ایران - آمریکا و مسیر پیش رو

خبرگزاری رویترز به نقل از هوشیار زیباری گزارش داد: «برگزاری قریب‌الوقوع دور بعدی مذاکرات میان ایران و آمریکا را تایید می‌کنم.» وزیر امور خارجه عراق افزود: ایران و ایالات متحده به زودی در مورد امنیت عراق و در سطح سفیران گفت‌وگو می‌کنند. این در حالی است که دور قبلی مذاکرات با محوریت شرایط امنیتی عراق دستاورد ملموسی به همراه نداشت.

اما مقامات عراقی امیدوارند از طریق نزدیک‌تر کردن روابط تهران - واشنگتن، شرایط امنیتی عراق را بهبود بخشند.

باید این نکته را مورد توجه قرار داد که پس از گفت‌وگوهای خردادماه ایران ـ آمریکا، قطعنامه جدیدی علیه فعالیت‌های هسته‌ای ایران صادر نشده است. هر چند که گزارش‌های رسانه‌ای از تلاش آمریکا و متحدانش برای افزایش فشار بر ایران حکایت دارد، اما تاکنون مانوری جدی در این زمینه انجام نشده است.

در همین رابطه روزنامه شرق می‌نویسد: «ایالات متحده برای برگزاری دوره دوم گفت‌وگوها با ایران در خصوص شرایط امنیتی عراق آماده است.» این بخشی از متن بیانیه وزارت امور خارجه آمریکا است که به دنبال ابراز امیدواری مقامات ایرانی و عراقی در مورد ادامه گفت‌وگوها منتشر شد.

زیباری در بغداد گفت: می‌توانم تأیید کنم که به زودی مرحله بعدی گفت‌وگوهای ایران ـ آمریکا در بغداد برگزار می‌شود. اولین مذاکره ایران و آمریکا پس از به حال تعلیق در آمدن روابط دیپلماتیک دو جانبه پس از انقلاب اسلامی هفتم خردادماه در بغداد برگزار شد. حسن کاظمی قمی و رایان کراکر سفیران ایران و امریکا در عراق در جریان این نشست به بررسی شرایط امنیتی عراق پرداختند.

قبل از اعلام آمادگی درخواست امور خارجه آمریکا برای گفت‌وگو، متکی از نظر مثبت تهران نسبت به مذاکرات تهران ـ واشنگتن خبر داد. وزیر امور خارجه ایران گفت: «مقامات عراقی این درخواست را از ایران داشتند و بنا شد درخواست آمریکا برای گفت‌وگو از طریق رسمی یعنی سفارت سوئیس در تهران به ایران تقدیم شود.» وی افزود: بعد از این اعلام آمادگی نظر ایران نسبت به گفت‌وگوها مثبت است و احتمال برگزاری آن در آینده نزدیک وجود دارد. اظهارات متکی در حالی مطرح می‌شود که محمدعلی حسینی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در کنفرانس خبری هفتگی جاری خود در توضیح پیشنهاد مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی بر لزوم مذاکره مستقیم تهران ـ واشنگتن برای حل مسئله هسته‌ای ایران گفت؛ «این پیشنهاد باید مورد بررسی قرار گیرد تا مشخص شود هدف اصلی آن چیست.» با این وجود متکی در دیدار با رئیس بخش خاورمیانه مجمع جهانی اقتصاد گفت: کشورهایی مانند آمریکا ظرف سال‌های گذشته تنها یاد گرفته‌اند که فقط بگویند و دیگران بشنوند و عمل کنند، اما یاد نگرفته‌اند که گوش کنند. وزیر امور خارجه ایران نمونه حرف ناشنوی آمریکا را در عراق ذکر کرد و اظهار داشت: منطقه به لحاظ سیاسی، امنیتی و مناسبات اقتصادی شرایط جدیدی پیدا کرده است و کسانی که می‌خواهند فرمول‌های قدیمی خود را دیکته کنند و به نتا یج دلخواه نمی‌رسند، از دیگران عصبانی می‌شوند.

همه این توافقات بر سر مذاکره مستقیم در حالی است که گاردین نیز از عقب‌نشینی آمریکا در موضع‌گیری‌هایش خبر می‌دهد. گاردین خاطر نشان می‌کند: حمله به ایران هیچ طرفداری در امریکا ندارد.

این روزنامه با اشاره به دیدگاه برخی افراد تندرو در کاخ سفید پیرامون حمله نظامی به ایران تأکید کرد که هیچ کس در آمریکا، خواه دموکرات و یا جمهوریخواه از طرح حمله به ایران حمایت نمی‌کنند.

به گزارش مهر روزنامه گاردین در گزارشی نوشت: با آنکه گفته می‌شد طرح پیشنهادی «کاندولیزا رایس» وزیر امور خارجه آمریکا برای مقابله با ایران مبنی بر استفاده از دیپلماسی و افزایش فشارهای اقتصادی بر تهران در کاخ سفید پذیرفته شده و دولت آمریکا براساس این طرح، سیاست‌های خود را در قبال ایران پایه‌گذاری کرده، اما مقام‌های کاخ سفید ادعا کردند که سرانجام «دیک چنی» توانسته رئیس‌جمهور آمریکا را برای حمله به ایران متقاعد کند.

در همین رابطه «نیکلاس برنز» معاون وزیر امور خارجه آمریکا که مسئول پرونده ایران در دولت آمریکا نیز هست به گاردین گفت: جلسه ذکر شده همانند یک مانور سیاسی بود مانوری که تا ژانویه 2009 (پایان ریاست جمهوری بوش) ادامه خواهد داشت.

این گزارش در پایان تصریح کرده است: بوش و چنی از این نکته آگاهی دارند که طرح آنها برای حمله به ایران هیچ پشتیبانی نخواهد داشت و هیچ کس در آمریکا اعم از جمهوریخواهان و یا دموکرات‌ها از طرح حمله به ایران حمایت نخواهند کرد از آن گذشته بوش درباره همراهی اسرائیل با آمریکا برای حمله به ایران نیز تردید دارد.

روزنامه آسیاتایمز نیز در مطلبی با بیان اینکه تلاش‌ها برای خروج سرمایه از ایران و ممانعت از سرمایه‌گذاری در این کشور دچار مشکل شده است، نوشت: منزوی کردن ایران در اقتصاد امروزی منطقی و عملی نیست.

در این مطلب با اشاره به تلاش‌های رژیم صهیونیستی برای انزوای اقتصادی ایران آمده است: هیچ نشانی از تأثیرگذاری قانون‌هایی که برای تحریم ایران تصویب می‌شود، دیده نمی‌شود.

آسیا تایمز تصریح کرده است: «حتی از نظر سیاسی نیز طرح خروج سرمایه از ایران و تلاش برای قطع روابط اقتصادی ایران و آمریکا همانند شنا کردن در خلاف جهت رودخانه است؛ چرا که منزوی کردن ایران در اقتصاد امروزی نه منطقی است و نه عملی و تلاش برای منزوی کردن ایران به جای تعامل مؤثر با این کشور روش بهتری برای توقف برنامه هسته‌ای ایران نخواهد بود.»

سناتور دموکرات تام لانتوس رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا در گفت‌وگو با صدای آمریکا اعلام کرد اگر دولت ایران اجازه بدهد، در نخستین فرصت ـ حتی فردا ـ به تهران سفر خواهد کرد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره پیش‌شرط دولت بوش برای مذاکره با ایران گفت؛ من جزئی از دولت پرزیدنت بوش نیستم، بلکه عضو دموکرات کنگره آمریکا هستم و حاضرم بدون پیش‌شرط با تهران مذاکره کنم. تام لانتوس در این گفت‌وگو ضمن اشاره به جنگ عراق با ایران و هدف قرار دادن هواپیمای ایرباس ایرانی در آسمان خلیج فارس که موضوع سوال یکی از مخاطبان بود، گفت: من در اینجا به عنوان یکی از اعضای کنگره امریکا از هدف قرار دادن هواپیمای ایرانی اظهار تاسف می‌کنم و به خانواده‌هایی که در این رابطه عزیزان خود را دست دادند تسلیت می‌گویم. با این حال معتقدم برای حل مسائل گام اول باز کردن باب گفت‌وگو است. ایران و آمریکا بهتر است مسائل خود را در گفت‌وگو و با کمال احترام به یکدیگر حل کنند.

لانتوس سپس ضمن اشاره به جنگ عراق به ایران گفت: من با خانواده‌های ایرانی احساس همدردی می‌کنم. وی گفت: ما از حضور ایران در عرصه دیپلماتیک و بازسازی عراق استقبال می‌کنیم. اکنون مسئولیت‌هایی بین‌المللی بر دوش ما است که مشتاقیم دیگران این مسئولیت‌ها را بر عهده بگیرند و در این زمینه دولت ایران می تواند فعال باشد.