تجـزیه اوکـراین یا جنگ داخلی

گروه بین‌الملل: ماجرای التهاب روسیه با کی یف در شرق اوکراین همچنان تیتر یک و گزارش اصلی رسانه‌های جهان را از آن خود کرده است تا جایی که ماجرای غرق شدن کشتی کره جنوبی و ناپدید شدن بیش از 300 نفر هم نتوانست خبرهای اوکراین را کنار بزند.

با تاخیر چندروزه از اولتیماتوم دولت اوکراین به هواداران روسیه و شبه نظامیان وابسته به کرملین با کندی پیش می‌رود اما همین تحرکات ارتش اوکراین نیز با سرعتی برق آسا به نظر می‌رسد. « میخائیل کووال » وزیر دفاع منتخب پارلمان اوکراین دیروز طی سخنانی در پارلمان این کشور گفت برقراری نظم و امنیت در مناطق شرق اوکراین نیازی به اعلام وضع فوق العاده در این مناطق ندارد.

این سخنان نشان می‌دهد دولت موقت اوکراین به شدت نگران حمله 40هزار نیروی ارتش روسیه در شرق است. تاکنون آمارهای متناقضی از تلفات زدوخوردهای پراکنده ارتش اوکراین و شبه نظامیان حامی‌روسیه منتشر شده است،درهمین حال، افراد ناشناس دو نظامی اوکراینی را در شرق این کشور اسیر کردند.

درگیری‌های محدود

واحدهای زرهی ارتش اوکراین، متشکل از تانک‌های سبک و نفربرهای زرهی، در نقطه‌ای حدود چهل کیلومتری شمال شهر اسلوویان تجمع کرده اند و ظاهرا برای پیشروی به سوی این شهر آماده می‌شوند. روز سه شنبه درگیری‌هایی پراکنده میان شبه نظامیان هوادار روسیه و ارتش اوکراین رخ داد که به کشته شدن حداقل4 نفر منتهی شد. نیروهای دولتی اوکراین اعلام کردند که روز سه شنبه در یک فرودگاه کوچک حمله حدود 30 فرد مسلح را دفع کرده‌اند.

این درگیری‌ها روز سه‌شنبه در فرودگاه شهر کراماتورسک واقع در جنوب شهر اسلوویانسک در 160 کیلومتری مرز روسیه اتفاق افتاد. به دنبال بروز رویارویی مسلحانه در نزدیکی فرودگاه این شهر صدها تن از مردم محلی در پاسخ به شایعات درباره طرح سربازان دولتی به منظور انجام عملیات نظامی علیه خود در شهر کراماتورسک اقدام به محاصره فرودگاه کردند.

برخی از این افراد تلاش کردند وارد این تاسیاست نظامی شوند و در واکنش به آن سربازان اوکراینی گلوله‌های هشدار دهنده شلیک کردند. این شهر چند روز پیش از سوی افراد مسلح تصرف شد و در کنترل آنها قرار داشت. شرح دقیق رخدادهای کراماتورسک با ادعاهایی متناقض و سردرگم کننده همراه بوده است.

عصردیروزاتفاقی که به صورت خبرفوری مخابره شد این بود که‌،شش خودروی زرهی حامل افراد مسلح با پرچم‌های روسیه و بنرهایی که روی آنها شعارهایی در حمایت از جدایی از کی یف نوشته شده بود‌، وارد شهر اسلاویانسک شدند. بر روی هر یک از این خودروهای زرهی چندین نفر که لباس‌های نظامی خاصی به تن دارند، در مقابل ساختمان شورای شهر که در چند روز گذشته در تسخیر طرفداران روسیه بود، مستقر شده‌اند.خودروهای زرهی با پرچم روسیه در شهر کراماتورسک در شرق اوکراین مشاهده شدند.

شبه‌نظامیان متبحر

نخست‌وزیر اوکراین در یک نشست دولتی گفت: حوادث امروز... آغاز به مخاطره انداختن اروپا و اتحادیه اروپا است. آشکار است که همسایگان روس ما درصدد ساخت دیوار برلین جدید و بازگشت به دوران جنگ سرد هستند. آرنسی یاتسنیوک، همچنین روسیه را به «صادرات تروریسم» به اوکراین به واسطه انتقال نیرو برای سازمان‌دهی جدایی‌طلبان مسلح که به نیروهای اوکراین حمله می‌کنند و ساختمان‌های دولتی را اشغال کرده‌اند، متهم کرد.یولیا تیموشنکو، نخست وزیر سابق و نامزد انتخابات ریاست جمهوری اوکراین روز سه‌شنبه گفت کیف عملاً با وضع جنگی در شرق این کشور روبرو است.

از سوی دیگر،ژنرال واسیلی کروتوف، معاون اول رئیس سرویس امنیتی اوکراین به خبرنگاران گفت: باید به این فعالان هشدار داد که اگر سلاح‌های خود را زمین نگذارند نابود خواهند شد.

کروتوف که اخیرا رئیس بخش مبارزه با تروریسم سرویس امنیتی اوکراین شده، اضافه کرد که صدها سرباز متعلق به اداره اطلاعات مرکزی ارتش روسیه حامی فعالان در شرق اوکراین هستند. واسیل کروتوف، رئیس مرکز عملیات ضد تروریستی اوکراین، گفته است که در جریان بازپس گیری فرودگاه کراماتورسک مشخص شد که افراد مسلحی که این محل را اشغال کرده اند از درجه بالایی از مهارت نظامی برخوردارند. کروتوف‌، افزود که «ما در برابر خود حریفانی کاملا جدی، کارکشته و حرفه‌ای را داریم و باید اذعان کنم که آنان دارای آمادگی رزمی، دانش نظامی و درک تاکتیکی قابل توجهی هستند.» این مقام دولتی تلویحا دولت روسیه را به آموزش و حتی اعزام این افراد متهم کرده و گفته است که به نظر می‌رسد آنان «از تجربه و آموزش کاملی در مناطق مختلف جهان و موطن خود برخوردار بوده‌اند.»

روسیه در مقابل همه اتهامات مطرح شده از سوی کی یف را داستان سرایی‌هایی پوچ می‌خواند که توسط غرب دیکته شده است.

تهدید و ارعاب خبرنگاران

فدراسیون بین‌المللی روزنامه نگاران چهارشنبه درباره تشدید شرایط کار رسانه‌هایی که بحران اوکراین را پوشش می‌دهند و قربانی اقدامات خشونت آمیز و ارعاب هستند‌، هشدار داد.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران با استناد به اخبار مطبوعات از ممنوعیت ورود بیش از 20 خبرنگار و گروه‌های رسانه‌های روسی از جمله خبرگزاری ریانوستی‌، شبکه‌های راشا و راشا تودی و روزنامه کومرسانت در روزهای اخیر‌، انتقاد کرد.

علاوه بر این‌، یک گروه طرفدار روس در سلاویانسک واقع در شرق اوکراین که در آن اوضاع در روزهای اخیر متشنج شده است، گروهی از بی بی سی را تهدید کرده است .افراد مسلحی که صورت خود را پوشانده بودند سه‌شنبه به فردریک پاستون عکاس مستقل انگلیسی حمله و تجهیزات او را در هورلیوکا توقیف کردند.این سازمان همچنین به مواردی اشاره کرد که در آن روزنامه‌نگاران مرکز مستقل اوکراینی هرومادسک تی‌وی و پایگاه اینترنتی لنتا شنبه به مدت کوتاهی زندانی افراد مسلح بودند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه از بروکسل‌، دست کم هفت تن که صورت‌های خود را پوشانده بودند به ساختمان‌های مرکز خبری مستقل گرولووکا و روزنامه کریمینال اکسپرس در هورلیوکا حمله کردند.فدراسیون بین‌المللی روزنامه نگاران که اعلام می‌کند نماینده 600 هزار روزنامه نگار در بیش از 100 کشور جهان است خاطر نشان می‌کند که دستگاه قضایی اوکراین 25 مارس پخش شبکه‌های تلویزیونی روس زبان را که حکومت اوکراین آنان را به دامن زدن به جدایی‌طلبی متهم می‌کنند‌، ممنوع کرده است. مسکو و کیف به طور مرتب یکدیگر را به پوشش انحرافی حوادث در اوکراین متهم می‌کنند.

چشم‌انداز مذاکرات ژنو

آغاز عملیات ضد تروریستی اوکراین در مناطق شرقی این کشور خشم روسیه را بر انگیخته است.ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه روز گذشته خواستار خارج شدن نیروهای اوکراین از شرق کشور شد. وی در گفت‌وگوی تلفنی با آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان از نزدیک شدن اوکراین به جنگ داخلی ابراز نگرانی کرد. وی همچنین در گفت‌وگو با بان کی مون دبیر کل سازمان ملل متحد گفت اوکراین به علت این عملیات نظامی‌باید محکوم شود.

در مقابل، ایالات متحده از این اقدام حمایت کرده و گفته است که دولت اوکراین حق داشته نسبت به عملیات خصومت آمیز گروه‌های مسلح واکنش لازم را نشان دهد. جی کاری، سخنگوی کاخ سفید گفته است: «اطلاعات ما حاکی از آن است که دولت اوکراین می‌کوشد اوضاع را در شرق این کشور آرام کند و ما شاهد اقدامات سنجیده و متناسب نیروهای دولتی بوده‌ایم.»

سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه در سفر رسمی به پکن گفت نمی‌توان از یک سو خواستار گفتگو شد و از سوی دیگر از ارتش علیه ملت خود استفاده کرد.

روسیه هنوز مذاکرات روز پنجشنبه در ژنو را لغو نکرده است اما گفتگوها بسیار دشوار خواهد بود. لاوروف در گفتگو با رسانه‌های روسی که نسخه‌ای از آن در پایگاه اینترنتی وزارت امور خارجه روسیه منتشر شد اظهار داشت: حکومت واحد در اوکراین دیگر کارایی ندارد. پایه‌های آن به علت تحولات سیاسی اخیر از هم پاشیده است.

وی تاکید کرد: فدرالی شدن اوکراین راهی برای رسیدن به این اطمینان است که هر منطقه‌ای در این کشور احساس آسودگی داشته باشد، بداند که حقوقش تضمین می‌شود و سنت‌ها و شیوه‌های زندگی‌اش دست نخورده می‌ماند.

روسیه از اندیشه فدرالی کردن قانون اساسی اوکراین که بر اساس آن اختیارات بیشتری به مناطق روس زبان شرق این کشور داده خواهد شد حمایت می‌کند.این گزینه هنوز مورد تائید دولت نزدیک به اروپای کیف قرار نگرفته است. دولت اوکراین این اقدام را راهی می‌داند که کشور را به سمت فروپاشی سوق می‌دهد. دولت فعلی اوکراین حاضر نیست این موضوع در نشست چهار جانبه فردا با حضور اوکراین، روسیه، اتحادیه اروپا و آمریکا مطرح شود.

گارد ناتو

به گفته ناظران، بعید است که تصمیم دولت اوکراین برای رویارویی مسلحانه با شبه نظامیان مسلح بدون نوعی هماهنگی بین‌المللی صورت گرفته باشد به خصوص اینکه واحدهای ارتش روسیه، با امکاناتی به مراتب بیشتر از اوکراین، در نزدیکی مرز دو کشور مستقر هستند و تردیدی وجود ندارد که شبه‌نظامیان مسلح نیز بدون دریافت کمک و حمایت مستقیم روسیه به عملیات روزهای اخیر مبادرت نمی‌کردند و این ضمینه را برای گسترش دامنه درگیری‌ها تا قلب کی یف فراهم می‌کند.

در این میان ولادیمیرپوتین به شدت نگران هجمه مخالفان خود در داخل پس از رکوداقتصادی است. غربی‌ها به شدت منتظر شوک اقتصادنزولی به مسکو هستند. در این میان دیروز، سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، اعلام کرد در واکنش به وخیم‌تر شدن بحران اوکراین قصد دارد نیروهای هوایی، دریایی، و زمینی خود را در اروپای شرقی تقویت کند.

دبیرکل سازمان ناتو اظهار داشت که ناتو بر طبق یک توافق جامع اعضا «هواپیماهای بیشتر در هوا و کشتی‌های بیشتری در آب‌ها خواهد داشت و در زمین هم آماده‌تر خواهد شد.» وی همچنین از «بازنگری و تقویت» طرح‌های دفاعی ناتو خبر داد.

دبیرکل ناتو جزئیات زیادی از محل استقرار نیروهای جدید و نوع این نیروها ارائه نداد اما گفت که این تقویت نیرو، افزایش تعداد پروازهای نظامی بر روی دریای بالتیک را به دنبال خواهد داشت و کشتی‌های بیشتری به آن منطقه و شرق مدیترانه اعزام می‌شوند.

پیش از این، سازمان ناتو پیش از این نیز تدابیری را در این رابطه اتخاذ کرده و ایالات متحده نیز هواپیماهای جنگنده خود را به کشورهای حوزه بالتیک و لهستان فرستاده‌ است.