تحلیلی از یک سال سیاست خارجی دولت تدبیر و امید
تعامل با جهان با دیپلماسی برد - برد
«حسن روحانی» در رقابتهای انتخاباتی نشان داد که به دنبال آن است تا طرحی نو دراندازد و شیوه اداره سیاست خارجی را با توجه به شرایط و مقتضیات بینالمللی به روز و موثر سازد و از همه ابزارهای در دسترس استفاده کند.
دیدگاه روحانی در دوره رقابتهای انتخاباتی گرچه تا حدودی مشخص شد اما نگاه وی به جهان و جایگاه ایران در عرصه بینالمللی در اولین نشست خبری که چند روز بعد از انتخابات برگزار شد، نشان داده شد. به نوشته وبسایت وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، رییسجمهوری منتخب در زمینه سیاست خارجی و دیپلماسی با صراحت اعلام کرد که به دنبال رابطه و تعامل با کشورهای دنیا براساس احترام متقابل است و این اقدام نه تنها به نفع ایران بلکه به نفع همه جهان است.
به گزارش ایرنا ، روحانی در آن نشست، اولویت سیاست خارجی را روابط دوستانه و نزدیک با همه همسایگان عنوان کرد. وی همچنین تحریمها را ناکارآمد و بدون مبنای درست دانست که حتی به غرب نیز ضرر میرساند. شاید بتوان اصول بنیادین سیاست خارجی روحانی را از سخنرانی وی در مراسم تحلیف در مجلس شورای اسلامی در تاریخ 13 مرداد 1392 استنباط کرد که گفت: «در عرصه سیاست خارجی، با قاطعیت تمام و به عنوان منتخب مردم شریف ایران، اعلام میدارم که جمهوری اسلامی ایران در پی صلح و ثبات منطقه است.
ایران لنگرگاه ثبات در این منطقه پرآشوب است. ما در پی تغییر مرزها و دولتها نیستیم. نظام سیاسی هر کشور به خواست و اراده عمومی مردم آن کشور بستگی دارد. ما با هرگونه دگرگونی در نظامهای سیاسی از طریق مداخلات خارجی مخالفیم و بکارگیری زور را نقطه مقابل مردمسالاری و حق تعیین سرنوشت ملتها میدانیم. مخالفت و ستیز با هرگونه زورگویی، سلطه و تجاوز مخصوصا تعرض نظامی، جزیی از فرهنگ اسلامی، انقلابی و ایرانی ماست. آرامش و ثبات در همه مناطق پیرامونی ما نه فقط یک آرزو و خواست، بلکه نیاز و ضرورتی همهجانبه برای جمهوری اسلامی ایران است.
تلاش همهجانبه برای پایان دادن به ناآرامیها، برادرکشیها، خشونتهای فرقهای و قبیلهای و بیعدالتیها در هر نقطه از جهان خواست قطعی همه ملتها در جامعه جهانی است. در تعاملات بینالمللی، دولت تلاش خواهد نمود تا با ایجاد اعتماد متقابلِ بهتر و بیشتر بین ایران و کشورهای منطقه و جهان، امنیت ملی و پیرامونی خود را گسترش دهد. شفافیت، کلید گشودن باب اعتماد است. شفافیتی که از آن سخن میگوییم، نمیتواند یک طرفه و بدون ساز و کارهای اجرایی و عملی در روابط دوجانبه و چندجانبه باشد.
تنش زدایی، ایجاد اعتماد متقابل و تعامل سازنده مسیر حرکت ما را روشن خواهد کرد. با صراحت تاکید میکنم که ایران هیچگاه سر جنگ با دنیا نداشته است. ما تمامی تلاشهای خود را معطوف به مهار جنگطلبان و جنگافروزان خواهیم کرد. ملتی را که با برخورداری از انسجام ملی و با مشارکت گسترده و در کمال آرامش و امنیت در انتخابات شرکت میکند، نمیتوان با تحریم به تسلیم واداشت و یا به جنگ تهدید کرد بلکه تنها راه تعامل با ایران، گفتوگو از جایگاه برابر، اعتمادسازی متقابل و احترام دوجانبه، تنشزدایی و کاستن از خصومتهاست.
تعامل سازنده براساس احترام متقابل و منافع مشترک و از موضع برابر، مبنای روابط ما با سایر کشورها را تشکیل خواهد داد و بر این اساس، متناسب با رفتار و برخورد طرفهای مقابل در جهت بهبود و ارتقای روابط حرکت خواهیم کرد. به صراحت میگویم اگر پاسخ مناسب میخواهید، نه با زبان تحریم، که با زبان تکریم با ایران سخن بگویید.»
در این چارچوب و با توجه به سخنان و پیامهای رییسجمهوری درموقعیتهای مختلف میتوان شاخصهای سیاست خارجی حسن روحانی در یک سال گذشته را در چند محور اصلی دستهبندی کرد.
تدبیر و اعتدال در سیاست خارجی
یکی از موضوعات مهم در بحث سیاست خارجی استفاده از همه ابزارها در کنار اتخاذ روش هوشمندانه و منطقی و دوری از تندروی در سیاست خارجی است. از آنجا که شعار دولت یازدهم اعتدال بوده است، این رویه در جای جای سخنان رییس دولت دیده میشود.
حسن روحانی 26 مرداد پارسال در جلسه تودیع «علیاکبر صالحی» وزیر پیشین امور خارجه و «محمد جواد ظریف» در سخنانی در زمینه ماهیت کلی سیاست خارجی دوره جدید گفت: مردم یک برداشتی از سیاست خارجی سالهای گذشته دارند. معنای این حرف این نیست که کارشناسان وزارت خارجه کم کاری کردهاند، نه. یا معنایش این نیست که وزارت خارجه از کارشناسان زبده تهی شده بود.
به این معنا بوده است که صدای کارشناسان وزارت خارجه هم در درون ساختمان وزارت خارجه محبوس بود. این صدا به دلایلی به گوش آنهایی که بایستی برسد، نمیرسید و اگر میرسید، برخی به خوبی عمل نمیکردند. سیاست خارجی جایی نیست که کسی بدون دقت بتواند سخن بگوید و موضع بگیرد یا در مذاکرات در برابر طرف خارجی مطلبی را مطرح کند.
روحانی در این مراسم به صراحت اعلام کرد: سیاست خارجه جای شعار نیست... حق نداریم سیاست خارجی را برای تکبیر و کف صرف کنیم. سیاست خارجی بسیار حساس است و اگر من تعبیر کنم کلید حل مشکلات ما در این مقطع در دست سیاست خارجی و آنهایی است که باید بار امانت سیاست خارجی را بر دوش بکشند، سخنی به گزاف نگفتهام. باید افرادی حرفهای با کار دقیق کارشناسی و ایثار و فداکاری و رویی گشاده و شهامت در این عرصه حضور داشته باشند. ... سخن ما باید عاقلانه، دقیق و منطقی باشد. سیاست خارجی جای شعر و شعار نیست. جای فهم درست وقایع جهانی است. ما اگر نتوانیم وقایع جهانی را درست لمس و درک کنیم و سپس نتوانیم درست تحلیل کنیم و پس از آن نتوانیم در تصمیمسازی و تصمیمگیری و سپس در اجرا موفق باشیم، قطعاً ناموفق خواهیم بود.
روحانی در جمع اعضای انجمن آسیایی شورای روابط بینالملل آمریکا در 5 مهر 1392 نیز به این موضوع پرداخت و گفت: طی سالهایی که مسوولیت ریاست جمهوری را به عهده دارم، اعتدال و عقلانیت، راهنمای من در اتخاذ سیاستها و اجرای آنها در همه حوزهها خواهد بود. من با تاکید بر اعتدال، در مبارزات انتخاباتی شرکت کردم و با فاصله زیاد در انتخابات پیروز شدم. لذا، بر مبنای ماموریت روشنی که از رای دهندگان دریافت کردهام، متعهد به انجام وظیفه در چارچوب اعتدال هستم که از جمله مستلزم برقراری تعادل، بین واقعبینی و آرمانهای جمهوری اسلامی است.
روحانی در این سخنرانی افزود: اعتدال در حوزه سیاست خارجی، به معنی کنار زدن رهیافتهای افراطی در هدایت روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران با دیگر کشورها است. در این چارچوب، ما در پی درک و تعامل موثر و سازنده با جهان خارج خواهیم بود، بر ایجاد اعتماد متقابل با همسایگان و دیگر بازیگران منطقهای و بینالمللی متمرکز خواهیم شد و خواهیم کوشید تا سیاست خارجی خود را بر مبنای کمک به توسعه اقتصادی کشور باز تعریف نماییم.
رییسجمهوری در نشست ظرفیتهای توسعه خوزستان در 25 دی 1392 نیز با بیان اینکه عزت ملت وقتی حاصل میشود که کسی نتواند از بیرون شرایط را بر آنها تحمیل کند، گفت: این دولت محکم بر سر اصول ایستاده و ذرهای عقبنشینی نمیکند، اما معتقد است ایستادگی بر اصول با در افتادن با این و آن و درشت حرف زدن و داد زدن متفاوت است.
تعامل با جهان
یکی از مهمترین مباحثی که روحانی در یک سال اخیر به دنبال آن بوده و به همین دلیل وزارت امور خارجه را به یکی از فعالترین نهادهای نظام تبدیل کرده است، پیگیری سیاست تعاملگرایی با جهان بوده است. در این چارچوب ایران با ارایه چهرهای مثبت برای حل مسایل مختلف بینالمللی علاقمندی خود را به تعامل با همه کشورهای جهان برای حل موضوعهای مختلف نشان داده است. نمونه این رویکرد را هنگامی شاهد بودیم که بسیاری از کارشناسان داخلی و خارجی، گفت وگوهای هستهای را بی ثمر میدانستند اما تاکید بر ادامه رایزنیها و تعامل نشان داد که برای ایران، دوری از انزوا و تلاش برای ورود در عرصههای جهانی موفقیتآمیز خواهد بود و نه تنها امری شدنی بلکه ضروری است.
روحانی در گفتوگو با شبکه «سی ان ان» آمریکا در مورد سیاست غیرتخاصمی ایران گفت: شما میدانید که نه در طول این 35 سال بلکه در طول 200 سال گذشته، ایران به هیچ کشوری حمله نکرده و ما قصد حمله به هیچ کشوری و قصد جنگ هم نداریم، اگر نیروی مسلح مان را تجهیز میکنیم برای دفاع از کشورمان است.
وی در جمع اعضای انجمن آسیایی شورای روابط بینالملل آمریکا در 5 مهر 1392 نیز در مورد رویکردهای تعاملی ایران با جهان گفت: (دولت) در حال بررسی ابعاد مختلف بازسازی و بهبود روابط دو جانبه و چند جانبه با کشورهای اروپای و آمریکای شمالی بر مبنای برابری و احترام متقابل است. اقدام در این حوزه شامل تلاش برای کاهش تنشها، از سر راه برداشتن موانع و توسعه جامع روابط، از جمله روابط اقتصادی، است. رییسجمهوری در همایش روسای نمایندگیهای ایران در خارج از کشور در 20 مرداد 1393 نیز تاکید کرد: مبنای ما در سیاست خارجی، در مذاکرات هستهای و در تعامل با جهان، خواست ملت است.
روحانی تصریح کرد: شما باید اراده ملت ایران را مبنی بر تعامل سازنده با دنیا برای سیاسیون جهان و افکار عمومی باز کرده و توضیح دهید ما در پی روابط نزدیک تر با دنیا هستیم و در عین حال وظیفه خود میدانیم که از امنیت ملی و حقوق خود دفاع کنیم.
رعایت احترام متقابل
قدرتهای جهانی سعی دارند در مناسبات بینالمللی با نگاه از بالا به پایین، خواستههای خود را در تعاملات بینالمللی بر کشورهای ضعیف تحمیل کنند اما روحانی از همان ابتدای دوران ریاست جمهوری بر لزوم رعایت حقوق و احترام مردم ایران برای رسیدن به صلح و حل مشکلات تاکید کرد. رییس دولت تدبیر و امید در یکی از نخستین سفرهای خارجی خود در شهریور سال گذشته به نشست سران سازمان همکاری شانگهای به بیشکک قرقیزستان رفت و تاکید داشت: زبان جامعه بشری امروز، باید زبان تفاهم و تکریم باشد. متاسفانه برخی قدرتها هنوز نتوانستهاند خود را از دایره مناسبات استعماری کهن بیرون کشند و همچنان طبق عادت دیرینه، با دیگر ملتها فقط با زبان زور سخن میگویند.
وی گفت: من اعلام میکنم که با عزم سیاسی، احترام متقابل و تامین منافع مشترک و تنها از طریق تحقق عینی حقوق مردم ایران میتوان صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران را تضمین کرد. با اعتمادسازی متقابل میتوان در یک دوره زمانی کوتاه به این تضمین متقابل دست یافت.
روحانی در دفاع از وزیر پیشنهادی ورزش و جوانان در 19 آبان 1392 در مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدید هیچ قدرتی سرفرود نمیآورد، تصریح کرد: ما به زبان و عمل به طرفهای مذاکره کننده مان گفته ایم که به هیچ عنوان تهدید، تحریم، تحقیر و تبعیض جواب نخواهد داد... جمهوری اسلامی ایران روی میز مذاکره اش، عقلانیت، منطق و تدبیر است و با همین اهرم در برابر دیگران حاضر میشود؛ برای ما خط قرمزها قابل عبور نیست، حقوق ملت ایران خط قرمز ماست، منافع ملی خط قرمز ماست و از جمله از آن حقوق مردم ایران، حقوق هستهای در چارچوب مقررات بینالمللی و از جمله غنی سازی در داخل خاک ایران است... ایران همانند همه کشورهای دیگر است. ما در هیچ شرایطی حاضر به قبول تبعیض نیستیم.
رییسجمهوری در سخنرانی پارسال خود در مجمع عمومی سازمان ملل نیز به صراحت اعلام کرد: ایران به دنبال تعامل سازنده بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک با دیگر کشورهاست و در این چارچوب در پی افزایش تنش با ایالات متحده آمریکا نیز نیست...در این چارچوب موضع برابر، احترام متقابل و اصول مسلم شناخته شده بینالمللی باید مبنا باشد؛ البته در این زمینه انتظار ما از واشنگتن شنیدن صدای واحد است.
دیپلماسی برد- برد
این از اصول دیپلماسی در روابط بینالملل است که در مذاکرات، همه طرفها با چانهزنی برخی امتیازات را میدهند تا برخی منافع را تصاحب کنند. اکنون دوران بازی با حاصل جمع صفر در روابط میان کشورها که برد یک طرف متضمن باخت طرف دیگری باشد به سر آمده است و تعاملات با رویکرد حاصل جمع مثبت دنبال میشود که در آن هر دو طرف با رضایت و نه از روی اکراه توافقی را میپذیرند و در عین اینکه امتیازاتی را کسب میکنند امتیازاتی را به رقیب خود میدهند.
روحانی نیز از همان روزهای نخست بر این رویکرد در تعامل با قدرتها تاکید داشت و در گفتوگوی تلویزیونی خود در 19 شهریور سال گذشته گفت: وقتی کسی بازنده است، تحمل نخواهد کرد و ادامه نخواهد داد. برای ادامه کار میتوانیم بازی برد ـ برد داشته باشیم و ما برای بازی برد ـ برد آماده هستیم.
روحانی در گفتوگو با شبکه «انبیسی» آمریکا در 29 شهریور نیز به تشریح رویکرد برد- برد پرداخت و گفت: معنای برد- برد این است که کشورهای طرف مذاکره به حقوق حقه قانونی صلحآمیز هستهای ایران اذعان و پذیرش داشته باشند و از طرف ما اعتماد لازم به طرفهای مذاکراتی برای صلحآمیز بودن داده شود. این به معنی برد-برد است... من مقصودم این است که ایران مانند همه کشورهاست. ایران تبعیض را نمیپذیرد، اما اگر نگرانی منطقی وجود داشته باشد آن را قابل رفع میداند.
رییسجمهوری چند روز بعد نیز در نیویورک در گفتوگو با شبکه «سی.ان.ان» ابراز داشت: ما معتقدیم این مذاکرات سریعتر باید آغاز شود و جدی تر باید ادامه پیدا کند و هر چه سریعتر به پایان برسد، به دلیل اینکه شرایط فعلی به ضرر همه است. شرایط فعلی، شرایط باخت-باخت است؛ همه ضرر میکنند ما باید شرایط برد- برد را فراهم کنیم که همه سود ببرند. در دنیای امروز اوضاع اقتصادی جهان با مشکلات فراوان رو به رو است. منطقه ما با مشکلات بسیاری مواجه است. حل و فصل این مسایل میتواند به اقتصاد جهانی و منطقهای و همچنین امنیت منطقهای بیشتر کمک کند.
نفی خشونت و افراطگرایی
یکی از محورهای اصلی و بینالمللی در سیاست خارجی روحانی نفی هر گونه خشونت در جهان بوده است. وی با این ذهنیت حتی توانست در اولین حضورش تاثیر شگرفی در نشست مجمع عمومی سازمان ملل ایجاد کند؛ به گونهای که با ارایه پیشنهاد جهان عاری از خشونت و افراطی گری، نظرها را به خود جلب کرد و توانست تاثیر بسیار زیادی بر افکار عمومی مردم جهان داشته باشد.
روحانی در اجلاس سازمان همکاریهای شانگهای در شهریور 1392 نیز مسلح کردن گروههای افراطی و تکفیری و به ویژه دستیابی این گروهها به سلاحهای شیمیایی را بزرگترین خطر برای صلح و امنیت منطقه دانست و تاکید کرد: دنیا نیازمند نفی خشونت و افراطیگری است. سازمان ما میتواند پرچمدار چنین حرکتی باشد.
وی سپس کمتر از یک ماه بعد در سازمان ملل اینگونه گفت: در چنین فضایی، خشونتهای دولتی و غیردولتی، مذهبی و فرقهای و حتی نژادی افزایش یافته و هیچ تضمینی وجود ندارد که دوران آرامش بین قدرتهای بزرگ نیز در دام گفتمانها، رفتارها و کردارهای خشن گرفتار نیاید. تاثیر فاجعه بار روایتهای افراطی و خشن را نباید دست کم گرفت.
وی در مجمع عمومی تلاش برای حذف بازیگران منطقهای و سیاست مهار را خطرناک و خشونت زا دانست و گفت: در چنین فضایی، خشونتهای دولتی و غیردولتی، مذهبی و فرقهای و حتی نژادی افزایش یافته و هیچ تضمینی وجود ندارد که دوران آرامش بین قدرتهای بزرگ نیز در دام گفتمانها، رفتارها و کردارهای خشن گرفتار نیاید.
تاثیر فاجعه بار روایتهای افراطی و خشن را نباید دست کم گرفت... امروز جمهوری اسلامی ایران شما و همه جامعه جهانی را به برداشتن گامی فراپیش میخواند؛ دعوتِ «جهان علیه خشونت و افراطی گری». ما باید بپذیریم و بتوانیم در اینجا افقی را بگشاییم که درآن به جای جنگ، صلح، به جای خشونت، مدارا، به جای خونریزی، پیشرفت، به جای تبعیض، عدالت، به جای فقر، برخورداری و به جای استبداد، آزادی درسراسرجهان بهتر دیده شود.
رییسجمهوری همچنین در فروردین 1393 در نشست چهار جانبه با همتایان افغان، تاجیک و پاکستانی خود بر لزوم اقدام چهارجانبه مشترک برای حفظ امنیت و مبارزه با افراطی گری و دهشت افکنی (تروریسم) تاکید کرد و گفت: در شرایطی هستیم که همه از افراط و خشونت رنج میبریم. تروریسم مثل میکروبی است که به مناطق دیگر سرایت میکند و هرگونه سستی در مبارزه با تروریسم یا اغماض در جلوگیری از حمایتهای مالی و تسلیحاتی دیگران به این گروههای تروریستی سبب گسترش این پدیده شوم در منطقه شده و روابط کشورها را دستخوش مشکلات غیرقابل پیشبینی خواهد کرد.
وی پیشنهاد کرد: در خصوص برقراری امنیت، ضرورت دارد طرحی جامع برای مبارزه با افراط گرایی و مبارزه با خشونت در منطقه آماده شود و از ارسال کمکهای مالی و تسلیحاتی به گروههای افراط گرا و تروریست و خشونتطلب در منطقه به شدت جلوگیری به عمل آید.
روحانی در خرداد امسال در دیدار خود از ترکیه نیز مبارزه با خشونت و افراط و تفرقههای نابجا در دنیای اسلام را حایز اهمیت بسیار دانست و بر لزوم آشناسازی جهانیان با اسلام واقعی تاکید کرد.
تنشزدایی، ترویج صلح و مخالفت با جنگ
یکی از محورهای عمده در سیاست خارجی روحانی دوری از تنشهای منطقهای و بینالمللی و لزوم برقراری صلح است؛ زیرا تنها در شرایط آرامش است که میتوان برنامههای داخلی و بینالمللی را به ثمر رساند؛ به ویژه اینکه مباحث اقتصادی و رشد و پیشرفت کشورها در شرایط جنگی و تنش با همسایگان و جامعه بینالمللی دستیافتنی نیست. روحانی در یکی از مهمترین توصیههای خود به جامعه جهانی در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: باید به جای گزینه ناکارآمد «ائتلاف برای جنگ» در مناطق مختلف جهان به «ائتلاف برای صلح پایدار» در سراسر جهان اندیشید.
وی در گفتوگو با «ولادیمیر پوتین» همتای روسی اش در شهریور پارسال با بیان اینکه اقدام نظامی هزینههای بسیاری برای منطقه خواهد داشت، اعلام کرد: باید همه تلاشها برای ممانعت از وقوع آن انجام شود و جمهوری اسلامی ایران در این راستا آمادگی همکاری گسترده با دولت روسیه را دارد.
روحانی همچنین در همان زمان در جلسه هیات دولت، تهدید به استفاده از زور را مخل ثبات و امنیت منطقه و تعهدات بینالمللی و بعد از آن نیز تلاشهای گسترده بینالمللی را برای جلوگیری از آغاز جنگی دیگر در منطقه به ویژه حمله آمریکا و متحدانش به سوریه بکار گرفت و تقریبا در همه دیدارهای رسمی و گفت وگوهای خود با مقامهای کشورهای دیگر بر این خواسته تاکید داشت. به عنوان نمونه، روحانی در آذر پارسال در گفت وگوی تلفنی با «بشار اسد» رییسجمهوری سوریه با بیان اینکه ایران خواهان ایجاد منطقهای با ثبات برای زندگی بهتر و امنیت کامل ملتها است، گفت: بحران سوریه راه حل نظامی ندارد و استقرار ثبات و صلح در کشور دوست- سوریه- یکی از اهداف جمهوری اسلامی ایران است؛ چرا که ایران اساسا تروریسم و افراطیگری را نه تنها خطری برای مردم سوریه میداند، بلکه آن را تهدیدی برای کل منطقه تلقی میکند.
رییسجمهوری در دی ماه نیز در سفر به استان خوزستان تصریح کرد: ما با دنیا در حال ستیز و جنگ نیستیم، اما بر روی منافع و مصالح ملی خود محکم و مقتدر ایستاده ایم و در عین حال بر تعامل سازنده و سالم و موثر با دنیا اصرار داریم.
ارتقای روابط با کشورهای منطقه
بهبود روابط با کشورهای منطقه یکی از محورهای اصلی در سیاست خارجی روحانی بوده است؛ به گونهای که اولین سفر خارجی وی پرداختن به اجلاسی با حضور مقامهای بسیاری از کشورهای منطقه بوده است. روحانی در یک سال گذشته با بیشتر سران ارشد کشورهای همسایه دیدار مستقیم داشته است و در گفتوگوها بر تلاش ایران در ارتقای روابط اقتصادی و سیاسی با کشورهای همسایه و دوست تاکید کرده است.
روحانی در دیدار با مقامهای کشورهایی همچون ارمنستان، کویت، قطر، عراق، افغانستان، پاکستان و دیگر کشورهای همسایه، یا در گفت وگوهای تلفنی با اشاره به اشتراکات تاریخی، فرهنگی و جغرافیایی و ظرفیتهای موجود بر لزوم نزدیکی و همکاری بیشتر کشورها تاکید داشت. وی در دیدار با امیر کویت گفت: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد تا با همه کشورهای منطقه به ویژه کویت در راستای تقویت ثبات و امنیت منطقه، مشارکت و تعامل بیشتری داشته باشد.
رییسجمهوری در دیدار با رییسجمهوری آذربایجان در تهران، با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران از لحاظ فرهنگی، تاریخی، دینی و مذهبی احساس قرابت زیادی با جمهوری آذربایجان دارد، خاطر نشان کرد: ما میخواهیم رابطه نزدیک و برادرانه دو کشور روز به روز توسعه و دوام بیشتری پیدا کند.
روحانی در افتتاحیه نشست سران کنفرانس تعامل و اعتمادسازی آسیا (سیکا) تحکیم پیوندهای اقتصادی و سرمایهگذاریهای مشترک میان اعضای سیکا را از موثرترین راهکارها برای ارتقای همگرایی منطقهای در اقتصاد جهانی برشمرد و بر ضرورت تحرکات و تعاملات منطقهای و فرامنطقهای سازمان سیکا تاکید کرد.
دفاع از مظلوم و توجه به موضوع فلسطین
جمهوری اسلامی ایران در طول تاریخ 36 ساله بعد از انقلاب همیشه بر موضع خود در دفاع از مظلوم تاکید داشته و دارد. از جمله مهمترین مسایل منطقه و جهان اسلام نیز در طول سالیان اخیر موضوع فلسطین بوده است و حسن روحانی نیز در دوره یک ساله ریاست جمهوری خود به این موضوع از منظر تدبیر نگریست. وی در گفتوگو با شبکه «انبیسی» گفت: من تاریخ دان نیستم. من یک سیاستمدار هستم. اما آنچه برای ما مهم است، این است که ملتهای منطقه و جهان به هم نزدیک بشوند و بتوانند جلوی ظلم و تجاوز را بگیرند. آنچه میتوانم بگویم این است که مردم فلسطین باید از آوارگی در بیایند، از ظلم خارج شوند و به خانههایشان برگردند.
روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل نیز ابراز داشت: آنچه بر مردم مظلوم فلسطین میرود، چیزی جز یک خشونت ساختاری نیست. سرزمین فلسطین در اشغال است. حقوق اولیه فلسطینیان به طور فاجعهباری نقض میشود و آنها از بازگشت به خانه، محل تولد و دسترسی به سرزمین مادری محروماند. جنایاتی که بر مردم بیگناه فلسطین میرود، خشونت نهادینهای را به نمایش میگذارد که برای توصیف آن، «آپارتاید» مفهوم و واژه کموزنی به نظر میآید.
روحانی در تیرماه امسال نیز در مورد برگزاری روز قدس گفت: این موضوع به معنای حمایت بیشتر از مردم مظلوم فلسطین بوده و پیام رساتری برای رژیم غاصب صهیونیستی است که پایان تجاوز، آدمکشی و غصب، شکست است.
در چند هفته اخیر نیز با شدت گرفتن حملات رژیم صهیونیستی علیه غزه، رییسجمهوری در همایش روسای نمایندگیهای ایران در خارج از کشور در مورد محکومیت رژیم صهیونیستی در شبکههای اجتماعی و افکار عمومی جهان گفت: این رژیم بیش از هر بار دیگر محکوم شده و هیچ زمانی مثل جنگ اخیر غزه شکست نخورده و مفتضح نشده است؛ زیرا افکار عمومی صهیونیستها را آدمکش، کودککش و انسانکش میشناسند که حتی از انهدام بیمارستانها، مدارس و خانههای مردم ابا ندارند.
رییسجمهوری با مقصر دانستن بی تفاوتیهای شورای امنیت در موضوع غزه، در مورد حل بحران فلسطین نیز گفت: اعطای حق تعیین سرنوشت به ملت فلسطین، بازگشت آوارگان و تشکیل دولت یکپارچه فلسطین به پایتختی قدس شریف در بستر برگزاری یک همه پرسی با حضور همه اقوام و ساکنان تاریخی این سرزمین میتواند به استقرار صلح در منطقه منجر شود.
به طور کلی در بررسی فراگیر مواضع حسن روحانی در حیطه سیاست خارجی، با طیف مختلفی از موضوعها روبرو میشویم که هر یک از آنها میتواند محوری عمده در سیاست خارجی تعبیر شوند؛ مسایلی همچون ظالمانه دانستن تحریمها، لزوم حل و فصل موضوع هستهای، ارتقای جایگاه و وجهه جمهوری اسلامی ایران، توجه به دیپلماسی عمومی و... از جمله مباحثی هستند که آنها را میتوان در قالبی کلیتر در شاخصهای فوق مورد بررسی قرار داد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
