اصلاح‌طلبان در سایه رییس امنیت داشتند

* آقای مصباحی‌مقدم به عنوان یکی از چهره‌های قدیمی اصولگرا که مجالس مختلف با ریاست‌های گوناگون را آزموده‌اید، اگر در انتهای مجلس ایستاده و بخواهید در مورد ریاست لاریجانی، فرای طیف اصولگرایی قضاوت کنید، آیا لاریجانی توانست، مجلس ایران را به عنوان یکی از سه قوه اصلی کشور، فراجناحی مدیریت کند؟

** آقای لاریجانی از ابتدای مجلس هشتم توانایی خودشان را برای مدیریت مجلس نشان داده‌اند و هم در مجلس هشتم و هم در مجلس نهم اگر منصفانه به نحوه مدیریت ایشان نگاه کنیم، می‌بینیم که ایشان سعی زیادی داشته است تا استقلال مجلس را حفظ کند. از سویی تمام تلاش خود را به کار گرفته است تا رابطه بین دولت و مجلس، از هرگونه تندروی و افراط به دور باشد. البته این توصیف به این معنا نیست که افراد یا اشخاص دیگر در این مجلس چنین رویکردی نداشته‌اند اما آقای لاریجانی در این دوره تلاش عقلایی کرده‌اند تا رفتارشان مورد رضایت تمام طیف‌ها و گروه‌ها قرار بگیرد.

* گاه این نگاه وجود دارد که این ثبات رفتاری در آقای لاریجانی همیشگی نبوده است. چرا که لاریجانی را داریم که از یک سو جشن وحدت ملی را در ابتدای مجلس هشتم با حضور طیف‌های مختلف سیاسی برگزار می‌کند و زمانی دیگر در همان مجلس تحت مدیریت ایشان به تندروها اجازه داده می‌شود که راهپیمایی با شعار مرگ بر... را به‌راه بیندازند؟

** ببینید آقای لاریجانی دارای یک دیدگاه ثابت است اما آنچه اتفاق افتاده است، مربوط به شرایط ویژه‌یی بوده است که مجلس با آن رو به رو شده است که مسلما این شرایط همیشه یکسان نبوده است و به همین دلیل نمی‌توان انتظار داشت که یک رفتار واحد از سوی رییس مجلس را شاهد باشیم. به هر حال در وضعیت سیاسی کشور تغییراتی رخ داده است. مثلا در سال 88 و موضوع انتخابات جرزنی سیاسی که از سوی آقایان موسوی و کروبی رخ داد، طبعا مجلس در این ماجرا نمی‌توانست ساکت باشد. از این جهت آقای لاریجانی و برخی اعضای شاخص مجلش موضع‌شان در مورد آن حرکت، به‌نوعی بود که توجیه آن حرکت نباشد و حتی در مقابل آن حرکت غیرقانونی و مقابله با قانون ایستادند. از آن جهت ما دیدیم که شعار‌هایی علیه این دو نفر هم در مجلس داده شد و راهپیمایی هم شد که خود آقای لاریجانی هم در آن حضور داشتند.

* یعنی نمی‌توان گفت که آقای لاریجانی به نوعی تحت فشار قرار گرفت و در یک فضای اجبار قرار گرفت؟

** خیر، آقای لاریجانی منفعل نبود. واقعا هم منفعل نبود. بر عکس یک عده‌یی ایشان را متهم کردند که به یک نوع سازشکاری با آقایان موسوی و کروبی روی آورده است.

* این نقد که بیشتر به خاطر گزارش‌هایی بود که کمیته ویژه و حقیقت‌یاب مجلس ارائه داد.

** در گزارش‌های تیم حقیقت‌یاب و ویژه هم اگر دقت کنید، می‌بینید که معنا و مفهوم این گزارش‌ها این نبود که آقای لاریجانی از جریانی را که در انتخابات، کشور را ملتهب کردند و کار را به شورش خیابانی رساند، حمایت می‌کند. بلکه تصمیم ایشان برای تشکیل این دو کمیته به این دلیل بود که نشان دهند مجلس موضع استقلال دارد و در حوادث بی‌‌طرف است. البته مراد من از بی‌‌طرفی این نیست که جانبدارانه عمل نمی‌کنند. بلکه آقای لاریجانی بارها تاکید داشتند که اگر از این طرف غیرقانونی عمل شده، مجلس باید ورود کند و از آن طرف هم اگر غیرقانونی عمل شده، بایستند. به نظر من رفتار آقای لاریجانی کاملا در راستای اقتدار مجلس و قانونی عمل کردن مجلس بوده است. ممکن است کسی که از بیرون نگاه می‌کند، فکر کند آقای لاریجانی جایی تند و جایی کند رفته است ولی من اصلا چنین تصوری ندارم و معتقدم ایشان دایما معتدل رفتار کرده و نه در مقابله‌ها تندروی کرده و نه در حمایت‌ها تندروی کرده است.

‌* بیشترین منتقد‌های لاریجانی اصولگرا‌ها هستند یا اصلاح‌طلب؟

** از آغاز روی کار آمدن لاریجانی شاهد یک نوع جبهه‌گیری درون جریان اصولگراها بودیم. این جریان مجموعه موافق آمدن و ریاست آقای حدادعادل بودند و مجموعه دیگری هم آقای لاریجانی را ترجیح می‌دادند. من نمی‌خواهم بگویم که خود آقای حداد چه نگاهی دارد ولی گروه‌‌هایی هستند که مخالفت با آقای لاریجانی را تحت عنوان حمایت از آقای حداد به جدیت و با تندی دنبال می‌کنند. چنین حرکتی نشان می‌هد که مقابله با لاریجانی از درون جریان اصولگرا بوده است. اتفاقا جریان اصلاح‌طلب در مجلس کوچک بوده و خود آقایان هم علاقه‌یی نداشتند که کاری در این زمینه انجام دهند، لذا هیچ کدام نقطه مقابل لاریجانی نبودند و به مصلحت نمی‌دانستند که فراکسیون تشکیل بدهند حتی طیف اصلاح‌طلب به نوعی خودشان را در سایه حمایت آقای لاریجانی می‌دیدند.

‌* معتقدید لاریجانی از اصلاح‌طلبان در برابر تندروها حمایت کرده است؟

** لاریحانی نخواست آنها احساس کنند که در حاشیه قرار می‌گیرند، از این جهت به اصلاح‌طلبان در مجلس و در تصمیم‌گیری‌های مجلس بها داد و آنها را مورد توجه خود قرار داد.

* اما هیچ‌وقت سهمی در ساختار بالایی مجلس مانند هیات رییسه به نمایندگان نرسیده است؟

** این امر طبیعی بود. با توجه به اینکه جریان غالب اصولگرا بود، در هیات رییسه به اقلیت خیلی میدان داده نشد ولی در کمیسیون‌ها شاهد بودیم که در سمت‌های رییس و نایب‌رییسی و سخنگویی و دبیری بسیاری از چهره‌های اصلاح‌طلب حضور پیدا کردند.

* البته در برهه‌هایی شاهد بودیم که مجلس از فضای ملی خود خارج شد و حتی به سمتی رفت که نمایندگان در حمایت از آقای جلیلی بیانیه امضا کردند، در حالی که بی‌طرفی در این باره رعایت نشد.

** وقتی می‌گوییم مجلس باید به جو غالب در مجلس توجه شود و باید ناظر به تعداد قابل توجهی از نمایندگان باشد. اینکه چند نفر از نمایندگان بیانیه حمایت از آقای جلیلی را امضا کردند به نشانه حمایت مجلس از کاندیداتوری آقای جلیلی نبود. در آن زمان در مجلس جریانات مختلفی داشتیم. بیشترین حمایت جریانات اصولگرایی در مجلس حمایت از آقایان قالیباف و ولایتی بود. اما اصلا جریان غالب سیاسی مجلس حامی آقای جلیلی نبود.

* در مورد موضع نرمی که لاریجانی نسبت به دولت – روحانی - اتخاذ کرده، برخی از گروه‌های تندرو اصولگرا معتقدند که لاریجانی در حال بازی دادن جریان اصلاح‌طلبی است و وقتی شروع به تقابل با دولت روحانی می‌کند که روحانی وقت کمی داشته باشد. این بازی دو سر برد برای لاریجانی خواهد بود. معتقدند لاریجانی در حال بازی دادن اصلاح‌طلب‌ها است و اصلاح‌طلب‌ها اشتباه می‌کنند که الان در حال حمایت از لاریجانی هستند. ارزیابی شما چیست؟

** این تحلیل را تحلیل ضعیفی می‌بینیم. فرض مساله این است که لاریجانی در مدیریت مجلس و در رابطه دولت - مجلس بازی پیچیده‌یی می‌کند. باید کسانی را که چنین تحلیلی دارند متوجه این موضوع کرد که آقای لاریجانی از ثبات شخصیت و مواضع برخوردار است و مواضع ایشان هم دارای چارچوب است. یکی از اصول ایشان این است که باید رابطه مجلس و دولت را رابطه عقلایی قرار داد تا هم استقلال مجلس حفظ شود و هم تضعیف دولت از سوی مجلس دنبال نشود. آقای دکتر روحانی فردی که با اکثریت آرا انتخاب شد رییس‌جمهور کشور است و این اصل را مجلس رعایت می‌کند تا حقوق مردم رعایت شود. فرض مساله این است که رابطه مجلس و دولت اگر رابطه تعامل باشد نتیجه‌اش برای مصالح ملی عام روشن است و اگر رابطه مجلس و دولت تقابل باشد، سبب نگرانی مردم خواهد شد و از مجلس و دولت به خاطر تشنج‌هایی که بین‌شان ایجاد می‌شود ناراضی خواهند بود. لذا هر دو طرف باید تلاش کنند هیچ تشنجی را ایجاد نکنند. البته این تعامل دو طرفه است.
* پس چنین تغییری محتمل نیست؟

** اینکه گفته می‌شود امروز آقای لاریجانی موضع حمایتی گرفته است و فردا رفتارش تغییر می‌کند، رخ نخواهد داد مگر اینکه در رفتار آقای روحانی شاهد تغییراتی باشیم که مثلا به موضع تقابلی با مجلس رو بیاورند؛ آن اتفاقی که در رفتار آقای احمدی‌نژاد رخ داد و سبب تقابل بین دولت و مجلس شد با شناختی که اینجانب از آقای روحانی دارم این مساله رخ نخواهد داد. الان خوشبختانه خیلی همدلانه عمل می‌کند و در رای اعتماد به وزرا این همدلی را به خوبی نشان داد، در ارائه لوایح هم این همدلی را نشان داده است و اگر هم احیانا رفتارهایی دارد که ممکن است مورد مناقشه قرار بگیرد تیز و تند نیست و موضعی نمی‌گیرد که با واکنش مجلس رو به رو شود. این رفتار عقلایی با واکنش عقلایی رییس و نمایندگان مجلس رو به رو است و من تصور می‌کنم این رویه تا انتهای مجلس نهم استمرار پیدا کند.