رئیسجمهور روسیه بعد از آنکه در سالگرد «روز پیروزی» شوروی بر نازیها در جریان جنگ جهانی دوم اعلام کرد به نیروهای کشورش دستور عقبنشینی از مرزهای اوکرین را داده است، وارد شهر بندری سواستوپول در شبه جزیره کریمه شد و از نیروهای روسی مستقر درآنجا سان دید تا نشان دهد شاید مسکو درباره مناقع حیاتی خود در خارج نزدیکش در مواجهه باغرب دست به یک عقبروی تاکتیکی بزند، اما این به معنای عقبنشینی راهبردی نیست به خصوص که خط تهدید مقامات کییف به پایان عملیات نظامی علیه جداییطلبان شرق اوکراین از سوی مقاکات کرملین پیگرفته میشود.
به گزارش «جوان» اخبار برخی رسانههای روسی به تحقق پیوست و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه بعد از مراسم رژه روز پیروزی در مسکو در صبح روز گذشته، عصر بهشبه جزیره کریمه که در پی بحران اخیر اوکراین از آن منفک و به خاک روسیه منضم شد، رفت تا مراسم روز پیروزی را به طرز معناداری به آنچه اکنون جشنهای «روز آزادی» خوانده میشود گره بزند؛ آزادی شبهجزیره کریمه از دست دولت غربگرای اوکراین که اتفاقاً راستگرایان دارای گرایشهای نازیستی را هم در خود جای داده است.
کارشناسان معتقدند پوتین هوشمندانه در تلاش است با این مراسم و تأکید بر حضور نازیها در میان غربگرایان اوکراینی، لابی صهیونیستی را وارد تحرک به نفع کرملین کند به خصوص که راستگرایان اوکراینی به صورتی آشکار اقدامات ضدیهودی در بخشهای یهودینشین اوکراین را در پیش گرفتهاند. برخی گزارشها حاکی از آن است که 70 درصد یهودیان اوکراین بعد از روی کار آمدن ائتلاف غربگرایان و راستگرایان نازیست و تصاعد بحران در کییف گزینه فرار از این کشور و رفتن به سرزمینهای اشغالی یا دیگر کشورها را در سر دارند.
خاخام آبراهام ولف در شهر اودسا گفته است که این حجم از گرایش به رفتن به سرزمینهای اشغالی بیسابقه است. روزنامه جروزالم پست گزارش داده یهودیهای اوکراین از ترس نازیهای اوکراینی اقدام به تشکیل نیروی دفاعی ویژه خود کردهاند. این در حالی است که چند روز پیش مسکو میزبان کنفرانس «یهودیان روس زبان» با موضوع صهیونیسم و یهودیت بود که طی آن 1200 نفر از یهودیان از سراسر سرزمینهای شوروی سابق در آن گرد آمده بودند. پوتین همچنین طی چندروز گذشته قانونی را امضا کرد که کسانی که جنایات نازیها علیه یهودیان را انکار کنند به 14هزار دلار جریمه محکوم و در صورت احتراز از پرداخت آن زندانی شوند.
در چنین شرایطی پوتین در اوج محبوبیت ناشی از گرایشات وطندوستانه روز گذشته در میان تعداد زیادی از اهالی بندر سواستوپول با حضور در اسکله، ناظر رژه هوایی- دریایی روسیه بود و انبوه بالگردها، هواپیماهای جنگنده و ترابری، بمب افکنهای راهبردی و هواپیماهای سوخترسان روسی از برابر چشمان وی و اهالی عمدتاً روستبار بندر سواستوپول گذشتند.
پوتین در مراسم مسکو به مناسبت سالگرد «روز پیروزی» نهم مه سخنانی به زبان راند که آکنده بود از تحریک ناسیونالیسم روسی و احساسات حمایت از یهودیان اوکراینی. رئیسجمهور روسیه در سخنرانی خود را نماد پیروزی مردم روسیه خوانده و تأکید کرد که کشورش همواره مراسم سالگرد این جنگ را برگزار خواهد کرد.
وی با بیان اینکه اراده آهنین خلقهای شوروی اروپاییان را از بردگی نجات داد، گفت: ما همواره این حقیقت مقدس را حفظ خواهیم کرد و اجازه خیانت یا فراموش کردن قهرمانانی را نخواهیم داد که جان خود را فدا کردند تا صلح را حفظ کنند. رئیسجمهور روسیه گفت: نیروهای مسلح روسیه همانطور که در جنگ بزرگ میهنی نازیها را تا لانهشان عقب راند، امروز هم تأمین کننده صلح در جهان هستند. پوتین گفت: 9 مه مهمترین روز است و برای ما مهمترین روز باقی خواهد ماند. روز 9 مه روز پیروزی ملی و عزت است. روز پیروزی روز دوست داشتن کشور است و ما میبینیم که مهرورزی نسبت به وطن به چه معنا است و چقدر برای حفظ منافع کشور مهم است.
واکنش کییف و غرب
مقامات دولت موقت اوکراین، بازدید ولادیمیر پوتین از رژه نظامی نیروهای نظامی این کشور در بندر سواستوپول شبه جزیره کریمه را نقض فاحش حاکمیت اوکراین خواندند. «آندری دشیتسیا» وزیر امور خارجه دولت موقت اوکراین این حرکت پوتین را «اقدامی تعمدی در جهت افزایش بحران» دانست. «اندرس فوگ راسموسن» دبیرکل ناتو هم حضور پوتین در این مراسم را «اقدامی نامناسب» ارزیابی کرد. صدراعظم آلمان قبل از حضور پوتین در کریمه یعنی زمانی که صرفاً این حضور در حد گمانهزنیها بود، اظهارات پیشدستانهای در این باره داشت و این کار پوتین را «مایه تأثر» خوانده بود.
عقبنشینی اما ادامه تهدید
رئیسجمهور روسیه پس از دیدار با رئیس سازمان امنیت و همکاری اروپا در مسکو از عقبنشینی نیروهای روسیه از مرزهای اوکرین خبر داد. به گزارش مهر، پوتین روز چهارشنبه پس از دیدار با دیدیه بورکالتر رئیس جمهوری سوئیس که ریاست سازمان امنیت و همکاری اروپا را نیز به عهده دارد، گفت: ما به نیروهای خود دستور عقبنشینی دادهایم و آنها دیگر در مناطق مرزی کشور با اوکراین حاضر نیستند، بلکه به پایگاهها و پادگانهای خود بازگشتهاند.
پوتین با این حال همچنان با لحنی تهدیدآمیز از مقامهای دولت اوکراین خواست تا سریعاً عملیات نظامی را در جنوب شرق اوکراین متوقف کنند. پوتین در این دیدار همچنین خواستار به تعویق افتادن همه پرسی 11 می از سوی شورشیان شرق اوکراین شد. در این میان دنیس پوشیلین، از سرکردگان شورشیان جداییطلب، روز پنجشنبه اعلام کرده است که«رفراندوم در ۱۱ مه برگزار خواهد شد. »
ویاچسلاو پونوماریف، فردی که خود را شهردار شهر اسلاویانسک خوانده است، به روزنامه آلمانی «بیلد» گفته است: «ما آماده برگزاری رفراندوم هستیم و تاکنون کسی به من زنگ نزده که بگوید رفراندوم برگزار نمیشود.»
به گزارش خبرگزاری روسی اینترفاکس، شبهنظامیان طرفدار روسیه در شهر لوکانسک نیز خود را برای این همهپرسی آماده کردهاند.