کشور را بدون احزاب نمی‌توان اداره کرد

ابراهیم بهشتی

حجت‌الاسلام والمسلمین علی اکبر ناطق نوری با انتقاد از رعایت نکردن قاعده بازی سیاسی در کشور تأکید کرد که بدون احزاب نمی‌شود کشور را اداره کرد.

ناطق نوری در همایشی از ضرورت نهادینه شدن احزاب در کشور سخن گفت که متولی آن مرکز پژوهش‌های مجلس به ریاست کاظم جلالی بود. جلالی که همزمان رئیس فراکسیون اکثریت مجلس است این روزها سرگرم تدوین اساسنامه و راه‌اندازی حزبی جدید است که گفته می‌شود علی لاریجانی رئیس مجلس چهره اصلی پشت پرده آن است و از ناطق نوری نیز برای حضور در این حزب دعوت شده است. ناطق نوری در«همایش ملی نقش پژوهش در فرآیند قانونگذاری» در تالار مدرس مجلس مشروطه در سخنان خود مجلس را مظهر دموکراسی خواند و یادآوری کرد که پس از انقلاب و حتی با وجود جنگ تحمیلی امر انتخابات در ایران تعطیل نشده که این خود نشان‌دهنده آزادی و دموکراسی است.

رئیس مجلس پنجم در ادامه تصریح کرد که دموکراسی ابزار می‌خواهد و احزاب ابزار آن هستند، کشوری که دموکراسی دارد باید حزب داشته باشد چون کشور را بدون احزاب نمی‌شود اداره کرد. وی به برخی آسیب‌های نقش آفرینی نکردن احزاب در کشور مثل،حرکت‌های موجی و هیجانی،آزمون و خطاهای پی‌درپی و تغییر مدیران تا پایین‌ترین سطوح بعد از جابه‌جایی دولت‌ها اشاره کرد و توضیح داد: مردم عادی اگر بخواهند خبره‌ای برای انتخاب رهبر انقلاب، رئیس جمهوری و مجالس انتخاب کنند نمی‌دانند که در استان، شهر یا منطقه آنها چه کسانی چنین ظرفیت‌هایی دارند حال آنکه اگر خبره‌ها در انتخابات انتخاب نشوند، دچار قومیت گرایی و قبیله‌گری می‌شویم.

ناطق نوری بر اساس آنچه بررسی و آسیب شناسی‌های صورت گرفته خواند، اظهار داشت: مردم در مسائل مختلف روی موج‌ها حرکت می‌کنند در حالی که کشور را با امواج نمی‌شود اداره کرد. به گفته ناطق نوری ما علاوه بر اینکه ابزار دموکراسی یعنی حزب نداریم، قاعده بازی را نیز بلد نیستیم و هر گاه یک جناحی بر سر کار می‌آید تا پایین‌ترین سطوح مدیریتی و تا فراش مدارس را هم عوض می‌کنند و می‌گویند قبلی‌ها این کار را کردند ما هم می‌کنیم. 

این چهره با سابقه انقلابی با یادآوری اینکه 35 سال از حیات انقلاب اسلامی گذشته تأکید کرد که ما دیگر تازه کار و مبتدی محسوب نمی‌شویم که بگوییم آزمون و خطا می‌کنیم. در این 35 سال کشور به نحوی اداره شد ولی از این به بعد باید به این موارد توجه شود. وی با بیان اینکه باید موضوع تحزب نهادینه شود تا احزاب کاندیدا و کارشناس معرفی کنند، گفت: از بی‌قاعدگی صدمات زیادی متوجه کشور شده است.

ناطق نوری در ادامه به دو نظر مختلف فلاسفه و حکما درباره قانونگذاری و زمامداری پرداخت و گفت عده‌ای معتقدند اگر مجریان لایقی زمامدار شوند جامعه سعادتمند می‌شود و دسته دیگری بر این باورند که هر چند مجریان لایق لازم است اما اگر قوانین و نظامات متقن هم وجود داشته باشد جامعه سعادتمند می‌شود. وی ادامه داد: علمای اسلام بر این اعتقادند که دو عامل یعنی کتاب به عنوان قانون و وجود پیامبر به عنوان مجری لایق، جامعه را به سعادت می‌رساند و اگر مجریان لایق نباشند نمی‌توانیم جامعه را به سمت سعادت سوق دهیم. 

رئیس اسبق مجلس در ادامه به جایگاه و اقتدار مجلس در ایران اشاره کرد و گفت: مردم ایران سابقه طولانی برای مبارزه با استبداد دارند و همین موضوع باعث شد که مجلس ملی پس از رشادت‌های انقلابیون مشروطه تأسیس شود تا مرکز قانونگذاری، آزادی و دموکراسی در کشور شود. جمهوری اسلامی ایران نیز مجلس را به عنوان یکی از ارکان حکومت قرار داد و از نظر قانون اساسی، مجلس جزو مقتدرترین نهادهای حکومتی و همچنین مجالس دنیا است. در هیچ کجای دنیا نمی‌توان مجلسی را یافت که به اقتدار مجلس ما باشد. حتی کنگره امریکا در برخی از موارد قابلیت انحلال و وتوی مصوباتش وجود دارد اما در قانون اساسی ما هیچ ‌بندی برای انحلال مجلس دیده نشده است.

وی با یادآوری این مطلب که یکی از افرادی که بشدت در زمان نگارش قانون اساسی از قرار گرفتن ‌بندی در آن برای منحل شدن مجلس انتقاد کرد و اجازه نداد که این بند در قانون اساسی گنجانده شود، رهبر معظم انقلاب بود، گفت: مجلس قابل انحلال نیست و مصوباتش تا زمانی که به تأیید شورای نگهبان نرسد مصوبه و قانون نیست اما وقتی تأیید شد دیگر هیچ مقامی در کشور نمی‌تواند آن را وتو کند البته براساس همین قانون اساسی مجلس غیر از قانونگذاری نیز می‌تواند به عملکرد دولت و قوای دیگر نظارت داشته باشد.  گفتنی است در حاشیه این همایش رئیس مجلس شورای اسلامی با اهدای لوحی از حجت‌الاسلام ناطق نوری قدردانی و تشکر کرد. همچنین برخلاف اعلام قبلی آیت الله جنتی دبیر شورای نگهبان در این همایش حضور نیافت.