راهکارهای مقابله با مهدی‌ستیزی

صدرالله زین‌العبادی

در مقابل روحیۀ استکباری که هم در دوران غیبت و هم در دوران ظهور، مهم‌ترین عامل دشمنی و ستیز با امام(ع) است، می‌بایست به کارهایی مانند: شناسایی اهداف و راه‌کارهای دشمن، آگاهی‌سازی افراد و جوامع نسبت به این امر، مقاومت و مقابله در مقابل توطئه‌ها و تحرکات دشمن پرداخت. با ترمیم و تبیین و ایجاد اعتمادسازی باید حربۀ تخریب دشمن را خنثی نمود و با روشنگری و خرافه‌زدایی برای تعمیق ایمان و اعتقادات مردم گام برداشت و توطئه تحریف را ریشه‌کن نماییم. در همین باره مقام معظم رهبری می‌فرمایند:

«اثبات اصل مهدویت در یک محفل علمی با مخاطبانی که اهل علم، تفکر و استدلالند، جزو آسان‌ترین کارها است و در این هیچ تردیدی نیست. ایمان و اعتقاد مردم هم خوب است، منتها تعمیق این ایمانی که مردم به امام زمان(ع) دارند،‌ کار بسیار ظریفی است. بخش مهم کار ایجاد مراکز تخصصی مهدویت، این است که عشق و محبت و سوز و گدازی که مردم، به طور طبیعی نسبت به حضرت دارند،‌ در سطح عموم، به ویژه جوانان با یک نگاه عالمانه و آگاهانه همراه نمایند.»

در یک راهکار مناسب، فرقه‌ها و جریانات انحرافی را رسوا نماید، ضعف‌هاو نواقص نظام‌هایی چون لیبرال دمکراسی و... را بازگو و با ارائۀ استراتژی مطابق با روایات، در مقابل استراتژی‌های دیگر گام بردارد و در خصوص تعمیق و تبیین اندیشۀ مهدویت تلاش نماید. از جمله راهکارهای مهم در ترویج و تفهیم فرهنگ مهدوی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. تئوری‌پردازی دربارۀ مهدویت

آموزه‌های دینی مهدویت دارای دامنه و پیشینۀ تاریخی است و جزو بنیادی‌ترین اعتقادات مسلمانان شمرده می‌شود و در میان دیگر ادیان نیز با عنوان مصلح جهانی مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به اهمیت موضوع مصلح جهانی در میان ادیان،‌ لازم است اندیشمندان با تئوری‌پردازی و گفتمان‌ها، نقد و نظرها، نکته‌سنجی‌ها و اظهارنظرهای ژرف دربارۀ آموزه مهدویت، به قوت عملی این موضوع بین ادیانی بیفزایند.

خارج ساختن بحث مهدویت از عرصه‌های سنتی و مهجور، و وارد کردن آن در محیط‌های پژوهشی علمی موجب می‌شود که مسئلۀ مهدویت بر زندگی انسان‌ها اثر گذارد و آنان را با امام عصر)عج) مرتبط سازد.

2. شفاف ساختن جنبه‌های شخصیت و حکومت امام مهدی(عج)

نوشتن دایرة‌المعارف، دانشنامه، پایان‌نامه و رسالۀ تحصیلی، ایجاد سایت‌های قوی، انتشار مجله‌های تخصصی، فیلم‌سازی، و آثار ادبی و هنری در این رابطه چاره‌ساز است. دکترین مهدویت سزاوار آن است که در قالب رمان، فیلم، نمایش‌نامه، و آثار هنری، در سطح جهان ترویج شود.

3. رشد و اعتلای فرهنگ مهدویت و مفهوم انتظار

در این باره بررسی و تبیین روایات و سخنان تاریخی موجود در کتاب‌های اعتقادی و منابع مهم اسلامی مثمر ثمر خواهد بود.

ارائۀ نادرست موضوع مهدویت، یکی از عوامل مؤثر در گربز اشخاص از مسئلۀ مهدویت، یا نداشتن باور عمیق به امام عصر(عج) می‌باشد. وجود پاره‌ای از سخنان نادرست و بی‌اساس دربارۀ شخصیت آسمانی امام مهدی(عج)، موجب شده است که چهره‌ای غیر واقعی و اسطوره‌ای از ایشان ترسیم گردد. پس باید کوشش شود که با بررسی تطبیقی روایات و دقت نظر در آنها، چهره‌ای معقول و مهربان و روزآمد از امام عصر(عج) ترسیم شود.

4. توسعۀ فرهنگ مهدویت

در این راستا ایجاد کرسی مهدی‌شناسی در حوزه‌ها و دانشگاه‌ها راه‌گشا است. در تمامی دانشگاه‌های جهان، ‌برای شناخت افکار اندیشمندان بزرگ کرسی‌های تدریس و پژوهش وجود دارد و تخصص پاره‌ای از استادان، تنها تدریس افکار یک اندیشمند است؛ به عنوان مثال، برخی استادان در زمینۀ تدریس اندیشه‌های ارسطو، تبحر دارند، در کشور عزیر اسلامی ما نیز باید برای هر یک از ائمۀ اطهار(ع) از جمله امام مهدی(ع)، کرسی درس امام‌شناسی و مهدی‌شناسی گذارده شود و افرادی پرورش یابند که در زمینۀ بزرگان هدایت و وحی صاحب‌نظر باشند.

آموزۀ مهدویت در طول تاریخ فرهنگ اسلامی همواره مورد توجه اندیشمندان اسلامی بوده و هیچ آموزۀ دیگری به اندازۀ آن از اهمیت برخوردار نبوده است؛ اما به رغم این اهمیت، به مثابه یک تئوری و راهکار مهم، مورد توجه و دقت نظر قرار نگرفته است؛ از این رو بر اندیشمندان و فرهیختگان است که در این باره به ژرف‌اندیشی و فرهنگ‌سازی بپردازند تا مهدویت را آن چنان که شایسته است و در متون دینی سفارش شده، مورد توجه قرار دهند.

5. لزوم شناخت دشمن و تدارک و مهیا شدن برای مقابله و دفاع در برابر مهدی‌ستیزان

پس از شناخت و درک وجود دشمنان و معاندان در برابر مفهوم مهدویت و اسلام و آگاهی از فعالیت‌ها و تلاش‌های آنان در جهت تخریب فرهنگ مهدویت، آنچه از نظر عقل و دین اسلام لازم و حقیقی است؛ لزوم شناخت دشمن و تدارک و مهیا شدن برای مقابله و دفاع در برابر آن است. بدین سان، به منظور ایجاد آگاهی و بیداری در تمامی انسان‌ها نسبت به نیاز به امام، نخست بایستی با استفاده از ابزارهای کارآمد، به تبیین ضرورت نیاز به امام و بی‌مانندی آن پرداخت، دوم آنکه با نقد و بررسی جریان و نظام‌های مدعی نجات بشریت، زمینۀ پذیرش حکومت طیبۀ مهدوی را بیشتر فراهم آورد.

برای ایجاد آگاهی و بیداری مسلمانان و شیعیان نسبت به حقیقت و ماهیت دشمنان اسلام و مهدی‌ستیزان، پس از شناخت ماهیت دشمن و روش‌ها و اهداف آن، بایسته است با ارائۀ معارف مهدویت به دور از خرافه‌پرستی و بدعت‌گذاری، در اندیشۀ مسلمانان و ارائۀ آن به زبان جهانی و روزآمد، مسلمانان و به ویژه شیعیان را نسبت به حقیقت و ماهیت چالش مهدویت آگاه ساخت.

6. معادباوری اندیشمندان و عمل‌گرایی خالصانه

با تکیه بر اندیشۀ معاد و توجه به تداوم بشریت در دنیای دیگر، می‌توان فارغ از فتنه‌ها و فسادانگیزی‌های دجال و دجال‌ها راه پویید و به اردوی خداباوران و مهدی‌یاوران جهان رسید.