7 وزیر خارجه در وین دیدار می‌کنند

مریم سالاری / خبرنگار اعزامی «ایران» به وین

7 وزیر خارجه متشکل از وزرای خارجه کشورهای عضو 1+5 به علاوه محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران امروز در وین دیداری مشترک خواهند داشت تا در آخرین روز از فرصت باقی مانده آخرین تلاشها را در به سرانجام رساندن مذاکرات به خرج دهند. این مذاکرات از 27 آبان در وین آغاز شده و امروز آخرین روز از فرصت باقی مانده در چارچوب توافق موقت ژنو محسوب می‌شود. سال گذشته همین ایام ایران و گروه 1+5 در ژنو به توافق موقت هسته‌ای دست پیدا کردند و متعهد شدند در چارچوب یک دوره زمانی شش ماهه به توافق جامع هسته‌ای دست پیدا کنند. این دوره شش ماهه برای 4 ماه دیگر تمدید شد. در این مدت نمایندگان ارشد دیپلماتیک ایران و گروه 1+5 بیش از 10 دور دیدارهای دو یا چند جانبه داشته‌اند. مذاکراتی که اکنون در وین در جریان است یکی از بی‌نظیرترین رایزنی های دیپلماتیک جهانی در چند دهه گذشته درباره یک موضوع بین‌المللی به شمار می‌آید. چرا که علاوه بر وزرای خارجه ایران، امریکا، روسیه، چین، انگلستان، فرانسه و آلمان، وزرای خارجه کشورهای دیگری مانند عمان و عربستان هم سفری غیر رسمی به وین داشته و با جان کری، وزیر خارجه امریکا دیدار داشته‌اند. از آن طرف هم جان کری تماسهای گسترده تلفنی با وزرای خارجه برخی کشورهای جنوب خلیح فارس از جمله بحرین، امارات و کویت داشته و حتی تماسهایی هم با وزیر خارجه کانادا و ترکیه به‌عمل آورده است. در پاریس هم رایزنی‌هایی مختلفی بین وزرای خارجه فرانسه با امریکا و برخی دیپلماتها به‌عمل آمده است. می‌توان گفت از چین و روسیه تا ایران و جنوب خلیج فارس تا امریکا و کانادا تماماً درگیر رایزنی‌ها درباره پرونده هسته‌ای ایران بوده‌اند تا به نحوی آن را به سرانجام برسانند. مضمون تمام این تماسها ارائه اطلاعاتی به این کشورها درباره مذاکرات هسته‌ای وین است. اگر چه خبرهای زیادی از محتوای مذاکرات منتشر نشده است اما طبق برخی تحلیل ها این مذاکرات در گردنه‌ای سخت قرار دارد. در میان سکوت سنگین مسئولان مذاکره‌کننده که در بسته‌ترین فضای ممکن با یکدیگر دیدار می‌کنند خبرهای متفاوتی از سوی محافل خبری و سیاسی به جهان مخابره می‌شود. نکته مشترکی که در همه تحلیل‌های این محافل خبری دیده می‌شود، میل به دستیابی به نتیجه مشخص غیر از موضوع به بن‌بست رسیدن مذاکرات است. به باور تحلیلگران، شکست مذاکرات تنها گزینه‌ای است که در سناریوهای محتمل این نشست پایانی قابل تصور نیست. در همین حال برخی از رسانه‌های غربی هم در رویکردی هدفمند، گزینه تمدید مذاکرات را در صدر اخبار و ارزیابی‌های خود نشانده‌اند که منابع آگاه این مسأله را نامحتمل‌ترین اتفاق ممکن در پایان نشست کنونی وین دانسته‌اند. در این میان، اخبار متفاوت و احتمال توافقی که دنیا بیش از یک سال است در انتظار آن به سر می‌برد، کشورها و گروههای نگران سازش ایران و غرب را به وین کشانده است. در لابه‌لای اخبار رفت و آمدهای مقامات دیپلماتیک به وین، سعود الفیصل وزیر خارجه عربستان به وین آمد تا در گفت‌و‌گو با جان کری از جدیدترین تحولات هسته‌ای خبردار شود. برخی از لابی‌های اسرائیلی هم که بعد از تماس تلفنی جان کری با بنیامین نتانیاهو به وین سفر کرده‌اند از همین حالا نارضایتی خود را از اتفاقاتی که پشت درهای بسته کوبورگ در جریان است ابراز می‌کنند. تاکنون از همه آنچه از نشست‌های خارج از تیررس رسانه‌ها به بیرون درز می‌کند تلاش‌های مذاکره‌کنندگان برای دستیابی به توافقی است که دو طرف در کلیات موضوعات اصلی مورد اختلاف، به توافقی سیاسی و اولیه دست یابند و بحث و بررسی‌های بیشتر درباره اختلافات را به مذاکراتی بسپارند که بدون حساسیت جهانی و در فرصتی مناسب انجام می‌شود. در چنین حالتی که دست یافتن طرف‌ها به یک تفاهم سیاسی در وین امکان پذیر شود، هیأت‌ها بعد از مدت زمانی کوتاه مجدداً برای بحث روی جزئیات و متن توافق جامع به میز مذاکره باز می‌گردند. به بیانی دیگر، مذاکره‌کنندگان در صورت رسیدن به تفاهم سیاسی زمان را در وین متوقف می‌کنند تا دوباره بازگردند و متن توافق جامع را نهایی کنند.

نشست مثبت ایران و آمریکا

روز یکشنبه روز پرکار دیپلمات‌های کشورمان در حالی آغاز شد که سید عباس عراقچی و مجید تخت روانچی، معاونان ظریف با هیأت‌های روسیه و چین دیدار کردند و سپس با حضور هلگا اشمید، معاون کاترین اشتون با هیأت امریکایی نشست برگزار کردند. بعد از این دیدارها وزیر خارجه کشورمان در نشستی سه جانبه با اشتون و جان کری حضور یافت. یک منبع آگاه کشورمان که خواست نامش فاش نشود، پس از پایان نشست سه جانبه ظریف، کری و اشتون درباره این نشست و روند مذاکرات گفت: جلسه خوبی بود ولی کار زیادی در پیش است.

وی در عین حال تصریح کرد: هنوز برای قضاوت نهایی زود است. این دیدار سه جانبه پس از وقفه‌ای کوتاه عصر دیروز ادامه یافت. نشست مقامات ایران و امریکا پنجمین دیدار طرفین در ششمین روز مذاکرات وین 8 بود که طرفین تلاش کردند درباره اختلافات اساسی خود بر سر میزان نحوه غنی‌سازی اورانیوم ایران، نحوه لغو تحریم‌ها و مدت زمان توافق نهایی، راه حل مشترکی پیدا کرده و به توافق جامع دست یابند.

ملاقات کری و سعود‌الفیصل

در کنار دیدارهای مقامات ایرانی، مقامات امریکایی هم دیدارها و تماس‌های فشرده‌ای را به منظور رایزنی بر سر برنامه هسته‌ای ایران با مقامات مختلف جهان از سر می‌گذرانند. جان کری در ادامه تماس‌ها و دیدارهای مختلف با مقامات دیپلماتیک کشورهای مختلف، با سعودالفیصل، وزیر خارجه عربستان که خود را به وین رسانده است دیدار کرد. به گزارش رویترز یک مقام امریکایی بدون ارائه جزئیاتی از هدف مقامات امریکا و عربستان از این دیدار تنها خبر این ملاقات را تأیید کرد.

عربستان که یکی از همپیمانان اصلی امریکا در منطقه خاورمیانه به شمار می‌آید همواره نسبت به بهبود روابط تهران - واشنگتن ابراز نگرانی کرده است. وزیر خارجه امریکا همچنین در یک شام کاری با همتایان اروپایی خود در گروه 1+5 درباره ادامه مذاکرات گفت‌و‌گو کرد.