نخستین نامزد دگراندیش ترکیه

مترجم: محمدعلی آذری‌نیا

عبدالله گل، سیاستمدار ترکیه‌ای که اکنون معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجۀ ترکیه است در 29 اکتبر سال 1950 در ترکیه به دنیا آمد و او عبدالله گل در خانواده‌ای محافظه‌کار بزرگ شد و در مجموع کودکی آرام توصیف می‌شد. فعالیت سیاسی را از اوایل سال‌های دورۀ دبیرستان خود آغاز کرد و در آن زمان به سیاست‌های راست‌میانه گرایش نشان می‌داد. در دوران دانشجویی به عضویت اتحادیۀ ملی اسلامی دانشجویان درآمد، به سبب علاقه‌ای که به رشتۀ اقتصاد داشت، از دانشگاه استانبول در همین رشته فارغ‌التحصیل شد. طی این دوره تحصیلات، دو سال نیز در لندن به تحصیل پرداخت. پس از این دوره شغلی آموزشی در دانشگاه ساکاریا بر عهده گرفت و به تاسیس دپارتمان مهندسی صنعتی کمک کرد. عمده مسوولیت شغلی او تدریس دروس مدیریت بود. وی در سال 1983 دکترای خود را در رشتۀ اقتصاد از دانشگاه استانبول گرفت. بین سال‌های 1983 تا 1991 در بانک توسعۀ اسلامی (IDB) کار کرد و در پایان این دوره به تدریس مباحث مدیریتی پرداخت و همزمان به عضویت پارلمان درآمد. وی به حزب رفاه ترکیه تعلق داشت و از طرف همین حزب نیز در پارلمان نقش‌آفرینی کرد. بین سال‌های 1991 تا 1995 او به عضویت کمیتۀ برنامه‌ریزی و بودجه در پارلمان درآمد و در سال 1995 به کمیتۀ سیاست خارجی پارلمان پیوست و تا سال 2001 در همان کمیته مشغول فعالیت بود. همچنین در پنجاه‌و‌چهارمین دولت ترکیه یعنی از سال 1996 تا 1997 وی وزیر کشور و نیز سخنگوی دولت بود. پس از غیرقانونی اعلام شدن فعالیت حزب رفاه در سال 1999، وی برای سومین‌بار به نمایندگی مجلس برگزیده شد. این‌بار او از حزب فضیلت به نمایندگی پارلمان انتخاب شد. در چهاردهم مه سال 2000 او با اختلاف اندک، انتخابات ریاست حزب فضیلت را از دست داد اما با وجود شکست در این انتخابات، وجهۀ بالایی نصیب او شد. او در این دوران خود را از هواداران حزب جنبش نوگرای ترکیه می‌دانست. این جنبش در سال 2001 با حزب عدالت و توسعه ادغام شد. گل در این حزب جدید مسوولیت رسیدگی به امور حقوقی و سیاسی را برعهده داشت و همین امر به او در تصدی پست معاونت رییس حزب، کمک کرد. در سال 2003 از عبدالله گل خواسته شد سمت نخست‌وزیری را در دولت پنجاه و هشتم برعهده گیرد.

در چهاردهم مارس سال 2003 اردوغان به نخست‌وزیری رسید و عبدالله گل را معاون خود و وزیر امور خارجه قرار داد. طی دوران چهار ساله که عبدالله گل وزیر خارجۀ ترکیه بوده توانسته است مذاکرات الحاق کشورش به اتحادیۀ اروپا را پیش ببرد، روابط ترکیه و سوریه را بهبود بخشد و روابط بسیار خاصی با کشورهای ترک‌زبان آسیای مرکزی و قفقاز برقرار کند. مردم ترکیه گل را سیاستمداری توانا می‌دانند. او همسر و سه فرزند دارد.

وی طی دوران نخست‌وزیری خود بر ترکیه حل مشکل قبرس و ملحق کردن ترکیه به اتحادیۀ اروپا را از اولویت‌های خود اعلام کرد و در این راه تاکنون اقدامات مهمی صورت گرفته است. اگر او در انتخابات ریاست جمهوری پیروز شود یازدهمین رییس‌جمهور ترکیه خواهد بود.