سوم خراد از نگاه رسانههای جهان
در حالی که در مراحل مختلف عملیات بیتالمقدس همه چیز حاکی از آن بود که ارتش عراق قسمت زیادی از متصرفات خود را از دست داده و راه فرار را در پیش گرفته است، ولی رسانههای غرب با تبلیغات گسترده، اعلامیههای شورای فرماندهی عراق را پخش کرده و کمترین اشارهای به پیروزیهای ایران نمیکردند؛ به گونهای که برخی از این رسانهها حتی مدعی شدند که ادعاهای پیروزی ایران واقعیت نداشته و شواهد، چنین چیزی را نشان نمیدهد. رادیو رژیم صهیونیستی در روز دهم اردیبهشت اعلام کرد: «نیروهای ایرانی عقبنشانده شده و تلفات سنگینی به آنها وارد شد.»
خبرگزاری فرانسه توازن جنگ در خوزستان را به نفع عراق پیشبینی میکند و روزنامه نیویورک تایمز نیز در انعکاس یک خبر مینویسد: «ایران و عراق میگویند که در جنگ پیشروی داشتهاند و با توجه به کم بودن تعداد اطلاعیههای ایران، برخلاف عملیات قبل (فتحالمبین)، میتوان گفته عراق را پذیرفت که تاکنون 5600 ایرانی کشته شده و ارتش عراق در تعقیب باقی مانده نیروهای ایران است.» حتی هنگامی که قرارگاه کربلا اعلام کرد که رزمندگان اسلام به پشت دروازههای خرمشهر رسیده و در حال برداشتن موانع و انهدام دشمن هستند (و نشان دادن فیلم این مناطق، این ادعا را به بهترین وجه تایید کرد) رسانههای غربی و شیوخ منطقه فقط به پخش اطلاعیههای عراق مبنی بر عقبنشینی ایرانیان پرداختند و تبلیغات گستردهای علیه ایران صورت گرفت تا پیروزیهای به دست آمده در هجوم این تبلیغات محو شود.
در بامداد چهارشنبه، چهارم خرداد، 1361 نیز با وجود آنکه یک روز از آزادسازی خرمشهر توسط دلاور مردان سپاه اسلام میگذشت، خبرگزاریهای بینالمللی، در گزارشهایی که با عنوان «بسیار مهم» از بغداد به سراسر جهان مخابره کردند، برای نخستینبار ضمن استناد به بیانیه نظامی صادره از سوی حکام بغداد، اعلام داشتند که عراق «تلویحا» به شکست خود اعتراف کرده است. خبرگزاری رسمی عراق، آی.ان.ا، طی یک اطلاعیه کوتاه ضمن آنکه از خرمشهر با عنوان «بندر خرمشهر» نام میبرد، اعلام میکند: «سخنگوی ارتش عراق اعلام کرده است بندر خرمشهر را ترک کرده و تا مرزهای بینالمللی عقبنشینی کردهاند. رادیو صوتالجماهیر بغداد هم عصر روز چهارم خرداد 1361 به نقل از یک سخنگوی ارتش عراق، افتضاح شکست لشکر تا بن مسلح رژیم سفاک بعث و فتح خرمشهر را عقبنشینی تاکتیکی! جابهجایی تحسین برانگیز! و موفقیت کامل! نیروهای پیروزمند! قادسیه صدام اعلام کرد. این دعاوی درست در شرایطی از رادیوی دولتی بغداد پخش میشد که خبرگزاری آمریکایی «یونایتدپرس» در گزارش ارسالی خود از بیروت، سربازان عراقی را در حال فرار توصیف کرد و نوشت: ... «سربازان در حال فرار عراق، سرگرم گریختن از خرمشهر و مناطق اشغالی هستند.»
آمریکاییها که ناباورانه با پیروزی محیرالعقول ایران مواجه شده بودند در فعالیت مذبوحانه جدیدی سعی کردند شکست عراق از ایران را خطری بزرگ تلقی کنند. مقامات دولت ریگان گفتند انهدام نیروهای عراق توسط ایران برای منافع غرب موقعیت خطرناکی به وجود میآورد. خبرگزاری فرانسه نیز از بیم واشنگتن در خصوص ضربههای مهلک و مرگآور موفقیتهای ایران به رژیم صدامحسین خبر میدهد. آسوشیتدپرس نیز بیرون راندن عراقیها از خرمشهر را به معنای آن میشمرد که عراقیها عملا تمام مناطق استراتژیکی را که در آغاز جنگ تصرف کرده بودند از دست دادهاند.
نیوزویک در برابر پیروزیهای مستمر نیروهای ایرانی تصریح میکند: «عراق میخواست با هجوم به سرزمینهای ایران شاهد سقوط جمهوری اسلامی باشد ولی این آرزو با برتری نیروهای ایرانی اتفاق نیفتاد.»
خبرگزاری فرانسه نیز موفقیتهای اخیر را حاکی از آن برمیشمرد که جمهوری اسلامی ایران موفق شده ارتش باقی مانده از رژیم گذشته را در نیروی منسجمی ادغام نماید. این خبرگزاری این موفقیت را چه از لحاظ شیوههای جنگی مورد استفاده و چه از نظر عناصر خادم به یک رژیم انقلابی بیسابقه عنوان میکند.
واشنگتن پست نیز بازپسگیری بندر خرمشهر را نمایانگر پیروزی تقریبا کامل ایران در این جنگ شمرد. این روزنامه همچنین میافزاید: «ایران تاکتیک حمله زمینی را به نحو احسن انجام داده است براساس محاسبات پنتاگون از چهار حمله عظیم ایران، این حمله (بیتالمقدس) قاطعترین آنهاست.»
روزنامه گاردین انگلیس هم وادار به اعتراف میشود: «سقوط خرمشهر یعنی سقوط آخرین و مهمترین افتخار جنگی عراق که ایرانیها با بازپسگیری آن این برگ برنده را که به وسیله آن عراق میکوشید ایران را پای میز مذاکره بکشاند از دست بغداد ربودند.»
پس از پخش گزارشهای مستند و خبری و تصاویر تهیه شده از جبهه خرمشهر توسط رسانههای ایرانی و خارجی که در آنها شکست نیروهای عراقی در قالب صفوف هزاران نفره اسرا و انبوه ادوات و تجهیزات منهدم شده یا به غنیمت درآمده دشمن، به گویاترین وجهی به نمایش درآمد، دیگر حتی کشورهای جنوب خلیجفارس نیز که همواره از صدام حمایت میکردند، اکنون به واهی بودن دعاوی حکام بغداد اذعان داشتند. اکنون حتی مردم عراق هم به ماهیت واقعی ماجرا وقوف یافته بودند و به خوبی میدانستند که صدام به خاطر شکست در جبهه محمره! جمع کثیری از زبدهترین فرماندهان خود، از جمله سرلشگر صلاحی قاضی فرمانده سپاه سوم ارتش عراق، ... سرتیپ ستاد جواد اسعد شینته، فرمانده سابق لشگر سوم زرهی، سرهنگ دوم ستاد محسن عبدالله، فرمانده تیپ 12 زرهی ابن ولید، سرهنگ ستاد «شاکر العماری» ، فرمانده تیپ، 104 سرتیپ «عطاءالله نوری الدنیمی» معاون سپاه سوم، سرهنگ «احمد زیدان» فرمانده عملیات خرمشهر را تیرباران کرده است.
از طرف دیگر رژیم عراق برای فریب افکار عمومی و سرپوش گذاشتن بر شکست خود در عملیات بیتالمقدس، اقدام به اعطای «مدال شجاعت» ، «نشان لیاقت» و نشان «رافدین» به تعدادی از فرماندهان خود کرد. رادیو دولتی صدای آمریکا پس از پنج شبانه روز سکوت و امتناع از انعکاس خبر فتح خرمشهر توسط نیروهای ایرانی، سرانجام در «گزارش ویژه» خود در روز هشتم خرداد تصریح میکند: «به رغم مشکلات تدارکاتی، ناآرامیهای ناشی از انقلاب و کاهش تدریجی قدرت عملیات نیروی هوایی ایران، ماشین نظامی ایران به گونهای اعجابآور عمل کرد.»
احمد متوسلیان، در جمع ردههای مختلف فرماندهی تیپ 27 محمد رسولالله(ص)، این پیروزی را ضربه سیاسی مهلکی به منافع آمریکا میخواند و میگوید: «فتح خرمشهر باعث شد توازن نظامیای که آمریکا در منطقه برقرار کرده بود، به شدت به ضرر غرب بر هم بخورد.»
این در حالی است که الکساندر هیگ، وزیر وقت امور خارجه آمریکا، در شورای امور خاورمیانه وزارت خارجه آمریکا و در حضور وزرای پیمان ناتو به صورت رسمی پیروزیهای اخیر ایران در جنگ با عراق را برای آمریکا نگرانکننده و منافع غرب خصوصا آمریکا را در مخاطره برمیشمرد. خبرگزاری رویتر نیز که تاب مقاومت در برابر حقیقت را ندارد اعلام میکند: «خرمشهر که ایرانیها آن را خونین شهر نامیدهاند، در پی یک نبرد دو روزه توسط ایران آزاد شد. برپایه این گزارش، سی هزار تن از نیروهای عراقی که از خرمشهر دفاع میکردند پس از کشته شدن فرماندهانشان در برابر نیروهای ایرانی تسلیم شدند.» پس از فتح خرمشهر، رسانههای جمعی غرب غالبا این فکر را تبلیغ میکردند که پیامدهای پیروزی ایران برای کشورهای خلیجفارس نگران کننده است. خبرگزاری فرانسه و آسوشیتدپرس از نگرانی شدید حکام عرب خلیجفارس در مورد اهداف آینده جمهوری اسلامی ایران سخن به میان آوردند.
همچنین رادیو آلمان سیاست جمهوری اسلامی ایران مبنی بر حمایت و دوستی با کشورهای خلیجفارس به شرط عدم پشتیبانی از رژیم عراق و کنارهگیری از آمریکا را «تهدید کشورهای ضعیف خلیجفارس، از سوی تهران» قلمداد کرد.
در میان آمریکاییها دو دیدگاه نسبت به برخورد با ایران و عراق در مساله جنگ وجود داشت: کیسینجر و بعضی دیگر معتقد بودند با توجه به تبعات پیروزیهای نیروهای ایران و تاثیر آن بر تغییر موازنه در منطقه باید با دادن امتیاز به ایران هرچه زودتر آتشبس برقرار شود. این عده معتقد بودند که برقراری آتشبس میتواند مقدمه تقویت جناح سازشکار در ایران شود که بر اثر جنگ ناتوان و منزوی شده است.
گروه دیگری معتقد بودند که با توجه به برتری موضع ایران و نگرانی که در سراسر منطقه با توجه به وضع نامطلوب روحی و روانی حاکم بر ارتش عراق به وجود آمده، برقراری آتشبس همراه با دادن امتیاز به ایران، منجر به تشدید بیثباتی در عراق و منطقه و به عبارت دیگر گسترش انقلاب اسلامی خواهد شد.
در همین جهت، ژنرال الکساندر هیگ، وزیر امور خارجه وقت آمریکا میگوید که آمریکا در برابر هرگونه تغییر اساسی در منطقه خلیجفارس که ناشی از جنگ ایران و عراق باشد بیتفاوت نخواهد بود. هیگ همچنین میگوید: «آمریکا برای حفظ صلح خاورمیانه به سه ابتکار دیپلماتیک دست خواهد زد و اگر بخواهیم به یک نظم مسالمتآمیز بینالمللی امید داشته باشیم، باید وقایع خاورمیانه را شکل دهیم و اکنون لحظه ورود آمریکا در خاورمیانه است. آمریکا برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق، فعال کردن مذاکرات خودمختاری فلسطین و رفع تهدیدآمیز جنگ در منطقه مرزی لبنان و اسرائیل اقدام خواهد کرد.»
خبرگزاری تاس شوروی نیز در خبر کوتاهی، قطع شاهراه شلمچه- خرمشهر و محاصره کامل خرمشهر توسط نیروهای ایرانی را نقل کرده و در کنار آن ادعاهای رژیم عراق را نیز منعکس مینماید.
خبرگزاری تاس با نقل خبر از رادیوی جمهوری اسلامی ایران گزارش میدهد: در نتیجه حمله عظیم نیروهای ایران، شهر خرمشهر آزاد شد و به گزارش رادیوی ایران، در نبردی که بر سر این شهر درگرفت، سرهنگ زبیران فرمانده نیروی عراقی در خرمشهر به قتل رسید و گروههای سربازان عراقی تماما تسلیم شدند.
10 کشور عضو جامعه اروپا نیز در روز سوم خرداد سال 1361 (24 مه 1982) همزمان با روز فتح خرمشهر طی اعلامیهای نگرانی خود را در مورد ادامه اختلاف بین ایران و عراق ابراز داشتند. اعلامیه، پس از ذکر تلفات و خسارات سنگین جنگ و پایبندی آن کشورها به اصل احترام به استقلال و حاکمیت کشورها و عدم مداخله در امور داخلی آنها، تاکید نموده بود که 10 کشور مذکور، نگرانی شدیدی را که ادامه جنگ برای آنها به وجود میآورد ابراز مینمایند.
هلموت اشمیت، صدراعظم آلمان فدرال نیز طی یک مصاحبه مطبوعاتی در تاریخ 7 خرداد 1361 خبر از ابتکار وزیران خارجه کشورهای عضو جامعه اقتصادی اروپا برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق داد و از آغاز جنگ اظهار تاسف نمود.
پیروزی ایران در خرمشهر جنب و جوش بسیاری در فرانسه به وجود آورد و کلودشیسون، وزیر روابط خارجی فرانسه به دعوت عربستان سعودی در تاریخ 8 خرداد 1361 عازم ریاض شد. با توجه به شرایط خاص زمانی و پیروزیهای نیروهای ایرانی در آزادسازی خرمشهر و اعلام این مطلب از سوی میتران که منطقه خاورمیانه برای غرب یک حوزه حیاتی تامین انرژی مورد نیاز محسوب میشود، این سفر حائز اهمیت بود. لازم به یادآوری است که دبیر کل کاخ ریاست جمهوری فرانسه نیز قبل از تاریخ مذکور در کویت بود و از طرف دیگر وزیر خارجه عمان نیز در یک دیدار رسمی از پاریس، در مورد منطقه مذاکراتی به عمل آورد. گفتنی است فرانسه یکی از کشورهای عمده تامینکننده تسلیحات عراق بود.
شورای امنیت سازمان بینالملل نیز در پی آزادسازی خرمشهر و شکستهای مکرر عراق با صدور قطعنامه 514 بدون اعلام عراق به عنوان متجاوز تنها به ابراز نگرانی از طولانی شدن برخوردها بین عراق و ایران و به خطر افتادن صلح و امنیت بینالمللی بسنده کرد.
این شورا که تا پیش از فتح خرمشهر و در مدت دو سال از زمان آغاز تجاوز عراق به ایران تنها دو قطعنامه در خصوص جنگ تحمیلی عراق علیه ایران آن هم با لحن خاص صادر کرده بود، در 4 اکتبر 1982 نیز قطعنامه 522 را صادر و در آن همچنان بدون اشاره به عراق به عنوان آغازگر جنگ، ولی اینبار با لحن متفاوتتر از قبل، خواستار آتشبس فوری، خاتمه عملیات بین عراق و ایران و همچنین عقبنشینی دو طرف به مرزهای بینالمللی شد.
با شکلگیری روند آزادسازی مناطق اشغالی و سرانجام، فتح خرمشهر، بار دیگر جنگ ایران و عراق، در کانون توجه جهانیان قرار گرفت. در این حال، تحلیل محافل کارشناسی، ناظران شخصیتها و مقامهای رسمی کشورها، در مورد پیدایش روند جدید در جنگ، نمایانگر نوعی غافلگیری و اظهار شگفتی همراه با نگرانی بود. با این حال، همه نظرها و تحلیلهای ارائه شده بر این نکته تاکید داشتند که پیروزی ایران در عملیات بیتالمقدس به عنوان نقطه عطف میتواند سرنوشت جنگ را تعیین کند. چنانکه: روزنامه گاردین چاپ انگلیس این پیروزی را نقطه عطفی در جنگ میان دو کشور دانست و روزنامه لوموند چاپ فرانسه نیز بر این مساله تاکید کرد که «نبرد خرمشهر سرنوشت جنگ را تعیین خواهد کرد». فایننشال تایمز نیز نوشت: «خرمشهر به منزله پیروزی جنگ است و خرمشهر تنها سمبل واقعی پیروزی عراق و سمبل مقاومت سرسختانه نیروهای ایران است.»
همچنین یک دیپلمات غربی در بغداد گفت: «خرمشهر یک جایزه بزرگ است اگر ایرانیها آن را پس بگیرند، عراقیها حرفی برای گفتن نخواهند داشت.»
خبرگزاری آسوشیتدپرس سقوط خرمشهر را شکستی توهینآمیز و واقعی برای دولت صدام در جنگ 20 ماهه ارزیابی کرد.
درباره ریشهیابی علل برتری نظامی ایران بر عراق و دستیابی نیروهای خودی به پیروزیهای درخشان، روزنامه لسآنجلس تایمز نوشت: «استراتژی نظامی ایران بر عراق برتری داشته و ایرانیان حملات خود را با نیروی زیاد بر صفوف عراقیها در خوزستان وارد آوردهاند. علاوه بر آن، ایرانیان دارای ایثار، از خودگذشتگی و میل به شهادت بوده و با شوقی انقلابی برای آزادی سرزمینهایشان میجنگند. در مقابل، سربازان عراقی اعتماد به نفسشان را از ابتدای جنگ از دست داده و ...»
ایستادگی همهجانبه مردم ایران همه رویاهای صدام را به عنوان «ژاندارم منطقه» فروپاشید. با فتح خرمشهر به دست رزمندگان اسلام ستون فقرات ارتش عراق درهم شکست و کشورهای غربی به خصوص آمریکا، فرانسه، انگلیس، آلمان و حامیان عرب صدام که تا آن زمان درصدد از بین بردن انقلاب اسلامی ایران، به وسیله عراق بودند، از آن پس با فتح خرمشهر، تمام توان خود را برای جلوگیری از سقوط صدام به کار بردند.
آری به راستی بنیانگذار کبیر انقلاب حضرت امام(ره) چه خوب فرمودند: «فتح خرمشهر یک مساله عادی نیست، بلکه مافوق طبیعت است.»
در سایر تحلیلهایی که درباره آثار ناشی از شکست عراق در عملیات بیتالمقدس مطرح میشد، به موضوعاتی همچون: «تحقیر ارتش عراق» ، «از دست دادن مهمترین و بزرگترین انگیزه عراقیها» ، «در تیررس قرار گرفتن مناطق نفتخیز عراق» و «توانایی ایران برای پیشروی به مرز و داخل خاک عراق» اشاره شده است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
