محمد بابایینساز
تظاهرات به حکم تبرئه قاتل یک نوجوان سیاهپوست در شهر فرگوسن هر لحظه از شدت بیشتری برخوردار میشود و به سرتاسر امریکا سرایت میکند، گزارشها و اظهارات رئیسجمهور این کشور حاکی از آن است که این اعتراضات بیشتر از اینکه در واکنش به تبرئه قاتل نوجوان باشد اعتراض به بیعدالتی و تبعیض نژادی گستردهای است که ریشه در تاریخ این کشور دارد.
به گزارش «جوان»، روز چهارشنبه بالاترین محور (trend) در شبکه اجتماعی توئیتر مربوط به اعتراضات شهر فرگسون امریکا بود. کاربران اجتماعی در توئیتر و سایر شبکههای اجتماعی هر لحظه تصاویر و اخباری از اعتراضات در فرگسون و سایر شهرهای این کشور به اشتراک میگذاشتند. این تصاویر و اخبار و همچنین گزارشهای رسانهها حاکی از آن بود که تظاهرات سرتاسر امریکا را فراگرفته است.
دویچهوله با اشاره به اینکه شمار معترضان بیشتر و بیشتر میشود، گزارش داد، اعتراضات در فرگوسن به ۱۷۰ شهر دیگر امریکا هم کشیده شد. بر اساس این گزارش، در نزدیک به ۳۰ ایالت امریکا معترضان دست به تظاهرات خیابانی زدند. در ۱۷۰ شهر امریکا نیز مسدود شدن خیابانها رفت و آمد خودروها را با اختلال شدید مواجه ساخته یا به طور کامل متوقف کرد. بر اساس گزارشها، تظاهرات اعتراضی در فرگوسن، سیاتل، آلبوکرکی، سن لوئیس، کلیولند، میشیگان، مین، جورجیا و ویسکانسین، لس آنجلس کالیفرنیا، نیویورک، شهر مینیاپلیس ایالت میسیسیپی، اوکلند، کلیولند اوهایو، آتلانتا در جورجیا، شیکاگو ایلینوی پورتلند اورگان، واشنگتن دی سی و آلبوکرکی ایالت نیومکزیکو نیز ادامه یافت.
علاوه بر این، فرماندار میسوری اعلام کرد که بیش از 2 هزار نیروی گارد ملی امریکا در شهر فرگوسن به صورت آمادهباش خواهند بود تا از تکرار حوادث دوشنبه شب در این شهر جلوگیری شود. در همین حال، شبکه تلویزیونی فرانس 24 نیز روز گذشته در گزارشی ویژه و با نشان دادن ناامنی فراگیر حاصل از بیاعتمادی به نیروهای پلیس، عنوان کرد فروش اسلحه طی دوهفته اخیر در بخشهایی از امریکا سیر صعودی پیدا کرده و به 200 درصد رسیده است.
رسانههای امریکا همچنین گزارش دادند، دو مأمور پلیس فدرال این کشور اوایل صبح چهارشنبه در منطقه سنت لوئیس هدف گلوله قرار گرفتند و با آمبولانس به بیمارستان منتقل شدند. از سوی دیگر، پلیس امریکا اعلام کرد در دومین شب ناآرامیهای فرگوسن 44 نفر دیگر دستگیر شدند. بدین ترتیب تعداد افرادی در این دو روز دستگیر شدهاند از مرز 110 نفر گذشت.
اذعان اوباما به بیعدالتی در آمریکا
هر چند این تظاهرات در واکنش به تبرئه پلیس سفید پوستی که به ضرب گلوله یک جوان سیاه پوست را کشته بود، شروع شده است اما کارشناسان، رسانهها و حتی مقامات امریکایی اعلام کردند که این تظاهرات صرفا یک واکنش به اعلام حکم برائت این پلیس نیست بلکه ناشی از بیعدالتی و تبعیضهایی است که در تاریخ امریکا ریشه دارد. باراک اوباما رئیسجمهور امریکا طی سخنانی، ضمن محکوم کردن خشونتها، اذعان کرد این واکنشها ناشی از دردهای عمیق بیعدالتی است.
وی اظهار داشت: « میدانم که بسیاری از مردم از این تصمیم (حکم برائت پلیس) ناراحت هستند. اما این ناامیدی که ما شاهدش هستیم درباره یک حادثه خاص نیست. آنها ریشه عمیقی در بسیاری از جوامع رنگین پوست دارند که حس میکنند قوانین ما همواره غیر منصفانه اجرا میشود. » اوباما در ادامه افزود: « قوانین همیشه یکدست یا عادلانه نیستند. . . این مشکل تنها مختص شهر فرگوسن نیست، این مشکل مربوط به امریکاست. »
پایگاه الکترونیکی شبکه خبری سیانان نیز طی گزارشی نوشت: « اما این دیوانگی ملی فقط مربوط به تصمیم یک هیئت منصفه درباره یک پرونده تیراندازی نمیشود. برای بسیاری از معترضان مرگ مایکل براون، نوجوان سیاهپوست غیرمسلح _ و عدم کیفرخواست برای افسری که به او شلیک کرد_ نمادی از بیعدالتی نژادی در امریکا است.»
یک روزنامه آلمانی نیز با اشاره به اختلاف طبقاتی عمیق بین سیاه و سفید در امریکا فرگوسن را مظهر شکاف اقتصادی بین نژادها در این جامعه دانست. به گزارش تسنیم، روزنامه آلمانی «ویرتشافتز ووخه» نوشت: فرگوسن به آزمونی سخت برای جامعه امریکا تبدیل میشود. بر اساس این گزارش، «خشمی را که در بین جوانان در فرگوسن شعله ور شده است بسیاری از سیاهپوستان در تمام امریکا و حتی سیاه پوستان در کاخ سفید به خوبی میشناسند. این خشم و ناراحتی از گسترش نژادپرستی در اجرای قوانین امریکایی است که البته دلیل آن تنها این نیست.
ریشههای این دلسردی بسیار عمیقتر است و به چشم انداز تیره و تار اقتصادی جمعیت سیاهپوست در جامعه امریکا بر میگردد. » در بخش دیگر، این گزارش به اختلافات اقتصادی بین جامعه سیاه و سفید در امریکا اشاره کرد و نوشت: 11 درصد سیاه پوستان امریکا بیکار هستند در حالی که در بین سفید پوستان این آمار 5 درصد است. سیاه پوستان درآمدی حدود یک چهارم سفید پوستان دارند و در 10سال گذشته این شکافهای درآمدی همواره افزایش پیدا کرده است. در سال 2000 مردان سیاه پوست امریکایی حدود 20 درصد کمتر از سفید پوستان درآمد داشتند، اما امروز درآمد آنها حدود 25 درصد کمتر از سفید پوستان است.
ویلسون: عذاب وجدان ندارم
به گزارش دویچهوله، شامگاه سهشنبه به وقت محلی دارن ویلسون، مأمور پلیسی که مایکل براون را کشته است، برای نخستین بار در یک مصاحبه تلویزیونی حاضر شد. او از مرگ این نوجوان ۱۸ ساله سیاهپوست ابراز تأسف کرد، اما گفت، عذاب وجدان ندارد و اگر امروز نیز آن شرایط دوباره تکرار میشد، همین کار را انجام میداد. در همین حال، شهردار شهر فرگوسن گفت، هنوز نسبت به آینده شغلی دارن ویلسون تصمیمی گرفته نشده است.
او از ماه اوت که این حادثه رخ داد، به مرخصی اداری با حقوق فرستاده شده است. از سوی دیگر، وکیل خانواده براون در یک نشست خبری در شهر سنت لوئیس، دومین شهر بزرگ ایالت میسوری، با انتقاد شدید از حکم هیئت منصفه، روند بررسی پرونده را «کاملاً ناعادلانه» خواند. به گفته آنتونی گری، وکیل مدافع خانواده براون، دادستانی عمدا شواهد را طوری ارائه کرده تا علیه دارن ویلسون اعلام جرم نشود. پس از تبرئه دارن ویلسون از سوی هیئت منصفه، خانواده مایکل براون اکنون تنها این امکان را دارند که از وی به خاطر زیرپاگذاشتن حقوق شهروندی فرزندشان به دادگاه شکایت کنند.
ادامه تظاهرات و سرکوب آن توسط نیروهای امنیتی امریکا با واکنش گسترده بینالمللی مواجه شده است. کریستین تائوبیرا، وزیر دادگستری سیاه پوست فرانسه نیز در اظهاراتی خشونت پلیس امریکا علیه سیاه پوستان و حوادث جاری در فرگوسن در ایالت میسوری را محکوم کرد. استفان دوجاریک، سخنگوی بانکیمون، دبیرکل سازمان ملل گفت: بانکیمون از تمامی افراد در فرگوسن و سراسر امریکا که احساس میکنند تصمیم هیئت منصفه دادگاهی در امریکا در تبرئه «دارن ویلسون»، افسر قاتل «مایکل براون»، نوجوان سیاه پوست درست نبوده، خواست تا از خشونت اجتناب کرده و به صورت صلح آمیز دست به راهپیمایی بزنند.
دوجاریک افزود: بان کی مون همچنین از عوامل اعمال قانون و افسران پلیس خواست تا از حقوق شهروندان امریکایی که به صورت صلحآمیز راهپیمایی میکنند دفاع کنند. روسیه نیز انتقاد شدیدی از وجود بیعدالتی و نقض حقوق بشر در امریکا کرد. وزارت خارجه روسیه روز سهشنبه در واکنش به اعتراضات جاری در خیابانهای شهر فرگوسن در ایالت میسوری امریکا و درگیری مجدد پلیس با مردم با صدور بیانیهای اعلام کرد: خشونتهای جاری در شهر فرگوسن نشان میدهند که امریکا دارای مشکلات بزرگ داخلی در زمینه رعایت حقوق بشر است.»
در این بیانیه همچنین آمده است: اتفاقات اخیر فرگوسن نشانه و سیگنال بسیار نگرانکننده جدیدی خطاب به مقامات امریکایی است که بیانگر آن است که سرانجام زمان آن فرا رسیده که مشکلات بزرگ داخلی این کشور در زمینه رعایت حقوقبشر حل شود.