* وضعیت امروز اصلاحطلبان بسیار مبهم است. درحالی که نزدیک به یک سال و نیم به انتخابات مجلس باقی مانده است اما فضای سیاسی کشور اثری از حضور اصلاحطلبان را نمیبیند؟
** در سالهای 88 تا 92 فضای کار سیاسی برای اصلاحطلبان مهیا نبود. هر فعالیت اصلاحطلبانهای از سوی رقیب، انگهای مختلف میخورد اما اصلاحطلبان با در دست داشتن کمترین ابزار و امکانات صحنه را ترک نکردند تا کشور به سرنوشتی دچار نشود که مردم را ناراضی کند.
طبیعی است که در فضای آزادی که بعد از 8 سال دولت اصولگرا به وجود آمده است، فعالیتهای اصلاحطلبان نیز افزایش بیابد. به هر حال هم مجمع نیروهای خط امام و هم گروههای دیگر سیاسی فعالیتهای خود را ادامه دادهاند و برای حضور در انتخابات سال آینده مجلس برنامهریزی میکنند.
* این برنامهریزی که از آن صحبت میکنید، هنوز نمودی در جامعه نداشته است؟
** بعضی جلسات برگزار میشود اما بسیاری برنامهها نیز بنا بر این است که فعلا علنی نشود. اینکه به صراحت سالهای 77 و 78 برنامههای اصلاحطلبان معرفی نمیشود دلایلی دارد که مردم بهتر میدانند. اما برنامهریزیها انجام میشود و شورای هماهنگی نیز فعالیتهای خود را با انگیزه پیش میبرد.
* انتخابات مجلس برای انتخاب 310 نماینده است و باید احزاب در شهرهای کوچک و بزرگ فعال باشند. شما این فعالیت را مشاهده کردهاید؟
** امیدواری زیاد است. ما تمام عوامل وحدت را در اختیار داریم و مجموعه احزاب اصلاحطلب در استانها فعال هستند و نظر همه دوستان این است که محوریت با شورای هماهنگی احزاب اصلاحطلب باشد و بقیه دوستان باید از آنها تبعیت کنند. هر لیستی که امضای شورای هماهنگی احزاب اصلاحطلب را داشته باشد و گزینههای آن هم مورد تائید باشند، قطعا اکثریت مطلق آرا را کسب خواهد کرد.
* اصلاحطلبان به اجماع میرسند؟
** نسبت به اجماع بین احزاب اصلاحطلب برای انتخابات آینده مجلس و مجلس خبرگان رهبری بدبین نیستم. در شورای هماهنگی جبهه اصلاحات، کمیته انتخابات تشکیل شده و هر تصمیمی که آنجا گرفته شود همه احزاب اصلاحطلب موظف به پیروی و حمایت از آن هستند.
* مجمع نیروهای خط امام بنا دارد در ائتلاف اصلاحطلبان باشد یا لیست جدا منتشر کند؟
** ما فعالیت عام داریم یعنی در زمره بقیه احزاب اصلاحطلب قرار گرفتهایم و هر چه شورای هماهنگی جبهه اصلاحات که خود ما هم در آن تصمیمات جمعی، تاثیرگذار هستیم، تصمیم بگیرد دنبال خواهیم کرد. در جبهه اصلاحات حرف آخر را شورای هماهنگی بعد از مشورت با همه احزاب، شخصیتها، نخبگان و افراد تاثیرگذار میزنند. افراد بانفوذ و شخصیتها با شورا در ارتباط هستند و هر نظری که داشته باشند به عنوان پیشنهاد مطرح میکنند و قطعا مورد نظر قرار خواهد گرفت.
* دولت درعمل به برنامههایی که مدنظر اصلاحطلبان بوده تا چه اندازه موفق عمل کرده است؟
** باید موردها یکییکی بررسی شود. اصلاحطلبان در آن برهه از دولت روحانی حمایت کردند و این حمایت، حمایت تعیینکنندهای هم بوده است، انتظاراتشان هم طبیعتا این است که مسئولان اصلی افرادی ضداصلاحات نباشند؛ البته این به معنای آن نیست که اصرار داشته باشند حتما جزو اصلاحاتیهای دو آتشه باشند ولی ضداصلاحات از نوع دولت قبل نباشد.
آدمهای امین، کارشناس و کاردانی باشند که کارشان را بلدند. در بخشهایی برخی افراد به عنوان وزیر و مسئولان مناسب بودند و نظر اصلاحات تامین شده، اما طبیعتا صد درصد نبوده است. در زمان اصلاحات نیز نظراتشان صددرصد به خاطر موانعی که وجود دارد اجرا نمیشد.
* درمورد عملکرد هستهای دولت هم با وجود حمایت اصلاحطلبان، عدهای مدام نسبت به نتیجه مذاکرات اعلام حساسیت میکنند.
** برخی معتقدند مذاکرات هستهای همین الان هم به نتایج خود رسیده است. من در این خصوص اطلاعاتی ندارم. مذاکرهکنندگان ما به کارشان وارد هستند. آنها هم متقابلا و محترمانه با ایران برخورد میکنند، من میگویم با این فضا هر نتیجهای حاصل شود، نتیجه خوبی است چراکه فضا محترمانه است، الان مثل سابق نیست، برای، اینکه بگویند تحریمها کاغذپاره است و...، اینها حرفهای غیرکارشناسی است، اما اوضاع فعلی مذاکرات فرق میکند. مذاکرهکنندگان ما افراد متخصص و کاربلدی هستند که گفتوگو و فرمولهای آن را بلد هستند و برای منافع کشور کار میکنند.
* وزارت کشور چطور؟ آیا برای گرفتن مجوزها و ... برای برگزاری مراسم و همایش اصلاحطلبان آزادتر بودند؟
** در این زمینه بهنظر میرسد همکاری وزارت کشور بسیار بهتر شده و مشکلات کمتری از سوی وزارت کشور برای ما ایجاد شده است.
* درحال حاضر بیشترین انتقاد اصلاحطلبان هم به دولت در رابطه با وزارت کشور است، چراکه معتقدند بدنه این وزارتخانه هنوز تغییر نکرده است و شامل اصولگرایان است؟
** این انتقاد درست و بجاست. ممکن است که این پاسخ داده شود که دولت کار دیگری نمیتواند انجام دهد. طبیعی است که انتظار اصلاحطلبان برآورده نشده، اما کار دیگری هم نمیشود در این رابطه کرد.
* استاندار خراسان هم ظاهرا رضایت دوستان اصلاحطلب این استان را جلب نکرده است؟
** من نمیدانم این دوستان اصلاحطلب که میگویید چه کسانی هستنند. اما به هر حال من شخصی را که بهعنوان استاندار خراسانرضوی معرفی شده نمیشناسم و نمیتوانم درباره او اظهارنظر کنم.
* برای انتخابات مجلس خبرگان چه برنامهای دارید؟
** طبیعتا خواست ما این است که انسانهای شایسته و لایق به این نهاد بسیار مهم راه پیدا کنند که شایسته این جایگاه باشند و به وظایفشان عمل کنند، برای انتخابات دلمان میخواهد افراد شایسته را معرفی کنیم.
* وحدت را در اردوگاه اصولگرا چقدر نزدیک میبینید؟
** آنها اگر وحدت کامل هم داشته باشند، درصد آرایشان پایینتر از اصلاحطلبان خواهد بود.
* فکر میکنید اصولگرایان اجازه حضور اصلاحطلبان را در انتخابات مجلس خواهند داد؟
** متاسفانه برخی از نمایندگان مجلس فراموش کردهاند که وظیفه اصلی آنها در مجلس شورای اسلامی چیست. گرانی، تورم، بیکاری و… مشکلات اصلی مردم است، آنگاه عدهای از نمایندگان مجلس با اصرار بر منافع گروهی خود دنبال محدود کردن حضور سلائق دیگر در عرصه سیاسی جامعه هستند.
* اما عدهای برداشت دیگری از امر به معروف دارند و آن را در چارچوبهای فکری خود تعریف میکنند.
** یکی از خواص امر به معروف، رمز حضور همیشگی مردم در صحنه است. امر به معروف کار مردم است نه کار عدهای خاص. سکوت در برابر منکر، گناه بزرگی است. باید در جامعه فلسفه امر به معروف و نهی از منکر بازگو شود. در روایات درباره پیامدهای ترک امر به معروف آمده است که، بدان و بدکاران در جامعه سلطه پیدا میکنند. جامعه به سوی سقوط و انحطاط حرکت میکند. باید مشخص شود که منظور از معروف چیست و معروفها چه مورادی هستند.
قدم اول هم همین نکته است. معروف یعنی کارها و ارزشهای انسانی و اخلاقی که باید در جامعه رعایت شود. چه کسی این ارزشها را میشناسد و چه کسانی معیار تشخیص اینها هستند. آیا رعایت بعضی ظواهر ازجمله لباس و… که اخیرا مسالهاش را مطرح کردهاند مهمتر است یا پرهیز از دروغ، تهمت، بیاخلاقی، بهتان زدن و ناچیز شمردن کرامت انسانها بهدلیل وجود اهداف پست سیاسی و جریانهای انحرافی. امر به معروف را باید کسانی بکنند که حداقل با این مسائل آشنایی داشته باشند.
افراد نادان، بیسواد و مغرض و عقدهای و افرادی که اهل تملق و باندبازی هستند، حق ندارند وارد حیطه امر به معروف شوند. تردیدی نیست که امروز سرکردگان استکبار جهانی و صهیونیسم سردسته تمام بلیاتی هستند که با نامهای مختلف، دامنگیر جامعه اسلامی و جوامع انسانی شده است.
در پشت صحنه افراط گراییهایی چون داعش آمریکا و اسرائیل پنهان شدهاند. کشتارها و فجایعی که وهابیها نزدیک به یک قرن پیش انجام دادند کاملا مشابه عملکردهای امروزی داعش است. کارهایی که وهابیها انجام دادند به کشتارهایی که افراطیون مسیحی در جنگهای صلیبی انجام دادند، شباهت دارد.
* افرادی که تفسیرهای اینگونه از دین دارند چه ماهیتی داشته و به دنبال چه اهدافی هستند؟
** حرکتی که امروز در جهان اسلام مشاهده میکنیم که میخواهند اسلام را دین همراه با توحش و آدمکشی و آیین تکفیری نشان دهند، دنباله حرکت امویهاست، یعنی همان شرایط و فرهنگ و رفتار یک قرن پیش امروز کاملا مشاهده میشود.
عدهای خیال میکنند پیادهکنندگان سیاستهای تفکر تحجر مردم بیسواد و عامی هستند درحالی که مغز متفکر گروههایی نظیر طالبان و داعش، افراد نخبه دانشگاهی و آموزش دیده برای ایجاد جنگافروزی بین مسلمان هستند. آمریکا از 25سال قبل با برنامهریزی روی طلاب دینی و شعلهور کردن تعصبات خشک دینی در آنها اسلحه به دستشان داد تا بین شیعه و سنی جنگافروزی کند.
* ایران چگونه میتواند در مبارزه علیه فعالیت گروهکهای تروریستی همچون داعش که خود را داعیهدار اسلام هم معرفی میکنند، تاثیرگذار عمل کند؟
** قطعا ایران تا جایی که بتواند در صحنه است و اقداماتی دارد؛ بنده در متن کارهای دولتی و حکومتی نیستم، اما آنچه از زوایای امر برمیآید ابتداییترین کار محکوم کردن چنین جنایتهایی است. چنین اقدامی خوب و لازم است و تا جایی که میتواند جلوی حمایتهایی را که از این گروهکها میشود، بگیرد.
ایران میتواند با وادارکردن کشورهایی مانند ترکیه و عربستان که با پول و سلاح رسما از این گروهک حمایت میکنند مقابله یا با اعمال فشارهای مستقیم و غیرمستقیم اقدامات موثری داشته باشد.