دفاع ناطقنوری از ضرورت فعالیت احزاب:
ابزار «دموکراسی» را در اختیار نداریم
آمنه شیرافکن
اصولگرایان بهدنبال ریشسفیدیاند که آنها را از ناهماهنگی و اختلافات این روزهایشان خارج کند؛ اختلافاتی که پس از حضور انتخاباتی احمدینژاد با تابلو اصولگرایی برای این طیف سیاسی بهوجود آمده و حالا هم خروج از آن به این سادگیها میسر نمیشود؛ چه سخن از فعالیت طیف رادیکال در میان باشد و چه راستهای میانه. هردو طیف نیاز به بازیابی سیاسی دارند و فقدان چهرههای کاریزماتیک، پاشنهآشیل آنها شده است.
نشست و برخاست نیروهای سیاسی نزدیک به علی لاریجانی با حجتالاسلام ناطقنوری بیش از دورههای پیش دیده و شنیده میشود. زمزمههای راهانداختن حزبی به ریاست لاریجانی هم مدتی است که سر زبانها افتاده و حالا همایش نقش پژوهش در فرآیند قانونگذاری، همهچیز را مهیای برگزاری یک گعده سیاسی کرده؛ گعدهای که در شرایط کنونی میتواند برنامهای عملی برای فعالیتهای بعدی اصولگرایان باشد.
در ساختمان مشروطه، همهچیز وزن دیگری پیدا میکند، این ساختمان قدیمی تاریخی را از سر گذرانده که بخشی از فرآیند جنبش دموکراسیخواهی در ایران را کلید زده و حالا امروز در این همایش به هر بهانه، دوباره سخن از تحقق دموکراسی است؛ دموکراسیای که چندان با وضعیت آن روزها فاصلهای ندارد و کماکان فرازونشیبها در مسیر تحقق آن فراوان است.
ناطقنوری پشت تریبون میرود و اینبار نه با اخلالگری برخی تندروها. حضار؛ شنوای سخنان شیخاند، از شخص علی لاریجانی گرفته تا کاظم جلالی، رییس مرکز پژوهشها و بسیاری دیگر.
این دوره از زندگیاش به مرور خاطرات گذشته میگذرد؛ خاطراتی از خدمتگزاری و کارنامهای که در آن نه ردپایی از آزار و تخریب کسی دیده میشود و نه ناراستی و به همین دلیل اینروزهای دور از سیاست و قدرت برای شیخ میانهرو بیش از هر زمان دیگری آرامشبخش است.
بعد از 35 سال هنوز ناشی و مبتدی هستیم
شیخ حاشیهنشین، حالا مدتی است بیشتر در انظار دیده میشود و هرازچندگاهی، خطابهای دارد. اینبار؛ به طور مشخص در سخنانش به آنچه در دوره گذشته بر سیاست ایران گذشته نقد دارد و راه برونرفت از وضعیت کنونی و رسیدن به دموکراسی را «خبرهسالاری» میداند و بهوجودآوردن شرایطی برای فعالیت حزبی و بر سر کارآمدن «اهلالذکر». سخنان ناطقنوری حجت را بر علی لاریجانی و نزدیکانش تمام میکند، فرمان ناطق به سمت تشکیل حزب است و حضورش در همین مجلس، نشان از آن دارد که حمایتهای دورادوری از این تشکل خواهد داشت.
دستدردست علی لاریجانی وارد تالار مشروطه میشود و با پایان سخنرانیاش هم لاریجانی یکساعتی از نشست غیبت دارد؛ مشخص است که حرفوحدیثها فراوان است و مسایل و رایزنیها متنوع. سخنان ناطق، اگرچه، در تحلیل وضعیت امروز و دیروز کشور است اما به صراحت معطوف به تحزب است و فعالیت چهرههای شناختهشده در بستر فضای سیاسی کشور. شاید او بیش از هر زمان دیگری، نگران خلق یکباره چهرههای سیاسی غیرکارآمد در کشور و به هزینههای اقتصادی و سیاسی موارد مشابه برای کشور فکر میکند.
نقدش این است که طی 35سال گذشته، روی موج حرکت کردهایم و هنوز ناشی و مبتدی هستیم و پیشنهاد مشخصش اینکه «برای دموکراسی به احزاب فراگیر نیاز داریم و بهخاطر همین بیقاعدگیها در سالهای گذشته کم آسیب ندیدهایم. اگر احزاب وجود داشته باشند مردم به مرکزیت و راس حزب نگاه و اعتماد میکنند بهتبع آن احزاب، کارشناس و کاندیدا معرفی کرده و مردم نیز انتخاب خود را انجام میدهند.» معتقد است که وقتی کشور «روی موج حرکت میکند، نمیتوان آن را بهدرستی اداره کرد. هر بار موجی میآید و گروهی با آن موج روی کار میآیند.»
ناطقنوری از جمله شخصیتهای تاثیرگذار در ایران است که با رویکارآمدن محمود احمدینژاد کمتر در فضای سیاسی حاضر بود تا آنجا که سخنرانی شبقدر سال91 او در حرمرضوی مشهد از سوی برخی نیروهای خودسر بههم خورد و آنها تا پرتاب آب معدنی به سمت ناطقنوری پیش رفتند. او البته پیش از این به صراحت مواضع احمدینژاد و آدمهای نزدیک به او درباره امام زمان را نقدکرده بود و یحتمل حرکت از پیش طراحی شده و حمله به سخنرانی او، از تیر و ترکشهای مواضع ضد احمدینژادی او منشأ گرفته بود، چنانچه جایی در نقد برخی مواضع گفته بود: «حرفهایی که آقایان درباره مدیریت امام زمان زدهاند، مزخرف و بیربط است.»
با تغییر قدرت تا فراش مدرسه عوض میشود
ناطقنوری در ادامه به تجربه دموکراسیخواهی در کشورهای دیگر اشاره دارد و اینکه آنها بالاخره در بازیهای سیاسی به شناختی از قوانین و قواعد رسیده و به همین دلیل قوانین و فرهنگ برخی کشورها اجازه نمیدهد حزبA تمام گروههای حزبB را عوض کند بلکه رییسجمهوری در این کشورها میتواند معاون، مشاور و وزرا را از حزب خود انتخاب کند اما نه رده کارشناسی را. این در حالی است که به گفته او «در ایران چون قاعده بازی سیاسی را بلد نیستیم، تا فراش مدرسه را عوض میکنند.»
ناطقنوری، از مجلساول تا مجلسپنجم نماینده بوده و در میانه مجلساول و دوم مدتی وزیر کشور. رییس دفتر بازرسی رهبری در اهمیت تحزب در ایران میگوید: «مردم میتوانند به احزاب اعتماد کنند و به کاندیدایی که در حزب مورد نظرشان که براساس تخصص انتخاب میشود، رأی دهند. حزب برای کشوری که میخواهد هرساله انتخابات داشته باشد، لازم است. بعد از گذشت 35سال از جمهوریاسلامی قابلقبول نیست که قاعده بازی سیاسی را بلد نباشیم و ابزار دموکراسی را در اختیار نداشته باشیم.»
ناطقنوری نزدیک به دودهه از عمرش را در مجلس گذرانده و از پیشکسوتان بهشمار میآید؛ بر بحث مسلط و سخنرانیاش بیش از هرچیز شبیه خطابه است، خطابهای که در بزنگاه انتخابات مجلس فرصتی است برای فعالیت حزبی جناح اصولگرای میانه.
تاجگردون: تنها 47 درصد لوایح و طرحهای پیشنهادی قانون میشود
سخنان ناطق که تمام میشود، نوبت به غلامرضا تاجگردون میرسد تا از فرصت همایش نقش پژوهش در فرآیند قانونگذاری برای بیان برخی نقدهای ساختاری استفاده کند.
تاجگردون به برخی آمار اداره قوانین مجلس اشاره دارد: «در 9دوره قانونگذاری در مجلس ایران پنجهزارو900 طرح و لایحه ارایه شده که از این میان تنها 47درصد آن به تصویب مجلس رسیده و جالب اینکه 80درصد این قوانین جدید هم استفساریه و اصلاح قوانین است. این نکته نیز نشان میدهد قوانین مصوب پیشین ما کامل نبوده و بخش عمدهای از قوانین تازه در راستای تکمیل قوانین پیشین ارایه شده که نوعی دور باطل بوده و نشان از فقدان پژوهش و مطالعات تکمیلی در ارایه طرح و لوایح دارد.»
او البته نبود گرایش و سوگیری سیاسی در امر پژوهش را راهکاری برای داشتن یک اتاق فکر پویا میداند؛ اتاق فکری که باید به دور از آمد و شد گروههای سیاسی بر خط مطالعه و پژوهش و ارایه مشورتهای به موقع حرکت کند و نه اینکه تغییر جریانهای سیاسی مسیر انجام پژوهش را به کل دستخوش تحول کند. علاوهبر دوری از سیاست، استقلال در امر پژوهش از دیگر ویژگیهایی است که رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نهم بر آن تاکید دارد؛ استقلال علمی و دوری از وابستگی به نحلههای سیاسی و فکری و تلاش برای جلوگیری از انحراف در تدوین قوانین.
وزیر علوم: خشکی ارومیه ریشه در فقدان پژوهش درباره ضرورت سدسازی داشت
نوبت به سخنرانی محمد فرهادی، وزیر علوم که میرسد، در جایگاه مسوولان کمتر مقاممسوولی به چشم میخورد. علی لاریجانی به بدرقه ناطق رفته و دیگران هرکدام مشغول پیگیری اموری دیگر شدهاند.
در میانه سخنانش علیاکبر ولایتی، رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمعتشخیص مصلحت نظام از راه میرسد و کمی بعدتر علی لاریجانی دوباره وارد جلسه میشود. فرهادی از آمادگی وزارت علوم برای همکاری پژوهشی با مرکز پژوهشهای مجلس خبر میدهد؛ پیشنهادی که دقایقی بعدتر از سوی ولایتی هم مورد تاکید قرار میگیرد. او البته به نمونههای عینی در نبود پژوهش و آسیبهای بعدی آن اشاره دارد؛ از احداث سدهای مختلف در ارومیه گرفته تا فاجعهای که احداث سد گتوند به همین زودیها برای دشتهای زراعی خوزستان به بار خواهد آورد.
ولایتی: 95 درصد بودجه ما بیمار است
ولایتی البته به دورههای مختلف توافق اقتصادی ایران در جهان اشاره دارد؛ دورههایی که هنوز اقتصاد و بودجه کشور به نفت وابسته نبود و تولید حرف اول را میزد. علی لاریجانی هم با برخی توصیههای مشخص برای مرکز پژوهشهای مجلس سخنرانیاش را ادامه میدهد؛ اینکه «95درصد بودجه ما بیمار است و صرف هزینههای جاری میشود و مرکز پژوهشها در قالب یک اتاق فکر باید ایدههای راهبردی و کارساز ارایه کند.»
او تاکید دارد «مساله امروز کشور بهرهوری پایین است و اینکه بودجه در شرایط فعلی باید متفاوت از وابستگی و اتکا به نفت باشد.» و بودجه عمرانی را کلید فعالشدن تولید کشور میداند: «مرکز پژوهشها باید جواب دهد که چطور میتوانیم نقدینگی را در تولید وارد کنیم چراکه 95درصد بودجه ما بیمار و نیازمند درمان است.» او همچنین از اینکه چرا معادن دچار احتکار دولتی شدهاند، گله دارد: «دولتها نمیگذارند بخش خصوصی از معادن بهرهبرداری کند.»
نقل قول علی لاریجانی از «امانوئل کانت»
رییس مجلس که علاوهبر مهندسی کامپیوتر، فلسفهخوانده دانشگاه تهران است، در بخشی از سخنانش به گفتههای «کانت» و«هایدگر» اشاره دارد و سخنان این دوفیلسوف در مدیریت کشور و پرسشهای هستیشناسانه درباره امر زیستن: «اداره کشور جزو مشکلترین شناختهاست و چون در اداره کشور تنوع شناخت وجود دارد، اداره آن کار سختی است بنابراین به گفته «کانت»، فیلسوف بزرگ سختترین شناخت، شناخت سیاست و تدبیر مدن است و مرکز پژوهشها هم زمانی میتواند موفق باشد که از همه اندیشمندان استفاده کند.»
گعده سیاسی پیرامون شیخمیانه
تا پایان نشست، خبری از حضور آیتاللهجنتی در مراسم نمیشود و توضیحی هم درباره دلایل عدم حضور ایشان مطرح نیست. اما گعده سیاسی اصولگرایان میانه در ساختمان مشروطه تازه آغاز راهی برای آینده است؛ آیندهای که بهزودی در کارزار انتخابات مجلسدهم نشانههای خودش را نمایان خواهد کرد؛ «لابی» نزدیکان لاریجانی با ناطقنوری برای حضور معنوی شیخمیانه ابتدای مسیر و تاکید ناطقنوری بر تحزب، فرصتی برای راهاندازی هرچه سریعتر حزبی با محوریت اصولگرایان معتدل.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
