تحلیلی بر جهش رفاه

حسین علوی‌راد

«جهش عظیم در رفاه مردم در سال 1385»، این دقیقا جمله‌ای است که رییس دولت نهم در خصوص عملکرد اقتصادی دوساله‌اش پنج‌شنبه گذشته به خبرنگار صدا و سیما گفت. می‌خواستم به زبان طنز بنویسم. اما چون با شاخص‌های مردم‌سالاری ایرانی قابل چاپ نبود، بنابراین به صورت عادی می‌نویسم. حدود سه سالی است که صدا و سیما کار خوب و شایسته‌ای می‌کند و به خصوص سیما در پخش اخبار پزشکی سلامت در ساعات پیک‌سنجش با حضور یک پزشک خبرنگار و یا مجری با متخصصین پزشکی به طور زنده مصاحبه می‌کند که این برنامه‌ها آموزنده است. پرسش من، به عنوان یک شهروند ایرانی این است که آیا اخبار پزشکی مهم‌تر است یا اخبار اقتصادی و سیاسی، که سلامت اصلی جامعه و پیشرفت به آن وابسته است؟ آیا تا به حال رییس دولت، معاون اول، معاون اجرایی، رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی وزیر امور اقتصادی و دارایی و رییس کل بانک مرکزی حاضر شده‌اند با افراد متخصص در ساعات 6 بعدازظهر ـ 7 بعدازظهر ـ 8 بعدازظهر و 9 بعدازظهر در خصوص پیشرفت‌های اقتصادی دولت مناظره کنند؟ یا آن که از تریبون‌های عمومی به طور یک طرفه، جهت‌دار و جانبدارانه استفاده به عمل می‌آورند. این محک‌زنی (Bench marking) می‌تواند با وضعیت ایران سنجیده شود و کشور ثالثی برای محک‌زنی انتخاب گردد. برای محک‌زنی رفاه عظیم مردم در سال 1385 خوب است، شاخص‌هایی را که در پی می‌خوانید با آمار موجود در سال 1356 (پایان سلطنت محمدرضا پهلوی) سال 1368 (سال پایان جنگ و دولت میرحسین موسوی) سال 1376 (سال پایانی ریاست جمهوری هاشمی‌رفسنجانی) و سال 1383 (سال پایانی ریاست جمهوری سیدمحمد خاتمی) برای مقایسه با کشورهای دیگر سال 2006 میلادی که مقارن با پایان سال 1385 است این مقایسه صورت گیرد. شاخص‌های موردنظر به شرح زیر است:

توضیح:

شاخص‌های برشمرده شده از ردیف یک تا 20 از سال 1356 تا 1383 موجود است اما این شاخص در سال 84 و 85 که دولت نهم روی کار آمده، تاکنون منتشر نشده است. نگارنده شاخص مذکور را از سال 56 تا 83 در اختیار دارد و چون قصد مقایسه شاخص‌ها به صورت سالانه است به محض آن که سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی شاخص یاد شده را در سال 84 و 85 اعلام کند جدول بالا کامل و منتشر می‌شود. پرسش از دولت و سازمان مدیریت این است که چرا و با چه انگیزه‌ای در انتشار شاخص دو سال گذشته تعلل می‌کنند؟

فکر می‌کنم همین 20 شاخص برای این که بدانیم به قول رییس‌جمهور جهشی عظیم در رفاه مردم به وجود آمده یا خیر، باید به وسیله ابزاری که محک‌زنی نام دارد برای رسیدن به صحت و سقم آن استفاده کرد.

در مورد محک‌زنی وضعیت ایران با دیگر کشورها به جدول زیر توجه کنید: جدول مقایسه GDP ایران با 27 کشور دیگر در پی می‌آید:

ارقام: میلیارد دلار