شوند.

8. وقایع عراق تفکر پان‌عربیسم را به بوته آزمایش می‌گذارد. امروزه در جهان عرب پان‌عربیسم به چالش کشیده می‌شود و این مقدمه برنامه جدیدی برای خاورمیانه است. در عراق شیعیان سرکوب شده‌اند و کردها نیز نادیده گرفته شده بودند.

9. شاهد دکترین هسته‌ای جدید و برنامه دفاع موشکی خواهیم بود زیرا در جهان امروز دسترسی به این دو مورد آسان است.

10. دکترین بازدارندگی باید مورد توجه هند قرار گیرد.

11. آیا هند می‌تواند به عنوان بخشی از ائتلاف جدید باشد؟ آیا تهدیدهای جدید وجود دارد که به آن بپردازیم، یا نیروهای شیطانی در سایر جاهای جهان مانند طالبان وجود ندارند.

12. نقش مذهب، رابطه اقلیت و اکثریت، ایجاد دولت در خاورمیانه برای هند بسیار مهم است. هند باید از برقراری نظام‌های میانه‌رو در خاورمیانه حمایت کند زیرا هرگونه بنیادگرایی در این منطقه بر هند نیز تأثیر می‌گذارد.

13. برای روند دموکراسی در عراق شیعیان مساعدترند گرچه ممکن است در کوتاه‌مدت با مشکلاتی مواجه شوند.

14. اخلاق و معنویت با اصول رقابت دارند لذا نمی‌توان اخلاق و معنویت را بر دولت‌ها و کشورهای معتقد به اصول تحمیل کرد.

15. ما خودمان با اعتراف به عضویت در جهان سوم عقب‌ماندگی خود را پذیرفته‌ایم در حالی که باید این دور را شکست و به جهان سومی بودن افتخار نکرد. اگر هند بتواند خود را مدرن کند واجب‌تر است تا تلاش برای کمک به جهان سوم کند.

16. قدرت‌های بزرگ آسیا بیشتر از یکدیگر تنفر دارند تا آمریکا.

17. حضور نظامی آمریکا طی سال‌های اخیر در جنوب آسیا افزایش یافته است. حضور آمریکا در مرزهای غربی ما امنیت ما را تأمین می‌کند.

18. ما هنوز موفق به تدوین استراتژی برای برخورد با آمریکا نشده‌ایم.