ظریف آماده بازگشت به تهران
سرگه بارسقیان
خانه قدیمی سازی در خیابان پنجم منهتن نیویورک است که 95 سال قدمت دارد و به سبک فرانسوی ساخته شده است. این خانه در دهه 1340 از سوی ایرانیها خریداری شد؛ پیش از انقلاب محل برگزاری مراسم گوناگونی بود و هماکنون محل ملاقاتهای دیپلماتیک ایران و آمریکا است؛ البته میهمانان با کباب لذیذ ایرانی پذیرایی میشوند.
ساکن این خانه محمدجواد ظریف است؛ نماینده 47 ساله ایران در سازمان ملل. سفیر جمهوری اسلامی که سالها در آمریکا ساکن بوده و هر دو فرزندش هم در آمریکا زندگی میکنند؛ انگلیسی را با لهجه آمریکایی سخن میگوید، دیپلماسی ایرانی با لهجه آمریکایی. تعطیلات آخر هفته، با همسرش به خرید میرود؛ همسری که همچون او متعلق به خانوادهای ثروتمند است. ظریف در اوقات فراغت و استراحتش به پارک مرکزی نیویورک (تول سنترال پارک) میرود تا چند دقیقهای در فراغت از مشغلههای دیپلماتیک قدم بزند. مطبوعات آمریکایی دربارهاش مینویسند: «فردی مذهبی است. وی و همسرش دارای محدودیتهای مشخص مذهبی درباره غذاهایی هستند که میتوانند بخورند یا مراسمی که میتوانند در آن شرکت کنند. کراوات نمیزند. با خانمها دست نمیدهد و اغلب با خنده و لبخند به پرسشها پاسخ میدهد. بهرغم بسیاری از نمایندگان گوشهگیر ایران، ظریف اغلب در تلویزیون آمریکا از چارلی رز شو تا سنی اسپن ظاهر میشد اما تمایلش برای گفتوگو به معنای هیچگونه دست کشیدن از دفاع از مواضع کشورش نبود.
سفیری که اتفاقی دیپلمات شد
محمدجواد ظریف در سال 1976 با ویزای دانشجویی به آمریکا رفت؛ درجه لیسانس و فوقلیسانسش را از دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو گرفت و بلافاصله پس از آنکه کاندولیزا رایس دوره دکترا را در رشته روابط بینالملل در دانگاه [دانشگاه] دنور به پایان رساند وی نیز برای اخذ مدرک دکترا راهی دنور شد. دقیقا زمانی که وی آزمونهای جامع دکترایش در دنور را در سال 1985 گذراند، اداره مهاجرت ایالات متحده، روادید او را باطل کرد و شانسش را برای تکمیل تحصیلات از بین برد. او که میخواست به صورت قانونی در آمریکا باشد، به نیویورک رفت و در نمایندگی ایران مشغول به کار شد. طی 3 سال بعد و از راه دور، تحصیلاتش را تکمیل کرد؛ پس آنگونه که میگوید «هم کاملا اتفاقی و هم به دلیل تصمیم اداره مهاجرت، دیپلمات شدم.»
فعالیتهایش در دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل موجب شد تا وی به استخدام وزارت خارجه ایران درآید. در هشتمین کنفرانس سران اسلامی در سال 1997 (1376) در تهران سخنگو و رئیس کمیته سیاسی بود. یک سال پس از آن ریاست کمیته سیاسی دوازدهمین جنبش عدم تعهد در دوربان به وی سپرده میشود. بین سالهای 98ـ1997 میلادی هم ریاست کمیته مشورت حقوقی آسیایی آفریقایی را برعهده داشت. در سال 2000 رئیس کمیسیون خلع سلاح میشود و طی سالهای 2002 ـ 2000 به عضویت گروه گفتوگوی تمندنهای سازمان ملل در میآید. پیش از عزیمت به نیویورک در سال 1381 به مدت 10 سال معاون حقوقی ـ بینالملل وزیر خارجه بوده و 3 سال معاونت نمایندگی دائم ایران در سازمان ملل را عهدهدار بود. طی مدت اقامت در ایران در دانشگاه تهران در رشته حقوق بینالملل تدریس میکرد ؛ تا اینکه مرداد 1381 کرسی نمایندگی ایران در سازمان ملل را به وی پیشنهاد کردند؛ کرسیای که پیش از آن هادی نژادحسینیان، سیدکمال خرازی، محمدجعفر محلاتی، سعید رجاییخراسانی و منصور فرهنگ بر آن مینشستند. ظریف طی دوره ماموریتش در سال های 2005 ـ 2003 بر کرسی معاون رئیس مجمع عمومی سازمان ملل نشست و نقش ارزندهای در اجلاسیههای مهم بینالمللی ایفا کرد.
میزبان شامهای دیپلماتیک
27 سالی است که ایران و آمریکا رابطه دیپلماتیک رسمی با هم ندارند اما خانه ظریف طی مدت اقامتش در نیویورک پذیرای سناتورهای آمریکایی بود و اوایل فروردین هم پا از قرنطینه 25 کیلومتری دیپلماتهای ایران در نیویورک فراتر نهاد و در آنجا با تودیعی غیررسمی و محترمانه روبهرو شد.
پس از حملات 11سپتامبر دیپلماتهای ایران و آمریکا دیداری واقعی را در یک اتاق کوچک آغاز کردند. در سال 2001 در کسوت فرستاده ایران در گفتوگوهای سازمان ملل درباره آینده افغانستان پس از خلع طالبان به بن رفت و به طور روزانه با جیمز دابینز فرستاده آمریکا دیدار کرد. در سال 2003 سه بار با زلمای خلیلزاد که در آن زمان کارمند شورای امنیت ملی بود و یا سفیر ریان کروکر که هماکنون سفیر آمریکا در عراق پس از خلیلزاد است دیدار کرد. در سال 2005 با بحث بر سر میز شام درباره برنامه هستهای ایران با رابرت اینهورن مشاور سابق وزیر امور خارجه در امور منع اشاعه که مورد حمایت گروه بحران بینالمللی بود و به میزبانی جورج سوروس عضو شورا برگزار شد، موافقت کرد. ظریف سال گذشته در سمینار پرینستون از طریق ارتباط ویدئویی شرکت کرد زیرا نتوانست مجوز وزارت امور خارجه برای سفر از نیویورک را دریافت کند. پاییز سال ۱۳۸۵ که جیمز بیکر وزیر امور خارجه اسبق آمریکا روی گزارش گروه عراق کار میکرد شام را میهمان ظریف بود تا با او درباره همکاری در خصوص عراق صحبت کند. مهمترین بخش این گزارش نهایی دسترسی دیپلماتیک به ایران و سوریه برای کمک ثبات به عراق را توصیه کرد.
برای مذاکرات ایران و آمریکا دستورالعمل ندارم
ماموریت 5 ساله ظریف به روزهای پایانی خود رسیده است. میگوید: «آمادگی بازگشت به تهران را دارم.» به ایسنا گفته است در اوایل تابستان مساله پایان دوران مسوولیتش مشخص میشود. حتی نام جانشینش هم به طور قطعی منتشر شده است؛ محمد خزاییترشیزی معاون وزیر اقتصاد و دارایی و رئیس سازمان سرمایهگذاری خارجی و کمکهای اقتصادی و فنی. وقتی متکی از قرار گرفتن نمایندهای از ایران در مقابل رایان کروکر سفیر آمریکا در بغداد در مذاکرات تهران ـ واشنگتن درباره عراق خبر داد که دیپلمات باسابقهای باتجربه سفارت است، نام ظریف در راهروهای گمانهزنی رسانهها و محافل سیاسی غربی بیشتر شنیده شد. ظریف در مذاکرات سازمان ملل درباره آینده افغانستان پس از سقوط طالبان در سال 2001، نمایندگی ایران را برعهده داشت و همین تجربه خبرگزاری فرانسه و روزنامه الشرقالاوسط را به صرافت اعلام نام ظریف به عنوان نماینده ایران در مذاکرات بغداد انداخت. اما ظریف از ریاست تیم مذاکرهکننده ایران در عراق ابراز بیاطلاعی کرده و گفته است: «تا الان چنین دستورالعملی به بنده داده نشده است و بعید میدانم تصمیمی بر حضور بنده در این مذاکرات گرفته شده باشد. به لحاظ لجستیکی امکان شرکت در این مذاکرات را ندارم. اینها همه گمانهزنی است.» دفتر سفیر دائم ایران در سازمان ملل هم در پاسخ به سوال خبرنگار مهر در خصوص شایعه منتشر شده در رسانهها مبنی بر شرکت محمدجواد ظریف در مذاکرات هفتم خردادماه در بغداد اعلام کرد: در این باره تاکنون هیچگونه تصمیمی اتخاذ نشده است و ظریف تاکنون در فهرست گفتوگوکنندگان ایرانی در مذاکرات پیش رو قرار نگرفته است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
