گفتوگوی ایسنا با دکتر محمد جواد لاریجانی
شـرایط کـشـور ویـژه نـیـسـت
دکتر محمد جواد لاریجانی، کارشناس و صاحب نظر مسایل سیاسی، به سوالات مختلف مطروحه در مورد مسایل سیاست خارجی کشورمان و نیز مباحث مربوط به پرونده هستهیی ایران پاسخ داد.
طرح خاورمیانه بزرگ از میان رفت
لاریجانی در گفت وگویی تفصیلی با خبرنگار سیاسی – خارجی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در پاسخ به سوالی درخصوص شرایط ایران با توجه به مسایل عراق، یادآور شد:« شرایط امروز عراق ناشی از آن است که آمریکاییها تصویری غیرواقع بینانه از این کشور داشتند. طبیعی است که آنها وقتی به عراق آمدند برای این نبود که دلشان به حال مردم عراق سوخته باشد؛ آنها با هدف مهار بازار انرژی و سیطره بر منطقه به عراق آمدند.با این ایده بزرگ آمریکاییها سرمایهگذاری کردند و وارد منطقه شدند که هر دوی آنها با خطر مواجه شد .درنهایت طرح خاورمیانه بزرگ از میان رفت و امروز صحبت بر سر این است که چگونه اسراییل را حفظ کنند.»
آمریکاییها شرایط خروج شورویها از افغانستان را پیاده میکنند
لاریجانی با بیان اینکه در این شرایط آمریکاییها با مخالفتهای داخلی نیز مواجهند، یادآور شد: « کشتههایی که امروز آمریکا در عراق میدهد واقعیتهایی است که برای مردم این کشور قابل قبول نیست و لذا آمریکا با پیچیدگیهای مقابله با کشته شدن سربازان خود در عراق مواجه است. از طرف دیگر امروز اگر آمریکا بخواهد از عراق خارج شود باید به بسیاری از مسایل از طرف مردم و گروههای آمریکایی پاسخ دهد.»
لاریجانی با اشاره به اینکه در این شرایط تمهید شرایط خروج بسیار مهم است، اضافه کرد:« در این وضعیت آمریکاییها شرایط خروج شورویها از افغانستان را پیاده میکنند که براساس آن هیچ کس نباید درعراق نفوذ داشته باشد و اگر شرایط مطلوبی از نظر آن ها در عراق اتفاق نیفتد کس دیگری نیز نتواند بر اوضاع سیطره داشته باشد.»
به گفته وی تنظیم این شرایط بسیار برای آمریکا دشوار است بنابراین برای نیل به این هدف حمایت از برخی عناصر بعثی و نیز فشار به شیعیان را در دستور کار قرار داده است.
مذاکرات ایران و آمریکا میتواند ثمربخش باشد
این صاحب نظر مسایل بینالمللی و سیاسی با بیان اینکه با این تفاصیل مذاکرات ایران و آمریکا میتواند ثمربخش باشد، یادآور شد:« این مذاکرات می تواند شرایط بعد از خروج آمریکا از عراق را به نفع مردم این کشور تغییر دهد و جنگ داخلی در عراق اتفاق نیفتد.این مذاکرات میتواند تنش موجود در منطقه را تا حدی کاهش دهد و نیز باعث کاهش تنش میان ایران و آمریکا نیز میشود. لذا میتوانیم به آمریکاییها در این مذاکرات ثابت کنیم که هدف ما از نفوذ در عراق پرکردن خلاهای قدرت نیست و تنها در جهت منافع مردم عراق است.»
لاریجانی با توجه به این مسایل ظرفیتهای مذاکره ایران با آمریکا را بسیار بالا توصیف کرد که استفاده از این ظرفیتها وتحرک بخشیدن به آنها مسالهای دو طرفه است.
وی ادامه داد:« معتقد نیستم که این مذاکرات بی ثمر بوده است بلکه معتقدم از پتانسیلها و ظرفیتهای موجود به اندازه کافی بهره نبرده است.»
عناصر القاعده درعراق مورد حمایت دوستان آمریکا هستند
معاون وزیر خارجه اسبق کشورمان در ادامه گزارش اخیر پترائوس و کروکر در مورد عراق را مورد بحث قرار داد و با اشاره به اینکه در این گزارش سعی کردهاند به نحوی به دولت بوش کمک کنند، خاطر نشان کرد: « چارچوب این گزارش این است که دولت آمریکا قصد داشت کار خوبی را در عراق انجام دهد که به دلایلی خارج از حوزه قدرت آمریکا مانند دخالت ایران محقق نشده است و این در حالی است که این مساله برای مردم آمریکا و افکار عمومی این کشور قابل قبول نیست.»
وی افزود:« عناصر القاعده که در عراق کشته میشوند مورد حمایت دوستان آمریکا میباشند و امروز شیعیان هستند که با آمریکا همکاری میکنند، با توجه با این مساله آمریکاییها میتوانستد با یک اقدام درست نام خوبی از خودشان در عراق به جای بگذارند.»
وی اضافه کرد:« این گزارش چندان ارزشی برای مسایل داخل میدان و نیز داخل خود آمریکا نیز ندارد و نباید زیاد آن را جدی گرفت.»
تهدیدات برای ایجاد جو نا آرام در ایران است
این نماینده اسبق مجلس در بخش دیگری از این گفتوگو سناریوی آمریکاییها برای تهدید نظامی علیه کشورمان و حمایت برخی از کشورهای غربی را مورد بحث قرار داد و با تاکید بر اینکه براساس محاسبات سیاسی حمله نظامی آمریکا به ایران جواب نمیدهد، تصریح کرد:« تهدید نظامی به ایران حداقل در مناسبات منطقهای آثار بسیار زیادی میتواند داشته باشد. لذا ما باید آمادگی دفاعی خودمان را حفظ کنیم و این بسیار کار معقولی و درستی است.»
وی یادآور شد:« ما به طور طبیعی نمی توانیم ایذاهای نظامی را از نظر دور بداریم اما در مجموع معادلات سیاسی این اقدامات را قبول نمیکند.»
لاریجانی ضربه ای که اروپا و آمریکا از بحث دستیابی ایران به انرژی صلح آمیز هستهیی خوردهاند و نیز کار فنیای که ایران با آژانس انجام داد را عاملی توصیف کرد که طی آن غرب غافلگیر شده و لذا جو روانی علیه ایران ایجاد میکند و حتی بحثهایی فراتر از قطعنامه های سازمان ملل نظیر اقدام نظامی را طرح میکنند.
وی با طرح این سوال که باید دید آیا طرح حمله نظامی با منافع خود آمریکا نیز سازگار است یا خیر؟، به خبرنگار ایسنا گفت:« با توجه به معادلات فعلی این مساله به نفع آمریکا نیست ضمن اینکه این را نباید از نظر دور داشت که در طول تاریخ حماقت برخی رهبران ملتها را به سمت جنگ نزدیک کرده است.»
وی اضافه کرد:« در این راستا ما آمادگیهایی کسب کردهایم و اما در مجموع نباید این فضا سازیها را مایه دلواپسی و نگرانی عمومی در داخل کشور قرار دهیم. به نظر میآید بخش قابل توجهی از این تهدیدات برای ایجاد جو نا آرام در ایران است که البته دارای آسیبهایی نیز هست.»
غرب شریک خوبی برای کشورهای مستقل نیست
این صاحب نظر سیاسی با بیان اینکه «غرب علی الاصول شریک خوبی برای کشورهای مستقل نیست» ادامه داد:« با توجه به این شرایط باید خواسته های خود را براساس منافع و در چارچوب اصول بینالملل به پیش ببریم و برخورد خویشتندارانهای با برخی مسایل بینالملل داشته باشیم.»
وی مجددا تاکید کرد:« تهدیدات غرب ناشی از ناکامیهایش در قبال ایران است که میخواهد از این طریق آنها را جبران کند.»
فرانسه قبلا هم بهتر از حالا نبود
معاون وزیر خارجه اسبق کشورمان در ادامه با اشاره به موضعگیریهای اخیر خصمانه فرانسه علیه کشورمان با بیان اینکه نباید فکر کنیم فرانسه در گذشته موضع مناسبی در خصوص بحث فعالیت های هستهیی ایران داشته است، تصریح کرد:« ممکن است بیانات فرق کند اما در مجموع فرانسویها با ایران موضع مناسب و خوبی نداشتهاند و در گذشته نیز شیراک، رییس جمهور سابق فرانسه نیز اظهاراتی به صورت تلویحی علیه کشورمان مطرح کرده بود.»
وی ادامه داد:« وضعیت قبلی فرانسه در عمل خیلی بهتر از وضعیت فعلی نبوده است و در طول جنگ تحمیلی نیز شاهد بودیم که هواپیماهای سوپر استاندارد به دولت عراق قرض داد تا علیه ما استفاده کند؛ با توجه به این مسایل باید تصویر ما از دولتها واقع بینانه باشد.»
به گفته وی چون دولت سارکوزی تازه کار است پیچیدگیهایی در کارهای خود ندارد و دشمنیهایشان را خیلی زود ابراز میکنند.
لاریجانی برخورد احمدی نژاد با این اظهارات فرانسه را بسیار درست توصیف کرد و گفت:« باید اجازه دهیم فرانسویها این حرفها را بزنند چرا که با توجه به سابقهشان چیز جدیدی نیست.»
پاسخ ایران به قطعنامه میتواند تند یا نرم باشد
رییس مرکز تحقیقات فیزیک نظری در پاسخ به سوالی در مورد صدور احتمالی قطعنامه سوم و واکنش مناسب کشورمان در قبال این اقدام، مسیر قطعنامه را مسیر بسیار بدی توصیف کرد که ادامه آن معقول نیست.
وی خاطرنشان کرد:« در همان قطعنامه اول که علیه ما صادر شد باید از ان. پی. تی خارج می شدیم و همه چیز را معلق می کردیم، ولی جمهوری اسلامی نخواست که برخورد تندی انجام دهد و در چارچوب ملایمتری پاسخ خود را تنظیم کرد.»
به اعتقاد وی این ملایمت نیز دارای حدی است ولی در عین حال دستاورد جمهوری اسلامی از این برخورد کم نیست.
این صاحب نظر سیاسی دو گزینه معقول در برخورد با اقدامات شورای امنیت را برای کشورمان متصور دانست و گفت:« اولین برخورد این است که به طور کامل عضویت خودمان را در ان. پی. تی معلق کنیم و مذاکرات به طور کامل متوقف شود و همکاری ما مشروط به این شود که مذاکرات در چارچوب ان. پی. تی صورت گیرد که این به عنوان پاسخ تند مطرح است.»
وی ادامه داد: «بر اساس پاسخ نرم باید بر مبنای محتوای هر قطعنامهای پاسخ مناسب را ارایه دهیم که هر دوی این روشها میتواند دو استراتژی درست باشد.»
لاریجانی پاسخ ایران به قطعنامهها را بر اساس محتوای هر قطعنامه عنوان کرد و با طرح این سوال که چه چیزی میتوان از قطعنامه سوم انتظار داشت، یادآور شد:« چیزی که آمریکایی ها در قطعنامه سوم به دنبا آن هستند تشدید تحریم های اقتصادی است که این حدی دارد و اگر بیش از حد باشد ایران مجبور است پاسخهای مناسبی بدهد.»
لاریجانی همکاریهای بین المللی را موردی عنوان کرد که در اثر این تحریمها بیشترین آسیب را میبیند و مسیر این قطعنامهها بیشترین ضربه را به آژانس وارد میکند.
وی اظهار امیدواری کرد این مسیر به سمتی نرود که شکست کلی آژانس در سطح جهان نتیجهگیری شود.
به گفته وی این مساله در شرایطی روی میدهد که آمریکاییها و اروپاییها فکر میکنند با سیال بودن قطعنامهها میتوانند استراتژی خود را به نتیجه برسانند، در حالی که زمان قضاوت خواهد کرد که این استراتژی ناموفق است.
لاریجانی تاکید کرد:« اگر غربیها زرنگ و عاقل باشند باید از استراتژی قطعنامه به نحو مثبت استفاده کنند و از کار البرادعی حمایت کنند. اینکه غرب در برابر البرادعی ایستاده است خرابی استراتژی غرب است که آن ها را عصبانی کرده است.»
نمی خواهیم ترقهی اتمی در کنیم
لاریجانی معتقد است هیچ لزومی ندارد که قطعنامههایی که غرب صادر می کند همواره تنبیهی باشد بلکه این قطعنامهها میتواند به نوعی تشویقی نیز باشد و ایران و البرادعی را تشویق کند.
رییس مرکز تحقیقات فیزیک نظری توفیقات علمی کشورمان در زمینه فناوری هستهیی را بسیار مفید به حال کشورهای دنیا دانست و خاطرنشان کرد:« بسیاری از کشورهایی که هماکنون انرژی هستهیی دارند قبل از دستیابی به آن مجبور بودند مقداری ترقهی اتمی درکنند و بعد بگویند که ما انرژی هستهیی داریم، اما ما گفتیم که نمی خواهیم ترقهی اتمی در کنیم و بر اساس ان. پی. تی قصد داریم حرکت نماییم.»
لاریجانی ادامه داد:« اگر این اقدام ایران به ثمر بنشیند برای بسیاری از کشورهای دنیا دستاورد بسیار عظیمی است و شامل حال کشورهایی می شود که نمیخواهند بمب اتمی داشته باشند ولی تمایل دارند به انرژی هستهیی دست یابند که نمونه آن ترکیه، مالزی و اندونزی هستند که نمیخواهند وارد مسابقه تسلیحاتی شوند.»
تحرک دیپلماتیک
وی سپس از اقدام کشورمان در فعال کردن دیپلماسی خود و سفرهای اخیر مقامات کشورمان به کشورهای مختلف تمجید کرد و نیاز دولت مبنی بر تحرک در سیاست خارجی را خبر بسیار خوبی توصیف کرد که نشان میدهد ظرفیت ماندهای وجود دارد که باید از آنها استفاده شود.
وی ادامه داد:« تحرکات دیپلماتیک نمونههای تحرک سیاسی ما در عرصه بینالمللی است که در کنار آن باید ابتکار نیز داشته باشیم و به رفت و آمدهای صرف تاکید نکنیم.»
باید در منطقه ایده ارائه کنیم
لاریجانی ابراز امیدواری کرد که در طی سالهای آینده جمهوری اسلامی ایران برای مسایل منطقهای ابتکارهای مختلفی ارایه دهد که نمونه ی آن در عراق، منطقهی خلیجفارس، لبنان و فلسطین میتواند بروز و ظهور یابد.
وی اذعان دشمنانمان به نقش تاثیرگذار جمهوری اسلامی ایران را عاملی دانست که طی آن باید جمهوری اسلامی ایران ایدههایی ارایه دهد و با توجه به اینکه فضا برای این مقوله فراهم است نقش تاثیرگذار سیاست خارجی کشور را ایفا کند.
وی تاکید کرد:« تحرک دیپلماسی ما نباید صرفا به تحرکات دیپلماتهایمان تنزل پیدا کند و باید محورهای ابتکاری برای مسایل مهم بینالمللی ارایه کند.»
روابط ایران و مصر باید بسیار زودتر از اینها توسعه مییافت
این دیپلمات کهنه کار در ادامه با تاکید بر اینکه روابط جمهوری اسلامی ایران و مصر باید بسیار زودتر از اینها توسعه مییافت،برقراری این رابطه را بسیار مفید به حال منافع دو کشور و منطقه توصیف کرد.
وی یادآور شد:« جای این روابط در عرصه سیاست خارجی کشورمان بسیار خالی است چرا که ملت ایران و ملت مصر دو ملت قدیمی و تاثیرگذار هستند که علقههای بسیار بین دو ملت در طول تاریخ وجود داشته است.»
به گفته لاریجانی این برقراری رابطه را باید یکی از کارهای بسیار مهم دستگاه دیپلماسیمان بدانیم که در آینده نه چندان دور به روابط سیاسی دو کشور منتهی شود.»
شرایط کشور ویژه نیست
این صاحب نظر سیاسی در بخش دیگری از این گفتوگو برخی اظهارات مقامات کشورمان مبنی بر درشرایط ویژه بودن کشور را مورد انتقاد قرار داد و در مورد ویژگیهای شرایط ویژه در یک کشور خاطرنشان کرد: « شرایط ویژه زمانی مطرح میشود که کشور دارای تهدیدات بسیار جدی است که احتمال جنگ و برخوردهای نظامی باشد که برای این شرایط فوق العاده نیز قوانین خاص و ویژهای اعمال میشود که امروز مسلما در کشور ما چنین وضعی وجود ندارد.»
وی افزود:« با توجه به ادبیات متداول سیاسی دنیا نتیجه میگیریم که شرایط کشور ما ویژه نیست.»
لاریجانی با بیان اینکه در عین حال ما در شرایطی هستیم که در آن فرصتهای طلایی وجود دارد و در کنار آن امکان فرصت سوزی های بسیاری نیز هست، یادآور شد:« از این جهت میتوان گفت که شرایط کشور ویژه است. ولی حالت فوق العاده در این مقوله نمیگنجد. به نظر من ما یک سری فرصت های ویژهای برایمان پیش آمده که باید با زرنگی، دوراندیشی و پیچیده کار کردن بتوانیم از این فرصتها استفاده کنیم.»
لاریجانی این فرصت ها را در عراق، فلسطین و لبنان متصور دانست که میتوانیم با بهرهبردن از آنها در یک مدار بالاتر بینالمللی سیر کنیم.
لغو دیدار حسن روحانی با خاویر سولانا بسیار به جا و به موقع بود
فعال بودن روحانی درعرصه سیاست خارجی منافع خوبی دارد
محمد جواد لاریجانی در بخش پایانی این گفتوگو لغو دیدار حسن روحانی با خاویر سولانا با توجه به جوسازیهای غرب و ایجاد این شائبه که ایران به سمت تعلیق می رود را بسیار به جا و به موقع توصیف کرد.
وی اظهار داشت:« سفر روحانی به آلمان و سخنرانی در موسسه کوربر مورد جدیدی نیست و این موسسه تحقیقاتی است و بسیاری از مقامات ما در سطوح مختلف وزارت خارجه و دیگر نهادها در آن سخنرانی کردند.»
وی افزود:« روحانی از سیاستمداران و دیپلماتهای بسیار باسابقه و گزیدهگوی کشورمان هستند و فعال بودن ایشان در عرصه سیاست خارجی و نیز سطح جهانی برای جمهوری اسلامی ایران منافع خوبی در بر خواهد داشت.»
لاریجانی در ادامه در مورد لغو دیدار و گفتوگوی روحانی با سولانا، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تصریح کرد:« لغو این دیدار اقدام بسیار درستی بود نه از جهت مطالبی که آقای روحانی میگویند؛ ایشان قطعا از مواضع نظام حمایت میکنند. منتهی غربیها جوری تبلیغات را شروع کرده بودند که گویی ایران از مسیر فعلی مذاکراتش سرخورده شده و میخواهد به بحث تعلیق شیفت پیدا کند فلذا دیپلماتی که معروف بوده به ایجاد تعلیق او را فعال میکنند.»
وی یادآور شد:« یک چنین موضوعی اصلا صحت ندارد و این از تیزهوشی روحانی بود که وقتی این شرایط را دید مذاکرات با سولانا را به زمان دیگری موکول کرد.»
این صاحب نظر سیاسی در پاسخ به این نظر برخی گروهها که حسن روحانی پس از انتخاب هاشمی رفسنجانی به ریاست مجلس خبرگان فعالیت گسترده تری را آغاز کردهاست، تاکید کرد:« روحانی شخصیت مستقلی است که البته با هاشمی روابط بسیار زیادی دارد و با یکدیگر همکاری داشتند.»
وی افزود:« آقای روحانی همواره فرد مستقلی بودند و اخیرا نیز شنیدم که برای انتخابات مجلس آماده میشوند که خبر بسیار خوبی است چرا که چندین دوره در مجلس بودند و به نظرم اینها نشان میدهد که مجلس آینده از مجلس فعلی که مجلس خوبی است یک سطح بالاتر خواهد رفت.»
دکتر محمد جواد لاریجانی در این گفتوگو به پرسشهای خبرنگار سیاسی ایسنا درباره مسایل داخلی روز نیز پاسخ داد که طی روزهای آینده در سرویس سیاسی ایسنا ارائه میشود.
گفتوگو از خبرنگار ایسنا: هاتف پوررشیدی
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
