تدبیر آیت‌الله هاشمی؛ سرگردانی‌ تندروها

مطهره شفیعی: «چند ماه است که سیدمحمد خاتمی را ندیده‌ام» همین یک جمله کافی بود که مخالفان و منتقدان اعتدال پرچم پیروزی خود را بالا ببرند و از آنچه به تعبیر خودشان «شکاف میان بزرگان» است، شادمانی کنند. اما برای تفسیر این شادی کاذب لازم است به اصل موضوع پرداخته شود. روزنامه جمهوری اسلامی روز پنجشنبه اخبار منتشر شده در بعضی رسانه‌ها مبنی بر تشکیل جلسه با آقایان سیدمحمد خاتمی و ناطق نوری برای انتخابات مجلس دهم را تکذیب کرد و نوشت؛ رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: «چند ماه است که آقای خاتمی را ندیده‌ام و با آقای ناطق نوری هم درباره انتخابات مجلس آینده هیچ جلسه یا صحبتی نداشتم».

آنچه این روزنامه منتشر کرده روایت واکنش آیت‌الله هاشمی‌درباره ائتلاف بزرگان در انتخابات مجلس دهم است که آرمان هم در مقطعی به تحلیل آن پرداخت که در خلال آن محمدرضا تابش از نزدیکان سیدمحمد خاتمی و نماینده اصلاح‌طلب مجلس درباره احتمال ائتلاف آیت‌ا... هاشمی‌رفسنجانی، حجت‌الاسلام سیدمحمدخاتمی و حجت‌الاسلام ناطق‌نوری برای انتخابات مجلس دهم گفته بود: «در انتخابات ریاست‌جمهوری ائتلافی شکل گرفت که من نام آن را ائتلاف برای نجات و تعالی کشور می‌گذارم. این ائتلاف ثمرات و نتایج خودش را در حاکمیت افرادی با مشی معتدلانه و تدبیر عقلانی برای اداره امور کشور که یک ضرورت از دست رفته بود، نشان داد.

این ائتلاف با توجه به مشکلاتی که وجود دارد و همچنین نیروهایی که می‌خواهند کشور را به دوران قبل از ۲۴خرداد برگردانند، لازم است که در معادلات آتی و از جمله انتخابات مجلس دهم نیز نقش‌آفرین باشد. این ائتلاف هر چقدر مستحکم‌تر شود طبیعتا به نفع کشور خواهد بود و می‌تواند تاثیر داخلی برای بازگرداندن عقلانیت به سطح مدیریت کشور و تاثیر خارجی برای دور زدن و برطرف کردن تحریم‌ها داشته باشد.» آنچه آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به جمهوری اسلامی گفته اما نشانی از عدم تشکیل مثلث طلایی ندارد و او سخنی از همکاری نکردن با دیگر نقش‌آفرینان حماسه 24خرداد که خود در راس آن است بر زبان نیاورده. اما چرا تندروها خوشحال هستند؟

هراس از تکرار شکست

پس از انتشار سخنان آیت‌الله هاشمی برخی اصولگرایان به ویژه سایت‌های منتسب به طیف تندروی این جریان چنان سریع واکنش نشان دادند که فرصتی برای تامل به تمام ابعاد آن چه آیت‌الله هاشمی بیان کرد، نداشتند. اگر کمی منطقی‌تر و با ذکاوت بیشتری به کلمات ادا شده از سوی او توجه می‌شد به راحتی درمی‌یافتند که هاشمی‌ احتمال ائتلاف یا صحبت با خاتمی و ناطق نوری درباره موضوعات کشور و نیز انتخابات مجلس دهم را رد نکرده است. آیا قوه ادراک برخی تندروها به این میزان محدود شده که سخن نگفتن با ناطق نوری یا عدم دیدار خاتمی با آیت‌الله هاشمی را به معنای تکذیب همکاری یا نگرفتن مشورت سیدمحمد خاتمی و ناطق نوری از آیت‌الله می‌دانند؟ البته باید تا حدودی به تندروها حق داد چرا که حتی پس از گذشت یک سال و یک ماه از شکست در 24خرداد 92، آنها نتوانسته‌اند با این واقعیت کنار بیایند که دوران کامروایی‌شان به پایان آمده و هنوز هر گاه نام بزرگان میانه‌رو یعنی آیت‌الله هاشمی‌، سیدمحمد خاتمی و علی اکبر ناطق نوری در کنار هم مطرح می‌شود، «نه» محکم ملت به آنها و سلامشان به اعتدال در وجودشان تداعی می‌شود که طبیعتا خوشایندشان نیست و از هر بهانه‌ای برای آرام‌کردن خود از بی‌اعتنایی مردم در 24خرداد92 بهره می‌جویند.

نکته جالب اینکه برخی که به اصطلاح خود را اصلاح‌طلب می‌دانند نیز بعضا با این تندروها همنوا می‌شوند که آنها هم دلیل خود را دارند. کنار رفتن محمدرضا عارف از انتخابات ریاست‌جمهوری سال92 خواب برخی که خود را منتسب به عارف می‌کردند تا شاید با حضور و پیروزی او در انتخابات به منصبی برسند آشفته کرد و آنها هم در مقام تلافی انصراف عارف که به واقع ناشی از علاقه او به پیشرفت کشور و دور ماندن فضا از جنجال بود، آنچه را می‌کنند که تا دیروز رسانه‌های طیف تندرو برای حذف رقیب انجام می‌دادند؛ در همین راستا به نظر می‌رسد اصلاح‌طلب‌نماها در آینده‌ای نزدیک برای عارف هم دردسرساز خواهند شد که البته امید است با هوش و ذکاوت عارف به آنها فرصت سوءاستفاده بیشتر داده نشود.

انتخاب تیتر خبر می‌دهد از سرّ درون

نحوه انعکاس این خبر از سوی سایت‌ها هم قابل تامل است و اهداف گردانندگان و پشتیبانان آنها را از نحوه انتخاب تیترهایشان می‌شود به راحتی دریافت. اکثر سایت‌های نزدیک به دولت و حامیان تدبیر و امید از تیتر «چند ماه است خاتمی را ندیده‌ام» استفاده کردند که از آن میان می‌توان به سایت‌های انتخاب، آفتاب، فرارو، شفاف و... اشاره کرد اما برخی سایت‌های اصولگرا که بعضا در جهت انتقاد و هجمه به دولت فعال هستند از تیتر «هاشمی تشکیل ائتلاف با خاتمی و ناطق نوری را تکذیب کرد» استفاده کردند که نشان از دستپاچگی عمدی و شاید هم سهوی آنها داشته باشد. آنچه در این میان قابل تامل است استفاده از این تیتر در سایت «امید» است که خود را حامی عارف می‌داند و با برخی اخبار خود به ظاهر تصور دارد که در جبهه عارف سیاست‌ورزی می‌کند.

برخی بر این اعتقادند که یکی از دلایل همنوایی این سایت با سایت‌های منتقد دولت شاید ناشی از آگاهی محدود آنها به فضای سیاسی کشور باشد چنان که با چنین رویکردی می‌توان این گمانه را مطرح کرد که حامیان این روزهای عارف انتظار داشتند نام او در جمع بزرگان تصمیم‌گیر مطرح می‌شد که البته دکتر عارف با تصمیم انصراف در سال92 نشان داد شخصا از هوش و ذکاوتی بالا برخوردار است و ضمن احترام به بزرگان می‌داند در بزنگاه‌ها چه تصمیمی باید اتخاذ کند لذا او مهره محکمی در جریان اصلاحات است اما اینکه بتوان او را در این مقطع در کنار آیت‌الله هاشمی، سیدمحمد خاتمی و علی اکبر ناطق نوری قرار دارد شاید موضوعی باشد که عارف بهتر از هر فرد و جریان دیگری بداند امکان عملی شدن آن در این مقطع که به گفته آیت‌الله هاشمی هنوز بحث‌ها جدی نشده زود است و صد حیف که برخی ناآگاهانه آب به آسیاب مخالفان اعتدال می‌ریزند.

ذکر این نکته هم لازم است که تیتر تکذیب ائتلاف که سایت‌های اصولگرا و متاسفانه برخی مدعیان اصلاحات از آن استفاده کرده‌اند، محلی از اعراب ندارد چرا که ائتلاف بزرگان مدت‌هاست وجود دارد و آنها در هیچ برهه‌ای از یکدیگر جدا نشده‌اند که اکنون باردیگر بخواهند ائتلافی شکل دهند. آیت‌الله سالیان درازی است در مسیر اعتدال گام برمی‌دارد و هر کس در این مسیر با او همراه شود، ناخواسته ائتلاف شکل می‌گیرد.