سرمایه‌گذاری بر باد رفته آمریکا در مصر

کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا اذعان کرد که با وجود مناسبات گسترده و طولانی‌مدت رژیم مبارک با کاخ سفید، مردم مصر نظر مثبتی به آمریکا ندارند. رایس که در گفتگو با ابوالغیط، همتای مصری خود، این مطلب را عنوان می‌کرد خواستار افزایش تلاش‌ها برای تغییر دیدگاه منفی مردم مصر نسبت به آمریکا شد.

اظهارات اعتراف‌گونه و در عین‌حال مایوسانه وزیر خارجه آمریکا به واقعیتهای مهمی اشاره می‌کند که مهم و قابل تامل می‌باشد و می‌توان محورهای اصلی آن را به صورت زیر دسته‌بندی کرد.

1ـ رایس در این اظهارنظر به صورت ناخواسته به واقعیت تلخ ناکامی آمریکا در جلب نظر افکار عمومی مصر و شکست سرمایه‌گذاری طولانی‌مدت واشنگتن در این کشور اعتراف می‌کند. بدون تردید آمریکا از سه دهه قبل، هم به دلیل موقعیت استراتژیکی مصر و همجواری با فلسطین اشغالی و هم به لحاظ اینکه در جهان عرب این کشور به عنوان وزنه تاثیرگذار محسوب می‌گردد، سرمایه‌گذاری سنگینی را برای نفوذ جامعه مصر هزینه کرده است. دامنه این سرمایه‌گذاری آمریکا از حمایت‌های همه‌جانبه سیاسی و دیپلماتیک رژیم قاهره تا اعطای کمک‌های نقدی و غیرنقدی سالانه امتداد داشته است. اکنون با اعتراف این مقام ارشد آمریکایی، روشن می‌شود که این سرمایه‌گذاری‌ها بر بادرفته و هیچ دستاوردی برای کاخ سفید نداشته است.

2ـ اعتراف رایس به تنفر جامعه مصر از آمریکا، این واقعیت را مورد تاکید قرار می‌دهد که آمریکا به دلیل سیاستهای استکباری، اکنون در سراسر جهان مورد تنفر ملتها قرار دارد. در کشوری که حکومتش 30 سال روابط تنگاتنگی با آمریکا داشته و از کمک‌های گسترده مالی و سیاسی واشنگتن برخوردار بوده است مردم، اینگونه دیدگاه منفی نسبت به آمریکا دارند قطعاً در کشورهای دیگر، این تنفر شدیدتر است.

3ـ اظهارات رایس، بر یک واقعیت دیگر نیز دلالت دارد و آن تفاوت دیدگاه مردم مصر با رژیم مبارک است. به تعبیر دیگر، رژیم مبارک هیچگونه پایگاه مردمی ندارد و با اتکا به حمایت‌های آمریکاست که سر پا ایستاده است. این واقعیتی است که آمریکایی‌ها نیز از چند سال قبل به آن برده‌اند. یکی از دلایل اصلی عقب‌نشینی واشنگتن از طرح «خاورمیانه بزرگ» که شعار آن، استقرار دمکراسی در کشورهای خاورمیانه بود نیز رویاروشدن با همین واقعیت تلخ بوده است.

آمریکایی‌ها دریافتند به محض اینکه فضای سیاسی در مصر و دیگر کشورهای متحد منطقه‌ای آمریکا، باز شود و مردم مجال ابراز نظر و انتخاب داشته باشند قطعاً در آن هنگام، رژیم‌های متحد آمریکا از جمله رژیم مبارک به پایان راه می‌رسند و دوام نخواهند آورد.

نمونه آن نیز در انتخابات دو سال قبل مصر مشاهده شد که چگونه با وجود محدودیت‌های شدید موجود، حزب اخوان‌المسلمین توانست به پیروزی غیرمنتظره‌ای دست یابد و کرسی‌های قابل ملاحظه‌ای در مجلس تصاحب کند.

4- نکته آخری که از اظهارات رایس استنباط می‌شود این است که روند تحولات در جهت خلاف اهداف آمریکا و سایر استعمارگران پیش می‌رود این نکته روز به روز واضح‌تر و شاخص‌تر نمود پیدا می‌کند که ملت‌های منطقه، متاثر از موج بیداری، به سرعت به سمت کسب استقلال هویت و خودباوری در حرکتند و در چنین روندی، فضا برای سلطه‌طلبان روز به روز تنگ‌تر می‌شود. دوران سلطه‌پذیری ملتها رو به پایان است و این واقعیت را دیر یا زود استعمارگران و دست‌نشاندگان آنها باید بپذیرند.