سیاست در هفته گذشته خبرهای داغ و حساسی را به خود دید. از مطالب غیرمرتبط با حوزه سیاست از جمله سهمیهبندی بنزین و کارایی اقتصاد که میتواند بعضا رنگ و بوی سیاسی به خود بگیرد تا مطالب و خبرهای داغ سیاسی که مردم و مسوولان را به پیگیری لحظه به لحظه آنها واداشت، همه از جمله مواردی بود که در مطبوعات نمود داشت. و اینک مروری بر مطالب مهم روزنامهها و رسانهها در هفته قبل.
اعلان جنگ کنگره به بوش
در طی هفتهای که گذشت رسانهها و مطبوعات با اشاره به جنگ میان نمایندگان کنگره آمریکا و کاخسفید خبر دادند که سرانجام مجلس سنا با پیشنهاد بودجه 124 میلیارد دلاری جنگ عراق موافقت کرد. کیهان نوشت اختصاص این بودجه به جدول زمانی خروج نیروهای آمریکایی از عراق منوط است و طبق نظر نمایندگان باید فرایند خروج از اول ژانویه سال آینده آغاز شود. به این ترتیب کارشناسان معتقدند واکنش بوش به این مساله شکل وتو خواهد داشت. موفقیت 51 سناتور در برابر مخالفت 46 سناتور در مجلس که این طرح نشانه موفقیت دمکراتهاست.
از طرف دیگر نمایندگان مخالف جنگ در عراق در مجلس نمایندگان در حال فشار وارد کردن بر رهبران دمکراتها هستند تا شرایط سختتری برای تصویب بودجه جنگ تعیین کنند و به جای تخصیص این بودجه، مقطع زمانی این میزان پول را در اختیار دولت قرار دهند.
هیچکس به دنبال راهحل نیست
رسالت نیز در مطلبی نوشت: دولت آمریکا و نمایندگان این کشور در رابطه با جنگ کاملا واکنشی برخورد میکنند و طرحی که مستقل باشد کسی به فکر تهیه و تدوین آن نیست؛ از سوی دیگر عدهای تحلیلگر به شخصی بودن مساله عراق تاکید میکنند به این معنی که کنگره از بودجه جنگ برای فشار آوردن بر دولت آمریکا استفاده میکند و هیچ مقامی در ساختار سیاسی آمریکا به دنبال راهحل این بحران نیست. ظاهرا زمینهسازی برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 از حل بحران عراق مهمتر است و دو طرف آن را مبنای اعمال خود قرار دادهاند.
واکنش به اظهارات الهام
به نوشته سرمایه مرتبط کردن مطالبات معلمان، کارگران و زنان با اهداف نیروهای خارج از کشور در اظهارات اخیر الهام واکنشهای زیادی را برانگیخت. این فعالان با واکنش مشابه به اظهارات وی خواستار اثبات این ادعا شدند. عضو جامعه روحانیت این سخنان را بیمایه خواند و بر این باور است که مشکلات فرهنگیان باید عاقلانه حل شود. حبیبی دبیرکل حزب موتلفه اسلامی نیز در عینحال میگوید قسمت عمدهای از مطالبات معلمان به دولتهای گذشته مربوط است اما در هر حال باید تلاش صورت گیرد تا این مطالبات برطرف شود. سازمان معلمان ایران نیز ضمن بیانیهای جداگانه خبر از به ثمر نرسیدن تلاشهایشان برای اخذ مجوز برای مراسم 12 اردیبهشت دادند. این تشکل معلمان با بیان این خبر بر پیگیری مطالبات تاکید کرده و با واکنش نسبت به گزارش اخیر سازمان مدیریت و برنامهریزی در مورد حقوق فرهنگیان و مقایسه آن با شش دستگاه دیگر در بیانیه خود میگوید: سازمان مدیریت و برنامهریزی پس از مدتها سکوت، با انتشار جداولی خود ساخته معلمان را از نظر میزان دریافت حقوق و مزایا به صدر نشاند و چهرهای کم کار و زیادهخواه از آنان در برابر دیدگاه جامعه قرار داد.
هرجومرج قیمتها
روزنامه اعتماد ملی هم به توصیههای دوباره حداد عادل به دولت برای اجرای مصوبه مجلس در مورد بنزین و سهمیهبندی آن پرداخت.
حداد عادل از همیاری دولت و مجلس سخن گفت و تاکید کرد که اکنون فصل رفاقت دولت و مجلس است نه رقابت. همچنین اختلاف میان دولت و مجلس در بحث اجرای اصل 44 را به آن شوری که خبرنگاران مطرح میکنند ندانست و در چندین نوبت از رسانهها خواست تا در نحوه پوشش اخبار تنها به مشکلات جزیی نپردازند و جنبه مثبت قضایا را هم نگاه کنند.
حداد عادل با اشاره به اینکه امسال سال پایانی مجلس است، گفت: مجلس در نظر دارد در فرصت باقیمانده با همکاری دولت طرحها و لوایح را به تصویب رسانده و آنها را اجرا کند، حتی در آغاز سال در نامهای به رئیسجمهور مواردی چون اجرای سیاستهای کلی نظام، اصل 44 لایحه خدمات کشوری، سهمیهبندی بنزین و بعضی از قوانین دیگر را متذکر شدم.
اما از دیگر سو بحث سهمیهبندی بنزین که به نظر امری گسترده و تا حدی پیچیده است نیز از نگاه رسانهها دور نماند.
دولت مراقب افزایش قیمتها باشد
آفرینش به نقل از حداد عادل نوشت: آنچه که ما از دولت انتظار داریم اجرای دقیق و به موقع قانون است؛ تا آنجا که میدانیم وزارت کشور و نفت و بعضی از دستگاههای دیگر مشغول کار هستند و تمرین مقدماتی از 20 اردیبهشت آغاز میشود، سهمیهبندی بنزین از اول خرداد با نرخ 100 تومان اجرا خواهد شد و از دولت انتظار داریم برای جلوگیری از افزایش بیرویه برخی قیمتها اقدام کند.
حداد عادل تعیین میزان سهمیهبندی را وظیفه دولت دانست و بیان کرد: دولت با آدمهای مختلف کار کارشناسی انجام داده و تا قبل از خرداد نتایج کارشناسی خود را اعلام میکند. در خصوص بنزین آزاد هم مجلس تصمیم نگرفته البته امیدوارم با سهمیهبندی بنزین نیازی به عرضه مازاد نباشد چون اساسا هدف از سهمیهبندی کاهش مصرف سوخت بود نه اینکه باز هم بنزین مازاد به فروش برسد.
توقف سوختگیری با کارت!
به دنبال ایجاد وضعیت مبهم در رابطه با دریافت کارت سوخت، رسانهها به طور مفصل به تبیین ابعاد و تبعات این موضوع پرداختند. در این میان قدس خبر داد که طرح استفاده اجباری و زودهنگام از کارت سوخت در جایگاهها به علت آنکه بیشتر مردم هنوز کارت موردنظر را دریافت نکردهاند متوقف شده است. در تهران و برخی دیگر از مکانها کسانی که فاقد کارت سوخت بودند میباید ساعتها در صف سوختگیری در جایگاههایی که بدون کارت اقدام به سوختگیری میکردند معطل میشدند و به این ترتیب با ادامه این وضع، استفاده اجباری از کارت هوشمند متوقف شد.
لبخند و اخم قبل از شرمالشیخ
روزنامه همشهری با اشاره به اصرار آمریکا به حضور ایران و سوریه در کنفرانس شرمالشیخ از آمادگی کامل ایران برای حل واقعی مشکل عراق خبر داد و به نقل از مسوولان جمهوری اسلامی نوشت که ایران از هیچ کوششی برای حل بحران عراق فروگذار نمیکند.
این در حالی بود که با اتمام اما و اگرها برای حضور ایران در شرمالشیخ سرانجام خبر رسید که متکی و تیم همراه وی در اجلاس شرمالشیخ حضور خواهند یافت.
در همین حال بوش گفت که از رایس خواسته در گفتگوی احتمالی با متکی مودب اما قاطع باشد. بوش اظهارات عجیب دیگری را هم مطرح ساخت و در چرخشی عجیب گفت که فکر نمیکند ایران درصدد دستیابی به سلاح هستهای باشد.
این تغییر لحن ناگهانی از نگاه برخی تحلیلگران یک تاکتیک ارزیابی شده چرا که درست بلافاصله پس از لبخندهای اولیه، وزارت خارجه آمریکا در گزارش سالانه خود جمهوری اسلامی را در صدر کشورهای حامی تروریست قرار داد در حالی که در همین روز یعنی چهارشنبه و ساعاتی قبل از موضعگیری آمریکا، احمدینژاد از ایران به عنوان بزرگترین قربانی تروریسم یاد کرده بود.
سال 86 سال تولید مسکن
اما روزنامه ایران خبر داد که احمدینژاد در جلسهای که با حضور استانداران و مدیران کل مسکن و شهرسازی برگزار شده بود گفت که مسکن در میان مردم از اهمیت خاصی برخوردار است و دولت مکلف به تامین و تسهیل خانهدار شدن مردم است. وی با اشاره به کاهش هزینههای ساخت تصریح کرد زمین، مصالح و نیروی انسانی عوامل انسانی اصلی تولید مسکن هستند که کاهش و حذف قیمت زمین از قیمت مسکن با استفاده از اجاره بلندمدت زمینهای دولتی و استفاده از سرمایهگذاری خارجی، تخفیف در عوارض ویژه در بافتهای فرسوده و انبوهسازی از راههایی هستند که باعث کاهش قیمت مسکن میشود.
باز هم تهران و واشنگتن
روزنامه اعتماد ملی تغییر موضع 27 ساله آمریکا و ایران را تیتر کرد و در خلال آن به شروط خانم رایس برای گفتگو با ایران اشاره کرد.
کاندولیزا رایس شرط مذاکره با ایران را به شرطی که غنیسازی را تعلیق کند و با غرب مذاکرات را از سر گیرد دانست. او با بیان این که هیچکس نمیگوید ایران حق استفاده از انرژی هستهای صلحآمیز را ندارد، گفت: تنها شرط آغاز مذاکرات این است که ایران غنیسازی را تعلیق کند. رایس با تاکید بر اینکه «تعلیق برای تعلیق» اصلی برای هرگونه تماس با ایران است، افزود: این یعنی ما آماده به تاخیر انداختن اقدام بیشتر در شورای امنیت در صورتی خواهیم بود که ایران حاضر به تعلیق و بازفرآوری باشد. وی گفت که در مورد نیات ایران هیچ اطمینانی وجود ندارد و به نظر میرسد که به سمت سلاح هستهای حرکت میکند. اظهارات او نشاندهنده تاکید 1+5 بر پیششرط تعلیق غنیسازی برای آغاز مذاکره چندجانبه با ایران است.
ابراز رضایت لاریجانی و سولانا از مذاکرات آنکارا
اطلاعات با اشاره به ابراز رضایت لاریجانی و سولانا از مذاکرات انجام شده، نوشت: آنان در سخنانی بسیار کوتاه با خبرنگاران محل مذاکرات بعدی خود را اعلام نکردند. در این مذاکره که با حضور هیات ایرانی و هیات مذاکره اروپایی در هتل سوئیس آنکارا برگزار شد فیلمبرداران و عکاسان فقط برای لحظاتی اجازه حضور یافتند. در این خصوص مقامات اروپایی انتظارات نسبت به نشست آنکارا را کماهمیت جلوه داده و گفتند که بهترین چیزی که امیدش میرود، میتواند توافق بر سر یک نشست دیگر باشد.
تهران امروز نوشت: دیپلماتهای غربی از گشایشی تازه در مذاکرات هستهای ایران و غرب خبر داده بودند که حاکی از توافق بر سر کلاف سر در گم «تعلیق غنیسازی اورانیوم» است.
خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس در گزارشی از توافق آمریکا، روسیه و چین و کشورهای مهم اروپایی برای «تعریف جدیدی از تعلیق» خبر داد که میتواند بنبست پیششرط را برطرف کند. به گفته یکی از دیپلماتها با دانستن اینکه آمریکا و متحدانش درخواست آنان را مبنی بر تعلیق کامل نخواهند پذیرفت به بررسی تعریف جدیدی از غنیسازی پرداخت که به تهران اجازه میدهد بخشی از برنامهاش را دستنخورده و بدون اینکه مواد غنیشدهاش را بیرون بریزد حفظ کند. به واقع الگوی مطلوب آمریکا «توقف سرد» است که براساس آن تعدادی از سانتریفیوژها اجازه سرپا ماندن و مونتاژ شدن را دارند اما فعال نیستند.
دیپلماتها میگویند ایران احتمالا با درخواست «توقف گرم» پشت میز مذاکرات مینشیند که در آن حالت دستگاهها فعال هستند و اورانیوم غنیشده تولید نمیکند.
آمریکا، همان آمریکاست
جامجم به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت: امکان انعطاف بیشتر در موضع واشنگتن نسبت به گذشته وجود دارد. گونزالو گونزلزیک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: هیچ تغییری در سیاست ما وجود ندارد. روزنامه انگلیسی گاردین هم از پیشنهاد مجدد بسته تشویقی 1+5 به ایران خبر داد و نوشت: براساس این بسته تشویقی به ایران کمک میشود تا برنامه هستهای صلحآمیز را بدون امکان دستیابی به تکنولوژی که میتواند به ساخت سلاح اتمی نیز به کار گرفته شود در اختیار داشته باشد.
ضربالاجل اصل 44
روزنامه خراسان به نقل از رییس کمیسیون ویژه اصل 44 مجلس از اولتیماتوم 10 روزه فراکسیون اصولگرایان به دولت برای ارایه لایحه اجرای سیاست اصل 44 خبر داد.
دکتر الیاس نادران اعلام کرد: بیش از 150 امضا از سوی نمایندگان مجلس برای تقدیم طرح اجرایی اصل 44 قانون اساسی جمعآوری شده است و چنانچه دولت در این فرصت لایحه را به مجلس ارایه نکند نمایندگان مجلس طرحی را که به صورت یک فوریت در خصوص سیاست اصل 44 ارایه و مورد بررسی قرار خواهند داد. وی اسفندماه سال گذشته نیز به دولت اولتیماتوم داد که اگر در ابتدای سال 86 لایحه اجرایی کردن سیاست اصل 44 را به مجلس تقدیم نکند مجلس راسا این لایحه را در قالب طرح یک فوریتی در اولین جلسه علنی سال 86 مطرح خواهد کرد که این وعده نیز تحقق نیافت.
اطلاعات ایران منجر به دستگیری یک رهبر القاعده شد
روزنامه ایران به نقل از هفتهنامه آبزرور گزارش داد: دیپلماتهای انگلیسی در حال بررسی گزارشهای محرمانهای هستند مبنی بر اینکه ایران به سرویسهای مخفی آمریکا برای دستگیری عبدالهادی العراقی کمک کرده است. به نوشته این هفتهنامه، عبدالهادی 45 ساله که افسر سابق ارتش عراق است و به 5 زبان صحبت میکند یکی از منابع ارتباطی اصلی بین رییس القاعده در غرب پاکستان و افراد مسلح در عراق بود و هفته گذشته مشخص شد در سال گذشته در مرز ایران و عراق دستگیر شده است. آبزرور در ادامه مدعی شد: وی در دیدار با روسای القاعده از آنها خواسته بود از تلاشها در عراق حمایت کرده و مشکلاتی را در داخل ایران به وجود بیاورند. مقامهای ارشد اطلاعاتی آمریکا به آبزرور گفتند، دولت ایران در برخی موارد در تعقیب و ناتوان کردن عناصر مهمی که از سرزمین آنها میان عراق و افغانستان تردد میکنند، مفید بودهاند.
هراس اولمرت از پسلرزههای شکست لبنان
اعتماد نوشت: ایهود اولمرت نخستوزیر رژیم صهیونیستی باید در برابر قاضی الیاهو وینوگراد که در رأس یک هیأت حقیقت یاب جنگ سال گذشته لبنان قرار دارد، حاضر شود. شکست ارتش اسراییل این کشور را ناتوان و سیاسیون را در تنگنا قرار داده است او که در برابر این کمیته حالت واکنشی از خود بروز داده و از انعکاس آن در جامعه وحشتزده بوده به گزارش برخی از منابع آگاه او یک ورشکسته سیاسی شمرده میشود و گفته میشود عمر سیاسی وی پایان گیرد.
روزنامه چاپ فلسطین اشغالی از آن به عنوان زلزله سیاسی نام برده و در افکار عمومی تأثیر بسیاری داشته و نظرسنجیها نشان میدهد که اکثریت شهروندان خواستار برکناری و بازنشستگی او هستند.
مشعل و وعده انتفاضهای دیگر
روزنامه جمهوری اسلامی خبر داد: خالد مشعل رهبر حماس که چند روزی برای مشورت و رایزنی با مقامات این کشور در مصر به سر میبرد در مصاحبهای با روزنامه فلسطینی عنوان کرد که انتفاضه دیگری در راه است. رهبر حماس هشدار داد که اوضاع مردم فلسطین در سرزمینهای غزه و کرانههای باختری وخیم است و اگر شرایط به همین منوال پیش رود انتفاضهای مانند انتفاضه الاقصی شروع شود. وی افزود اگر تحریمهای اروپا و آمریکا ادامه پیدا کند شک نکنید که با انفجاری بزرگ روبهرو خواهیم شد که نه تنها منطقه بلکه اسرائیلیها را هم گرفتار میکند. مشعل در مورد آینده سیاسی خود گفت قصد ندارد که نخستوزیر آینده فلسطین شود اما میداند که مسوولیتهای محوله را به خوبی انجام خواهد داد.
شکست پروژههای آمریکایی بازسازی عراق
از دیگر خبرهای مهم هفته قبل مطلبی است که همبستگی آن را منعکس کرد. گزارش رسمی منابع آمریکایی حاکی از آن است که تاکنون تمامی پروژههای بازسازی واشنگتن در عراق، یکی پس از دیگری شکست خوردهاند. از میان 8 پروژهای که آمریکا آنها را موفقیتآمیز اعلام کرده 7 مورد آن به خاطر مشکلاتی همچون قطع برق، حفاریها، عدم نگهداری، غارت و تجهیزات گرانقیمتی که بدون استفاده مانده براساس برنامه پیش نرفته و عقبمانده؛ این مسأله گذشته از ضرر و زیان مالی مسایل فراوانی برای دولت عراق که نیازمند بازسازی هرچه زودتر است به وجود آورده. نکته جالب توجه این است که بیشتر مشکلات پیش آمده هیچ ارتباطی با خرابکاریهای حاصل از وضعیت نابسامان امنیتی عراق نداشته و بیشتر به خاطر ساخت و سازهای ضعیف، غارتگریهای جزئی، نبود سیستم نگهداری و سهلانگاری است. این گزارش در حالی منتشر شده که دولت آمریکا شدیداً از پروژههایی که آنها را موفقیتآمیز اعلام کرده استفاده نموده است.
خاکسپاری یلتسین
مرگ یلتسین رییسجمهور سابق روسیه به عنوان نخستین رییسجمهوری که وارث کشوری که متأثر از فروپاشی امپراتوری سرخ بود و اعتقادی به اصلاحپذیر بودن و امکان تداوم سیستم حکومتی کمونیستی نداشت از مباحث مهم هفته قبل بود. آفتاب یزد نوشت: او معتقد بود که باید بقای این سیستم را به یکباره کنار انداخت و با شخم زدن عرصه سیاسی، بذر دموکراسی را در زمینی عاری از علفهای هرز و خارهای آزاردهنده پاشاند. باور او به حکومت به شکل غربی و شیفتگی او به هر آنچه که در غرب جریان داشت به باور منتقدان باعث آشفتگی بسیاری شد. به هر حال او بعد از شرابخوریهای افراطی که در طول سالها انجام داد و توجهی به شرایط قلبی خود نداشت، درگذشت. این سیاستمدار کهنهکار در هفته گذشته با بدرقه انبوه مردم عادی و توریستهای خارجی، چهرههای برجسته سیاسی روسیه همچون ولادیمیر پوتین و سران و نمایندگان مجلس دوما و شماری از مقامهای رسمی روسیه هم برای آخرین دیدار روانه کلیسا شد و گزارشها حاکی از آن بود که بیش از 25 هزار نفر در همان ساعات محدود در مراسم ترحیم یلتسین شرکت کردند. پس از انجام مراسم رسمی، جسد رییسجمهور 76 ساله به قبرستان نودویچید منتقل شد. او پس از نیم قرن فعالیت سیاسی در خاک سرزمینش آرام گرفت.
کارایی اقتصادی دولت نهم
سرمایه نوشت: عدم کارایی موجود و ارزیابی شاخصهای خرد و کلان اقتصادی، جایگاه ایران در اقتصاد جهانی، مشکلات معیشتی، وضعیت مسکن، فشار بر سیستم بانکی، وضعیت کسبه و تولیدکنندگان، مشکلات جوانان، رشد شدید واردات کالا، وضعیت حساب ذخیره ارزی، رشد حجم بودجه دولتی باعث شده کسانی مثل احمد توکلی که از ابتدا جزء طرفداران دولت نهم بودهاند نسبت به کارایی پایین دولت هشدار دهند. توکلی گفت: اقتصاد دولتی فساد را بیشتر کرده و هزینههای بیشتری را به طبقه محروم جامعه تحمیل کرده است. اما رهاسازی اقتصادی که عدهای در راستای سیاستهای لیبرال سرمایهداری تقلیدی بر آن تأکید میکنند نیز در این بازار بیمار و رانتی فاجعهبار است.