فرانسه و بازگشت «ژان والژان»

* حسین رزمنده

داستان غم‌انگیز بینوایان اثر «ویکتور هوگو» و قهرمان معروف آن «ژان وال‌ژان» یادآور این روزهای پیروزی «سارکوزی» است که به جرم مهاجر بودن از یک سو و مجاری بودن از سوی دیگر، او را شبیه «ژان وال‌ژان» کرده است.

مردم فرانسه سارکوزی را ژان والژانی می‌دانند که سالها تحت تعقیب کارآگاه ژاورهای فرانسه بود، اما خدمات او به دولت فرانسه در سرکوب مهاجران، وی را تبرئه کرد.

اکنون سارکوزی معروف به «اسب مجار» یا باید از موانع موجود یکی پس از دیگری بپرد و یا آنها را دور بزند، که در صورت اول امید به موفقیت او می‌رود، اما اگر بخواهد موانع را دور بزند، بی‌تردید مشکلات پیش روی او دوصد چندان می‌شود.

مشکلات مهاجران حومه شهرها به ویژه پاریس، که در دو سال گذشته با کشته شدن دو جوان مسلمان سیاهپوست در ایستگاه برق فشار قوی و درگیریها و اغتشاشهای خونین 40 روزه در پاریس و سراسر فرانسه طرح لایحه باز گذاشتن دست بخش خصوصی در اخراج کارکنان، که با اعتراضهای دانشجویی از دانشگاه سوربن آغاز و به سراسر کشور کشیده شد، سرانجام ژاک شیراک را به پس گرفتن لایحه از مجلس وادار نمود.

از سوی دیگر اعتصابهای پراکنده هواپیمایی و خلبانان و رانندگان متروها و اتوبوسهای داخلی و جاده‌ای و حمل و نقل عمومی، مواضع ضدآمریکایی شیراک، شکست در رأی‌گیری و رفراندوم قانون اساسی به دلیل استقبال نکردن مردم فرانسه، امروز میراث شومی را برای این مهاجر مجاری‌تبار برجای گذاشته است که آینده‌ای مبهم را برای سارکوزی رقم زده است.

اگر جرم «ژان والژان» سرقت قرص نانی بود، جرم سارکوزی مهاجر بودن اوست که باید برای اثبات وفاداری خود به نظام فرانسه با مهاجران به مبارزه برخیزد.

«سارکوزی» به عنوان بیست و سومین رئیس‌جمهور در حالی وارد کاخ الیزه شد که تاریخ، سرزمین و مردم فرانسه از سال 1848 میلادی تاکنون 22 رئیس‌جمهوری را به چشم دیده‌اند.

دوران هفت ساله ریاست جمهوری مربوط به سالهای 1837 تا 1955 میلادی بود که بنیان آن در زمان «پاتریک دوماک ماو» سلطنت‌طلب و به دنبال توافقی میان دو شاخه سلطنت‌طلبان به اجرا گذاشته شد.

در قانون 20 نوامبر سال 1837 میلادی آمده است قدرت اجرایی برای 7 سال به «مارشال دومارک ماو» سپرده می‌شود.

اما در سال 1870 میلادی با رأی اکثریت نمایندگان این قانون به طور کامل اجرا شد. قانون اساسی فرانسه در سال 1958 قدرت ریاست جمهوری را به طور قابل ملاحظه‌ای تقویت کرد، اما از سال 1986 بار دیگر این مسأله مورد بحث و بررسی قرار گرفت و از سال 1997 تا 2002 «لیونل ژوسپن» و «ژاک شیراک» اصلاحاتی را در این زمینه ایجاد کردند که دوران ریاست جمهوری را با نمایندگان مجلس یکی می‌کرد. سرانجام در 24 سپتامبر سال 2000 میلادی قانون 5 ساله شدن دوره ریاست جمهوری فرانسه به تصویب رسید.

بنابراین، می‌توان «فرانسوا میتران» را به عنوان شخصیتی که بیشترین مدت را در کاخ الیزه گذراند نام برد که بیش از 14 سال بر کاخ الیزه و فرانسه حکومت کرد.

در همین حال، «ژان کازیمیر پریه» دیگر رئیس‌جمهوری فرانسه بود که کوتاه‌ترین مدت را برای یک رئیس‌جمهور در فرانسه سپری کرد.

سن متوسط رؤسای جمهور فرانسه، 63 سال بود و تنها سه رئیس‌جمهوری به نامهای «لویی ناپلئون بناپارت» در 40 سالگی، «ژان کازیمیر پریه» در 47 سالگی و «والری ژیکاردستن» در 48 سالگی به این سمت رسیدند.

در همین حال چهار رئیس‌جمهوری فرانسه به نامهای «رنه کوتی»، «پل دومر»، «ژوله گروی» و «ادولف» نیز 70 سال داشتند که به این سمت رسیدند. «ژنرال دوگل» نیز در دومین دوره ریاست جمهوری خود 75 سال و «میتران» 71 سال و «شیراک» 70 سال داشتند، اما اکنون زمان ترک قدرت برای شیراک فراهم شده و او تا چند روز آینده آماده ترک «الیزه» است.

قرار است ژاک شیراک، پس از خروج از الیزه، در آپارتمان فرزند رفیق حریری نخست‌وزیر سابق لبنان در پاریس اقامت کند.

خانه یاد‌شده در حاشیه رود «سن» می‌باشد که به ایمان حریری پسر رفیق حریری تعلق دارد.

بر اساس قانون، شیراک باید در شانزدهم ماه مه، برابر با 26 اردیبهشت‌ماه کاخ الیزه را ترک گوید و آن را به سارکوزی بسپارد.

آپارتمان پسر حریری که 180 متر مربع مساحت دارد، به طور موقت و به صورت رایگان در اختیار رئیس‌جمهور کنونی فرانسه و همسرش که از دوستان بسیار نزدیک رفیق حریری بود، قرار گرفته است. به ویژه که خانواده حریری یکی از ثروتمندترین خانواده‌های لبنانی هستند که داراییهای بسیار و اموال فراوانی در فرانسه دارند.

ژاک شیراک رئیس‌جمهور کنونی فرانسه پس از ترور رفیق حریری نه تنها نقش مؤثری را در پیگیری این موضوع و تحت تعقیب و پیگرد قانونی قرار دادن عاملان از طریق دادگاه بین‌المللی لاهه ایفا کرد، بلکه با به تصویب رساندن قطعنامه شورای امنیت که از ابتکارات او بود، نسبت به خروج سوریها از لبنان نقش بسزایی داشت، بنابراین خانواده رفیق حریری به دلیل اینکه پدرشان از دوستان قدیمی و صمیمی شیراک بود، این خانه مجلل و بسیار لوکس را به طور موقتی در اختیار او قرار دادند تا پس از مدتی استراحت و دست و پا کردن خانه‌ای جدید برای خود، در آن جا اقامت گزیند.

از سوی دیگر، رئیس‌جمهوری فرانسه و همسرش چندی قبل بر اساس بند 3 قانون 1292 ـ 62 مورخ 6 نوامبر 1962 داراییهای خود بعد از دوره ریاست جمهوری را رسماً اعلام کردند.

بر اساس آنچه اعلام شده و در روزنامه رسمی فرانسه نیز منتشر گردیده، داراییهای امروز شیراک اعم از اموال منقول و غیرمنقول بیش از 4/1 میلیون یورو می‌باشد که نسبت به سال 2002 که 72/1 میلیون یورو بوده کاهش یافته است.

شیراک با وجود مشکلات اجتماعی که در ماههای پایانی ریاست جمهوری‌اش با آن دست به گریبان بود، اما به دلیل مخالفتهایش با آمریکا و نیز اعطای آزادی عمل به احزاب سیاسی و مخالف دولت از محبوبیت خوبی برخوردار گردید. او خود گفته بود، نمی‌توانم خواست مردم فرانسه را برای نامزدی در انتخابات بپذیرم.

حال باید دید «سارکوزی» در برخورد با میراث برجای مانده از دوران «شیراک» چگونه برخورد خواهد کرد.