غلامعلی رجایی: آیت‌الله هاشمی نسخه دوم ندارد

- من به عنوان شاهدی که در اکثر جلسات آیت الله هاشمی در سال گذشته حضور داشتم و بعضا خودم مسبب برگزاری جلسات دانشجویان با ایشان بودم، شهادت می دهم که آقای هاشمی واقعا نمی خواست در انتخابات حضور یابد.

- در برخی از دیدارها با رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، بعضا لحن افراد برای درخواست از حضور ایشان در انتخابات تغییر می کرد و به یک مطالبه تبدیل می شد و بعضا این لحن جنبه عتاب می گرفت. حتی در یک مورد در دیدار با روحانیون یکی از حاضرین دست خود را به سمت آیت الله هاشمی برد و به ایشان گفت چقدر سکوت می کنید و تا کی می خواهید تصمیم نگیرید؟ هرچند حاج آقا از این لحن دلسوزانه متاثر شدند اما این بخشی از ماجرا بود و دیدارکنندگان همه ماجرا را نمی دانستند.

- خاطرم هست حاج آقا در دیدار با دانشجویان یک جمله خط شکنانه گفتند و ما احساس کردیم که یک تغییر اساسی در تصمیم ایشان به وجود آمده که اعلام کردند: من نمی گویم “نمی آیم”، “می آیم”. با این جمله آیت الله، جلسه منقلب شد و دانشجویان شروع به کف زدن کردند، ایشان گفتند اجازه بدهید ادامه جمله را هم بگویم و زمانی که تشویق دانشجویان تمام شد آیت الله جمله خود را این گونه تکمیل کرد که “می آیم، ولی نمی گذارند”. چند روز بعد هم از ایشان در جلسه ای نیمه خصوصی شنیدم که گفتند به فرض که بیایم، مگر اینها می گذارند ما کار کنیم؟

- در آن زمان هنوز آرایش انتخاباتی مشخص نشده بود، برخی خودشان را جلو انداخته بودند، حاج آقا به شخص خاصی نظر نداشتند و منتظر بودند تا ترکیب نهایی کاندیداها مشخص شود و من در طول این مدت جانب داری نسبت به شخص خاصی از کاندیداها ندیدم. آقای روحانی هم گزینه ای بود که در کنار آیت الله هاشمی رفسنجانی هنگامی که ثبت نام کردند مطرح شد. حتی زمانی که آیت الله ثبت نام کردند آقای روحانی خواستند انصراف بدهند ولی حاج آقا قبول نکردند و گفتند شما بمانید. بعدها ما مطلع شدیم که آیت الله می دانستند که ممکن است اتفاقاتی بیفتد و در این مورد هوشمندانه برخورد کردند تا شخصی مثل دکتر روحانی که تا حدودی به مشی و تفکر اعتدالی ایشان نزدیک است در عرصه انتخابات حضور داشته باشد.

- بعد از انتشار خبر ثبت نام، نه تنها قیمت ارز بلکه قیمت طلا و مسکن نیز با کاهش روبرو شد. حتی برخی از زائرانی که در آن ایام به حج مشرف شده بودند می گفتند تا خبر ثبت نام در مدینه و مکه منتشر شد رفتار سعودی ها با ایرانی ها بهتر شد. یک زائر به خود من گفت ماموران سخت گیر سعودی در قبرستان بقیع پس از ثبت نام آقای هاشمی می گفتند روابط دو کشور با آمدن ایشان خیلی خوب می شود. حتی قیمت کالا در کردستان عراق نیز کاهش یافت.

- آیت الله هاشمی بعد از رد صلاحیت خود منتظر بودند تا بعضی که می خواهند از صحنه کنار بروند، کنار رفته و آرایش نهایی نامزدها معلوم شود. ایشان نمی خواستند با اعلام فوری حمایت خود از یک نامزد، بقیه نامزدها را نگران کنند. از طرفی بحث کناره گیری آقای عارف مطرح بود. برخی از ایشان می خواستند با دکتر عارف صحبت کند تا به نفع روحانی کنار بکشد. حاج آقا گفتند خودشان می دانند، من این کار را نمی کنم. آقای هاشمی در ابتدا به صورت کلی دکتر روحانی را تایید می کرد. وقتی روحانی از ایشان خواست در حمایت از وی بیانیه بدهد، به ایشان پیغام داد که اجازه دارید از گفته ها و تصاویر من در فیلم های تبلیغاتی خود استفاده کنید. چند روز آخر مانده به انتخابات هم بیانیه روشنی در حمایت از روحانی دادند و با موافقت ایشان بعضی از نیروهای ستادشان به کمک ستاد روحانی رفتند.

- در این باره که می گویند روحانی، هاشمی دوم است و دولت روحانی، دولت هاشمی است باید تصریح کنم که هاشمی نسخه دوم ندارد و این دولت نیز دولت هاشمی نیست ولی دولتی است که آقای هاشمی ایده آل های خود را در آن جست وجو می کند و دوست دارد تجربه های خود را به آن منتقل کند و روحانی نیز به این تجربه ها احترام می گذارد. این را هم بگویم که شخصیت آقای روحانی یک شخصیت مستقل است و در عین حال همانگونه که متاثر از برخی افراد است از آیت الله هاشمی نیز که دوستی ۳۰ ساله با ایشان دارد تاثیر می پذیرد.

- یکی از تمایزهای دولت روحانی با دولت قبلی حضور در جلسات مجمع تشخیص مصلحت نظام است که در این دوره هم خود رئیس جمهور و هم معاونین و وزرای وی در جلسات مجمع شرکت می کنند و مصوبات مجمع را اجرا می کنند. احمدی نژاد در مورد مصوبات مجمع صریحا می گفت که من مصوبات مجمع را اجرا نمی کنم. بعد از آن همه زحمت و کار کارشناسی که مصوبات مجمع به امضای رهبری می رسید احمدی نژاد این مصوبات را کنار می گذاشت و اجرایی نمی کرد و اساسا یک بخش از شخصیت احمدی نژاد تضاد و چالش با هاشمی بود. وی یک تضاد و چالش با رهبری هم بر سر قضیه مشایی داشت. او حتی با مجلس هم در افتاد و بعضا مصوبات مجلس را ابلاغ نمی کرد تا جایی که مجلس خودش مصوبات را به بدنه دولت او ابلاغ می کرد. باید خاطرتان باشد که کار به شکایت مجلس از شخص رئیس دولت به دلیل این تخلف آشکار قانونی هم کشید.

- به نظر من شخصیت احمدی نژاد هنوز جای واکاوی دارد. احمدی نژاد یک شخصیت دارای فراز و فرود است. زمانی که وی استاندار و شهردار بود، تعابیر و تعاریفی از هاشمی دارد که زمانی که رئیس جمهور شد، این تعابیر برعکس می شود. معتقدم اگر اینها را کنار هم بگذاریم متوجه می شویم این آدم به نوعی دچار یک تضاد در خویش است.

احمدی نژاد در دور دوم ریاست جمهوری خود کاملا در جهت حذف هاشمی از صحنه سیاست و کشور تلاش می کرد. برای نمونه به تشریفات وزارت خارجه گفته بود که میهمانان خارجی که به ایران می آیند را به ملاقات هاشمی نبرید و به نوعی حکم به محاصره تبلیغی ایشان داده بود، یعنی همچون کاری که در حال حاضر صدا و سیما انجام می دهد و دیدارهای خارجی و سخنرانی های مهم هاشمی را غالبا حذف می کند.

به عنوان نمونه ذکر می کنم؛ یکی از روسای جمهور آسیای میانه که به ایران آمده بود با اصرار از تشریفات وزارت خارجه خواسته بود به دیدار آیت الله هاشمی برود و رفته بود. زمانی که این خبر به گوش احمدی نژاد رسید تشریفات وزارت خارجه را توبیخ کرد که چرا این شخص به دیدار هاشمی رفته است.

- ملاقات های هاشمی با رهبر معظم انقلاب به صورت ادواری و خیلی صمیمانه برگزار می شود ولی زمان مشخصی ندارد.

- دولت روحانی میراث دار وضعیت مناسبی نیست. تا سال ۹۰ حدود ۳۰۷ هزار نفر نیروی مازاد از دولت قبل استخدام شده اند که اینها دولت را فربه کرده است. حتی در بین افراد استخدام شده اشخاص بی سواد و زیر دیپلم و دیپلمی وجود دارند که بر خلاف قانون به استخدام آموزش و پرورش درآمده اند. در دولت گذشته استخدام ها بسیار بی ضابطه بود به طوری که با یک نامه رئیس جمهور سه نفر از یک خانواده استخدام دولت شده اند.

- وزارت خارجه عملکرد خوبی داشت و در طول این مدت توانست تابوی عدم مذاکره با آمریکا را بشکند و این اقدام کمی نبود. ظریف از تیم آقای ولایتی است و او هم وزیر خارجه دولت هاشمی بوده است. انصافا کارش را خوب بلد است اما از نظر من وزارت کشور عملکرد قابل قبولی در طول این مدت نداشته است.

- دولت یازدهم بیشتر مردمی و مردمی تر باشد. به نظرم دولت روحانی عقبه اجتماعی به آن معنا ندارد. عقبه اجتماعی در فرآیندی کوتاه مدت به دست نمی آید و حرکت روحانی در تغییرات مدیریت ها در استان ها کند و نگران کننده و برای بعضی طرفدارانش یاس آور است. کنش اجتماعی رئیس جمهور با مردم گرما و شور و فروتنی و حرارت بیشتری می طلبد. وزرا باید بیشتر در بین مردم دیده شوند. البته از این دولت توقع تکرار حرکات پوپولیستی دولت گذشته نیست اما این باید مد نظر قرار بگیرد که سریعا در کنش دولت و بدنه آن با مردم تجدیدنظر و سطح تعامل از وضعیت کنونی بهتر شود.