هادی محمدیفر
با پیروزی دموکراتها در انتخابات مجلس نمایندگان آمریکا و احتمال پیروزی آنان در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 عراق به عنوان یک گزینه در تعیین مبادلات داخلی آمریکا بسیار سرنوشتساز خواهد بود.
بر کسی پوشیده نیست که حیثیت و اعتبار جمهوریخواهان در داخل به طور کلی اعتبار آمریکا در خارج از آمریکا به پیروزی در عراق وابسته است. عراق امروز محلی برای زورآزمایان دو جریان اصلی آمریکا یعنی دموکراتها و جمهوریخواهان تبدیل شده است. هر چه از حوادث تروریستی یازدهم سپتامبر میگذرد افکار عمومی داخل آمریکا به طور پیوسته شدت آن حوادث را به فراموشی سپرد. اما جمهوریخواهان با بزرگ جلوه دادن عملیاتهای تروریستی توسط خشونتطلبان در صدداند که افکار عمومی را به نفع خود تغییر دهند.
صرف میلیاردها دلار برای عراق نه تنها ثبات و امنیت را به ارمغان نیاورد بلکه روزبهروز شدت اقدامات تروریستی افزایش مییابد. عراق امروز در اوج خشونت و خونریزی به سر میبرد. در این میان تروریستها که در عراق کمین گرفتهاند در صدد بهرهبرداری هستند. آنان گمان میکنند که پیروزی نهایی با آنان است و چنین وانمود میکنند که با پیروزی دموکراتها و خروج نیروهای اشغالگر عراق به کنترل آنان درخواهد آمد. جمهوریخواهان را آنچنان بزرگ جلوه دادهاند که افکار عمومی آمریکا را از خطر حوادث یازدهم سپتامبر دیگر آماده میسازند. حوادث که در عراق روی میدهد روز به روز بر تنفر از تروریستها افزایش مییابد و از سوی دیگر نیز مسئولیت بینالمللی نیروهای آمریکایی زیر سوال میرود. امروزه کمتر کسی متوجه حوادث پیشبینی نشده تروریستها میشود. کردها با شدت عملی که در مبارزه با جندالاسلام به خرج دادند توان شدت عمل را گرفتند و در جریان حوادث اربیل بیش از صد تن از مقامات سیاسی و حزبی حکومت اقلیم کردستان در اثر اقدامات تروریستی کشته شدند. شیعیان که اختلافات ایدئولوژیکی با القاعده دارند، روزبهروز بر علیه اقدامات القاعده و نیروهای افراطی اهل سنت موضعگیری مینمایند سنیها میانهرو نیز در تیررس حملات القاعده قرار دارند اما همه اینها در زمانی رخ میدهد که آمریکائیان با تمام ادعاهای خود نوید عراق با ثبات را میدهند. لابی جمهوریخواهان با دولتهای همسایه عراق همزمانی شروع شد که در بدترین وضع ممکن به سر میبرد و استراتژیهای نوین جمهوریخواهان و بویژه بوش بینتیجه ماند. در گزینههایی که برای عراق میشود امروزه، مهار خسارتها و ادامه اشغالگری در یک سوی و از سوی دیگر عقبنشینی از عراق مطرح میشود. اما باید گفت که هیچ کدام از این گزینهها کمکی به امنیت عراق نمیکند. زیرا همان طور که میدانیم ادامه اشغال هم برای نیروهای اشغالگر و هم برای ملت و دولت عراق به صورت یک معضل درآمده است. با گذشت زمان تلفات نیروهای آمریکایی روزبهروز بیشتر میشود و اگر وضع به همین ترتیب پیش برود به احتمال زیاد آمار تلفات سربازان آمریکایی به مرز چهار هزار نفر تا پایان سال خواهد رسید. از طرف دیگر ملت و دولت عراق نیز از وجود اشغالگران تا به اینجا سودی نبردهاند. امنیت روانی شهروندان عراقی به معنای واقعی تامین نشده است و ارتش عراق نیز به مانند اشغالگران هر روز به معرض حملات تروریستی قرار دارد. مهار خسارتها نیز به طور مدام رو به ناکامی است هزینههای صد میلیارد دلاری و اجرای استراتژیها و تاکتیکها از سوی اشغالگران با مبالغ وسیعی انجام میپذیرد و اشغالگران در صورت ادامه اشغالگری متحمل خسارات زیادی خواهند شد.
گزینه عقبنشینی هم در جای خود قابل بحث است این گزینه میتواند به صورت سریع و فوری صورت گیرد و هم میتواند به صورت زمانبندی شده و تدریجی صورت گیرد.
گزینه عقبنشینی سریع خطرناک خواهد بود زیرا با خروج اشغالگران عراق در آستانه یک فتنه جدید قرار خواهد گرفت و عراق به مانند افغانستان سالها درگیر جنگ داخلی بود که این امر تاثیر مستقیمی بر کشورهای همسایه عراق خواهد داشت. ترکیه به صورت دقیق تحولات- شمال عراق را دنبال میکند و منتظر یک فرصت مناسب است تا به بهانه مبارزه با PKK در شمال عراق دخالت نمایند. این امر درگیریهای منطقهای را به اوج خواهد رساند. تهدیدات متقابل مقامات حزب عدالت و توسعه و بویژه اردوغان و عبدالله گل از یک طرف و تهدیدات مسعود بارزانی مبنی بر دخالت در ترکیه و ؟؟ دیار بکر از سوی دیگر گویای همین موضوع است. در این شرایط بهترین وضع ممکن برای القاعده پیش میآید زیرا این گروه تروریستی از جنگ داخلی در عراق نهایت بهرهبرداری را نموده و اقدامات تروریستی را به منظور ایجاد شکافهای قومی و مذهبی در عراق افزایش خواهد داد. بنابراین این گزینه عقبنشینی سریع به همان اندازه خطرناک است که اشغال مداوم و ادامه اشغالگری در عراق زیانبار است.
بهترین گزینه ممکن به نظر نگارنده برای مهار بحران عراق و خروج از باتلاق عراق عقبنشینی زمانبندی شده خواهد بود. خروج زمانبندی شده این خصوصیت را دارد که:
اولا در خروج زمانبندی شده اشغالگران میتواند با کشورهای همجوار عراق از جمله ایران، سوریه و ترکیه لابی نموده و از نقش این کشورها بعد از اشغال عراق و مجموعه اقدامات آنان آگاه شوند.
ثانیا مقدمات یک ارتش نیرومند را فراهم نمایند. تا به عنوان؟؟ در موقع لزوم با بحرانهای داخل از میزان موفقیت بیشتری برخوردار باشد. این ارتش قدرتمند میتواند آینده ثبات در عراق را فراهم نمایند.
سوما اشغالگران میتوانند در خروج زمانبندی شده از خطرات القاعده جلوگیری نمایند.
زیرا اشغالگران میتوانند یا به عبارت بهتر اگر بخواهند، از خطرات احتمال القاده بعد از اشغال جلوگیری نموده و با اتخاد یک استراتژی منظم به منظور مبارزه با عراق اهداف القاعده در بعد از خروج را خنثی نمایند.
چهارم اینکه باید پذیرفت حتی در صورت پیروزی حزب دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 باتلاق عراق به صورت جدی یک مشکل اساسی برای این حزب نیز تلقی میشود اگر تبعات اشغالگری ادامه یابد نه تنها کار جمهوریخواهان را مشکل خواهد نمود بلکه دولت آینده را با چالش جدی مواجه خواهد نمود. اگر عقبنشینی از عراق به صورت زمانبندی شده باشد این معضل برای دولت آینده رفع خواهد شد.
در حال حاضر همه چیز بر میگردد به مبارزات انتخاباتی در ایالات متحده و خروج از عراق نیز در دولت کنونی تا جایی که از اهداف نومحافظهکاران آگاه هستیم بعید به نظر میرسید زیرا بوش "هشدار داده است که در حال حاضر خروج از عراق میتواند این کشور را به بهشتی برای شبهنظامیان اسلامگرا و تروریستها تبدیل نماید" این اظهارنظرها بیانگر این موضوع است که در حال حاضر خروج از عراق ممکن نیست. همچنان که پیروزی نهایی تاکنون در عراق به دست نیامده است. زیرا مهار عراق هنوز صورت نگرفته است. و پیروزی به آن معنایی که بوش توصیف میکند قابل دستیابی نخواهد بود. حال بایستی منتظر ماند که آیا دولتمردان کاخ سفید برای اجرای طرحهای عقبنشینی هدفمند و زمانبندی شده وارد عمل خواهند شد یا نه، اینکه دولتمردان کاخ سفید تا چه اندازه به خروج هدفمند و زمانبندی شده معتقد هستند باید منتظر تحولات آینده عراق باشیم. افزایش یا کاهش قدرتها در عراق تاثیر مستقیم بر ادامه حضور یا عقبنشینی اشغالگران خواهد گذاشت. در هر صورت اگر بهترین گزینه ممکن برای آمریکائیان برای مهار پیروزی و دستیابی به اهداف را مد نظر قرار بدهیم عقبنشینی زمانبندی شده نیز از دیگر آلترناتیوهایی است که اهداف آمریکا در عراق را بر آورده میکند.
والسلام