خیز «داعش» به سمت آفریقا

ثبات از مصر رخت بربسته است. حدود سه‌سال از انقلاب مصر می‌گذرد، انقلابی که قرار بود آزادی را به ارمغان آورد اما ثبات را هم برد. رویای آزادی را یک‌بار اخوان‌المسلمین از انقلابیون مصر گرفت و بار دیگر نظامیون. حالا اما حال و روز مصر پیچیده‌تر از آن است که مردمش به چیزی فراتر از آرامش بیندیشند. گروه‌های شبه‌نظامی، یکی پس از دیگری از دل وضعیت هولناک بزرگ‌ترین کشور جهان عرب متولد می‌شوند و شهروندان تندرو زیاده خواه‌ نیز به گروه‌های تروریستی مستقر در عراق و سوریه می‌پیوندند.

درحالی‌که دولت مصر توان مقابله با گروه‌های تروریستی را ندارد، خبرها از نفوذ داعش، به این کشور خبر می‌دهد. داعش که بی‌شک، خطرناک‌ترین گروه تروریستی حال حاضر جهان است، برآن است که نفوذ خود را در منطقه گسترش داده و در این وضعیت نابسامان، مصر یکی از بهترین محمل‌ها برای این هدف است. به‌گزارش رویترز، عناصر داعش، خطرناک‌ترین گروه شبه‌نظامیان مصر را به‌منظور گسترش نفوذ خود، تحت آموزش قرار داده. تایید این خبر که داعش درحال گسترش نفوذ خود در مصر است، زنگ هشدار را در قاهره به‌صدا درآورده، آن هم درشرایطی که مقامات مصری پیش‌تر با چالشی امنیتی از سوی شبه‌نظامیان مستقر در خود این کشور روبه‌رو بوده‌اند.

در همین حال یکی از فرماندهان ارشد انصار بیت‌المقدس که از سال 2011 در شبه‌جزیره سینا مستقر بوده، به رویترز گفت که نیروهای داعش دستورالعمل‌ها و آموزش‌هایی را در جهت عملیات کارآمدتر برای آنها فراهم کرده‌اند. او با تاکید اینکه داعش به آنها تسلیحات یا جنگجو نمی‌دهد، به رویترز گفت: آنها (داعشی‌ها) چگونگی اجرایی‌کردن عملیات را به ما آموزش می‌دهند و ما از طریق اینترنت با یکدیگر ارتباط داریم. به گفته یکی از مقامات امنیتی مصر؛ میان گروه انصار، شبه‌نظامیان مستقر در لیبی و رهبران داعش هماهنگی وجود دارد.

انصار بیت‌المقدس، که پس از انقلاب 2011 مصر تشکیل شد، از زمان سرنگونی محمد مرسی، بارها با حمله به نیروهای امنیتی مصر، تعداد زیادی از نیروهای پلیس و سربازان ارتش این کشور را کشته است؛ تازه‌ترین حمله این گروه در سه‌شنبه گذشته به کشته‌شدن 11نفر منجر شد. در ماه‌های اخیر، مقامات امنیتی مصر در تلاش بودند که از هجوم نیروهای تروریستی از سوریه، عراق و لیبی جلوگیری کنند. آنطور که مقامات اطلاعاتی مصر به روزنامه الاهرام گفته‌اند این شک وجود دارد که هشت‌هزار نیروی تروریستی فقط در شبه جزیره سینا حضور داشته باشند. موفقیت‌های داعش در عراق و سوریه نگرانی‌ها را در مصر به‌همراه داشته است، زیرا مقامات مصری درحال درگیری با انصار و همچنین شبه‌نظامیانی هستند که از هرج‌ومرج‌های بعد از سرنگونی قذافی در لیبی برای نفوذ به آن سوی مرزها بهره گرفته‌اند.

پیش‌تر بسیاری از شهروندان مصر که به گروه‌های تندرو اسلامی گرایش داشتند، برای عضویت در داعش به عراق و سوریه مهاجرت کرده بودند؛ جوانانی که پس از آموزش‌های حرفه‌ای و تکنیکی به مصر بازمی‌گردند تا دامنه نفوذ داعش را گسترش دهند. یکی از این جوانان مصری که یونس نام دارد در گفت‌وگو با رویترز گفت که او از داعش، چگونگی استفاده از تک‌تیرانداز و سلاح‌های سنگین را یاد گرفته و حالا تکنیک گردن‌زدن زندانیان را نیز می‌داند. آرزوی او ساختن کابوسی امنیتی برای مقامات مصری است. می‌گوید می‌خواهد به خانه بازگردد و پرچم سیاه‌وسفید داعش را در سرتاسر مصر بالا ببرد. هدف یونس آنطور که خودش می‌گوید، نابودی دولت تحت‌حمایت آمریکا و گسترش خلافت داعش در بزرگ‌ترین کشور جهان عرب است؛ یونس که به‌شرط مخفی‌ماندن نام خانوادگی‌اش از طریق فیس‌بوک با رویترز گفت‌وگو می‌کرد، گفت:

«ما نمی‌توانیم موقعیت مصر را از داخل تغییر دهیم اما مصر باید از بیرون مرزهایش فتح شود. در چنین شرایطی به‌نظر می‌رسد مصر بیش از هر زمان دیگری با خطر نفوذ گروه‌های تروریستی روبه‌روست. اما علاوه بر مصر که همواره درگیر مبارزه با گروه‌های شبه‌نظامی بوده است، خطر حضور داعش در یکی دیگر از کشورهای آفریقایی نیز پررنگ شده است. برخی گزارش‌ها از حضور مخفیانه و بی‌سروصدای گروه داعش در مراکش خبر می‌دهند.

به گزارش «ورد تریبون» داعش در چندین منطقه از مراکش واحدهای سازمانی تشکیل داده و روی مناطقی از این کشور واقع در آفریقای‌شمالی و از جمله طنجه و لاراچه متمرکز شده است. یک منبع آگاه امنیتی گفت که حضور این گروه تروریستی در مراکش ناشی از تقریبا دوسال عضو‌گیری آن از مراکشی‌ها برای جنگ‌های عراق و سوریه است و بیش از دوهزار مراکشی نیز برای شرکت در این کمپین‌ها بسیج شده‌اند. بر این اساس، دولت مراکش حضور داعش در این کشور را تایید نکرده و در عین حال از دستگیری بیش از ده‌ها نفر از عوامل مظنون تروریستی در این کشور خبر داده است؛

این در حالی است که تحلیلگران برآورد کرده‌اند که شمال مراکش در حال تبدیل‌شدن به کانون حمایت از القاعده است. با پیگیری خبرها هر روز ردپای داعش در یکی از کشورهای منطقه کشف می‌شود و به‌نظر می‌رسد با خبر تشکیل ائتلاف آمریکا و 9کشور دیگر عضو ناتو برای مبارزه با داعش، خطر این گروه برای جامعه جهانی بیش از هر زمان دیگری روشن شده است. حال باید دید با درک این خطر، جهان می‌تواند خطر خطرناک‌ترین گروه تروریستی تمام دوران را دفع کند؟