حادثه‌سازان طرابلس

* آقای نعمت‌زاده،‌ با وجود گذشت 4 روز از حوادث خونین شمال لبنان، هنوز ماهیت این جنگ محل سؤال است. جرقه ناامنی‌های اخیر طرابلس و جنگ میان ارتش و گروه فتح‌الاسلام از چه زمانی روشن شد؟

** - واقعیت امر این است که تنش اخیر میان گروه فتح‌الاسلام و ارتش لبنان از چند ماه قبل به صورت پراکنده و محدود شروع شده بود. علت این موضوع نیز تلاش ارتش لبنان در راستای خلع سلاح و جمع‌آوری سلاح‌های غیرقانونی از قرارگاه این گروه در اردوگاه‌های فلسطینی بود. موضوع جمع‌آوری سلاح‌های فلسطینی از موضوعاتی است که از مدتی پیش، در محافل لبنانی مطرح شده است و مخالفان و موافقان زیادی نیز دارد و تاکنون تصمیم قطعی در این‌باره اتخاذ نشده است. برخی طیف‌ها، خلع سلاح فلسطینیان ساکن لبنان را خلع سلاح فلسطینیان در مقابل اسرائیل می‌دانند و عده‌ای نیز معتقدند مسلح بودن این طیف‌ها خلاف حاکمیت ملی لبنان است.

* تاکنون شناسنامه‌ای از فتح‌الاسلام منتشر نشده است. خاستگاه فکری این گروه کجاست؟

** - فتح‌الاسلام خیلی شناخته شده نیست. یکی از گمانه‌زنی‌هایی که در مورد این گروه تاکنون گفته شده ارتباط آن با القاعده است. اعضای این گروه بیشتر کسانی هستند که به صورت قاچاقی از سوریه به لبنان آمده‌اند و محل استقرار سابق آنها بیشتر سوریه بوده است. اعضای این گروه بیشتر ملیت‌های سوری، لبنانی، فلسطینی و سعودی دارند. فتح‌الاسلام هدف از درگیری اخیر خود با ارتش لبنان را ایستادن در برابر سیاست خلع سلاح عنوان کرده است. با این حال تقریباً همه طیف‌های لبنانی، ‌اعمال این گروه را محکوم کرده‌اند و حزب‌الله نیز از روش‌های تروریستی این گروه خبر داده و آنها را به تلاش برای ترور رهبران خود متهم کرده است.

* گردانندگان این گروه چه کسانی هستند، آیا اطلاع روشنی درباره رهبر یا رهبران این گروه وجود دارد؟

** - رهبر این گروه فردی به نام شاکر العبسی و اردنی فلسطینی‌الاصل است. او از جداشدگان گروه فتح انتفاضه بوده و در اردن نیز به اتهام ارتباط با القاعده تحت تعقیب است. این گروه و رهبرانش با آنکه در میان طیف‌های مسلح لبنانی اهل سنت از جایگاه چندانی برخوردار نیست، اما می‌کوشد با کسب توجه اهل سنت خود را مدافع حقوق آنها در لبنان معرفی کند و این امر در حالی است که دولت بیروت که در رأس آن یک چهره سنی به نام سنیوره قرار دارد نیز با این گروه درگیر شده و خواهان برخورد ارتش با این گروه است.

* چرا برخی محافل غربی یا حتی لبنانی تلاش می‌کنند طیف‌ فتح‌الاسلام را منسوب به سوری‌ها نشان دهند؟

** - چون فتح‌الاسلام هم‌اکنون مشغول جنگیدن با دولت سنیوره است و این در حالی است که امروز این گروه با دولت دمشق سر تضاد دارد و مدتی است سوری‌ها این گروه را مورد تعقیب قرار داده‌اند.

* یکی از سؤالات جدی، ‌این است که چرا با وجود عقاید انحرافی این گروه پیش از این لبنانی‌ها به فکر مهار آن نیفتادند. این که فتح‌الاسلام یک‌باره رشد کرد را باید به حساب عملکرد ضعیف دستگاه‌های امنیتی لبنان گذاشت یا ...

** - این گروه با استفاده از فضای ناآرام و تنش سیاسی بیروت که میان دو گروه 8 مارس و 14 مارس اتفاق افتاد، رشد کرد. با این حال که تنها یک سال از تشکیل این گروه می‌گذرد و همان طوری که گفتم، چندان شناخته شده نیستند،‌ تنها روی آوردن به حوادث خونین اخیر آنان را نمایان کرده است.

* تأثیرات سیاسی این جنگ اخیر را چگونه ارزیابی می‌کنید. این درگیری‌ها بر کدام بخش از طرح‌های سیاسی در لبنان لطمه وارد کرد؟

** - فکر می‌کنم با این درگیری‌ها بیش از همه طرح‌ تشکیل دولت وحدت ملی در لبنان آسیب دید. این درگیری‌ها همچنین به گرایش اختلافات مذهبی در لبنان دامن می‌زند با این که وضعیت حضور فلسطینی‌ها در لبنان و روابط آینده گروه‌های فلسطینی با طرف‌های لبنانی را پیچیده می‌کند.