با خروج از افعانستان و تاسیس پایگاه دایم در شیخنشینها
انگلیس پس از 43 سال به خلیجفارس باز میگردد
دولت انگلیس قصد دارد به فاصلهای 43 ساله بعد از خروج از منطقه موسوم به شرق سوئز، بار دیگر با تاسیس پایگاه دائم و قراردادهای دفاعی، به خلیج فارس برگردد. این تصمیم دولت انگلیس در شرایطی که امریکا در چارچوب اجرای استراتژی موسوم به «چرخش شرقی»، به دنبال حضور امنیتی گستردهتر در شرق آسیا است، معنی و مفهوم پیدا میکند.
به گزارش «جوان»، دولت انگلیس که در سال 1971 نیروهای خود را از شرق کانال سوئز خارج کرد و ساز و کار امنیتی این منطقه را به واشنگتن سپرد، قصد دارد در پایان حضور نظامی خود در افغانستان در پایان 2014، یک بار دیگر در خلیج فارس حضور نظامی دایم داشته باشد. مقامهای دولت انگلیس روز گذشته در گفت وگو با روزنامه «ورلد تریبون» گزارشهای غیر رسمی درباره قصد کشورشان را برای تأسیس پایگاه دایم در خلیج فارس تأیید کردند.
آنها میگویند ارتش انگلیس در پایان حضور نظامی خود در افغانستان، قصد دارد ادوات جنگی خود را به یکی از شش کشور شورای همکاری خلیجفارس منتقل کند. فیلپ هامون، وزیر دفاع انگلیس در این باره گفته است: « در شرایطی که سالها فرصت آموزش دادن نیروهای خودمان را داشتهایم، با پایان وضعیت تهاجمی در افغانستان، باید به این فکر کنیم که چطور نیروهایمان رادر میدان جنگ صحرایی و شرایط گرم و وضعیت تهاجمی آموزش بدهیم. بدون شک یکی از گزینه ها، ایجاد تأسیسات دایمیتر در یکی از مناطق خلیج فارس است.» پیش از این، هامون با سفر به خلیج فارس، گفت وگویی هایی با رهبران قطر، انجام داده بود، کشوری که در حال حاضر میزبان یکی از اصلیترین پایگاههای امریکا در خلیج فارس است.
او 10 آوریل سال جاری نیز در کنفرانسی خبری در دوحه درباره تصمیم کشورش برای ایجاد پایگاه دایم در قطر گفته بود: « این یک احتمال است که ما در حال بررسی آن هستیم و درباره چگونگی پیشبرد آن مذاکره میکنیم. ما هنوز درباره آن تصمیم نگرفتهایم اما قطعا این یکی از گزینههای ماست. » هنوز مشخص نیست که تصمیم لندن برای تاسیس پایگاه نظامی دایم در قطر قطعی است یا نه، ولی منابع انگلیسی میگویند که گزینه اداره پایگاههای مشترک با امریکا را هم در نظر دارند و هم پایگاههای مستقل را. البته این اولین باری نیست که بازگشت انگلیس به خلیج فارس بعد از چهار دهه و تاسیس پایگاه دایم در این منطقه مطرح میشود.
اواخر آوریل سال 2013 نیز موسسه سلطنتی « یونایتد سرویسز» یکی از اتاقهای فکر معروف دولت انگلیس با انتشار گزارشی، بحث بازگشت نظامی انگلیس به خلیج فارس را پیش بینی کرده بود. گرث استنفیلد و ساول کلی در گزارشی که این موسسه منتشر کرد، پایگاه هوایی المهاد دبی را اولین نامزد احتمالی بازگشت نظامی انگلیس به خلیج فارس معرفی کردند. این دو محقق انگلیسی در این گزارش نوشتند که تمایل انگلیس برای بازگشت به خلیج فارس تا حدی تحت تأثیر استراتژی پنتاگون برای «چرخش» به آسیا قرار دارد.
به گفته آنها، انگلیس قصد دارد خلأ کاهش حضور نظامی امریکا در خلیج فارس را با این کار پر کند. این دو نفر که پژوهش خود را با عنوان «بازگشت به شرق سوئز» منتشر کردهاند، نوشتند: «درست همانطور که عقب نشینی بریتانیا (از خاور میانه و دور) در سال 1971 باعث ایجاد یک خلأ امنیتی شد و ایالات متحده را تا حدودی ناخواسته به مسائل خلیج فارس کشاند، حالا هم به نظر میرسد که سرد شدن برخورد ایالات متحده با خاورمیانه بریتانیا را برمی گرداند.»
این دو محقق، برای توصیف بازگشت دوباره انگلیس به خلیج فارس از تعبیر «حضور سایه» استفاده میکنند ولی یک ناظر مسائل بینالملل در تهران، با اشاره به تلاش امریکا برای کاهش تعهدات امنیتی خود در خاورمیانه، برای بازگشت انگلیس از تعبیر «حضور جبرانی» استفاده کرد.
البته ناظران میگویند که بریتانیا نه به دنبال تکرار حضور خود مانند دوران امپریالیستی است و نه چنین توانی را دارد. گرث استنفیلد و ساول کلی در گزارش خود گفته اند: « در خصوص تمایل ارتش انگلیس برای تقویت حضور سایه در خلیج فارس، شواهدی از رد پاهای شیوه امپریالیستی وجود ندارد، بلکه این حضور، حضوری هوشمند از طریق ایجاد تاسیسات، توافقهای دفاعی، آموزشهای نظامی دورهای و جابهجایی اهداف است.»
تدابیر دولت روحانی برای حضور انگلیس؟
هنوز مشخص نیست که تبعات بازگشت انگلیس به خلیج فارس برای ایران چیست و در تهران به خصوص در سایه مذاکرات هستهای با 1+5، ارزیابی ویژهای در این باره انجام شده است یا نه، ولی دو محقق انگلیسی در گزارش خود درباره بازگشت کشورشان به شرق سوئز، گفتهاند که «سمت وسوی برنامه هستهای ایران، مهمترین نگرانی در خلیج فارس است.» آنها نوشتهاند: «جامعه بینالمللی و به خصوص اسرائیل و دولتهای عربی خلیج فارس همچنان از جاهطلبی هستهای ایران نگرانند. »
در حالی که در نوامبر سال 2011، نمایندگان مجلس شورای اسلامی با اکثریت آرا، رأی به کاهش سطح مناسبات با دولت انگلیس دادند، دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس در نخستین هفتههای شروع به کار دولت یازدهم، طی نامهای به حسن روحانی خواستار تقویت مناسبات دوطرف شد. ویلیام هیگ وزیر خارجه انگلیس هم اواسط جولای 2013 با حضور در مجلس عوام، گفت که از حضور حسن روحانی به عنوان رئیسجمهور استفاده خواهد کرد تا «مناسبات طرفین گامبهگام بهبود پیدا کند.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
