هدف، تقویت دولت عراق است

‌* چنانچه اطلاع دارید، مقامهای ایرانی، عراقی و آمریکایی ا‌ز برگزاری قریب‌الوقوع دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا ‌درباره عراق خبر داده‌اند. با توجه به برگزاری دور اول این ‌مذاکرات در بغداد، وقفه پیش آمده و اظهاراتی که طرفین ‌برای سنجش نتایج دور اول و تصمیم‌گیری داشتند، ارزیابی ‌شما از برگزاری دور دوم این مذاکرات چیست؟

‌** ایران از قبل اعلام کرده بود برای کمک به مردم عراق و دولت ‌منتخب این کشور و کمک به تأمین امنیت عراق آمادگی دارد. بنا به ‌درخواست مسئولان عراقی و اعلام آمادگی آمریکا با عامل و عنصر ‌اصلی اشغال عراق که آمریکاست مذاکره کند، آمریکایی‌ها هم با ‌توجه به گذشت چند سال از اشغالگری و ناکامی‌های متعدد در ‌صحنه عراق و فشار داخلی که با آن مواجه‌اند، به اهمیت گفت‌وگو ‌با ایران و ضرورت آن پی برده‌اند. البته برخی از دستگاه‌های حاکمیت ‌آمریکا در تلاش بودند این گفت‌وگوها را صرفاً نمایشی و تبلیغاتی ‌تلقی کرده و از آن عبور کنند اما دستگاه‌های دیگر در آمریکا به ‌اهمیت گفت‌وگو با ایران واقف هستند، از این‌رو آمریکا مدتی میان ‌این دیدگاه‌های مختلف کلنجار می‌رفت تا این‌که توانست به نتیجه و ‌تصمیم برسد.

‌از گفت‌وگوی اول تا دوم به نظر می‌آید دو طرف به دنبال ارزیابی ‌گفت‌وگوی اول بودند و ارزیابی عملکرد طرف مقابل تا ببینند تا چه ‌حد می‌توانند به نحوه برخورد طرف مقابل اعتماد نسبی کنند، برای ‌ایران مهم آن بود که آمریکا از گفت‌وگوها به عنوان ابزار تبلیغاتی ‌استفاده خواهد کرد یا خیر؟ برای آمریکا هم علاوه بر رفتار ایران، ‌ارزیابی مسائل داخل عراق جای تأمل بود که آیا می‌توانند در این ‌فاصله با سوق یافتن امور به سمت ثبات نسبی، اعلام کنند نیازی ‌به گفت‌وگو با ایران نیست یا نه؟ اما معلوم شد موضوع نیاز به ایران ‌و گفت‌وگو با کشور ما مهم است و آمریکا نمی‌تواند از نقش و حضور ‌معنوی ایران در عراق مستغنی باشد.

‌به نظر من دور دوم گفت‌وگوها می‌تواند در جهت تعیین دستور کار ‌مذاکرات و دستور کار نحوه همکاری در موضوع امنیت عراق به نتیجه ‌برسد و فکر می‌کنم مهم‌ترین موضوعی که در مذاکرات مورد تأکید ‌قرار می‌گیرد از سوی ایران آن است که دولت عراق بتواند به کارایی ‌لازم در امور سیاسی اداری، نظامی و اطلاعات نظامی نائل شود.

‌اگر موضوع اصلی گفت‌وگو بر این محور قرار گیرد، آن‌گاه نقش آمریکا ‌و دستگاه‌های آن در برابر این موضوع مهم باید تعریف شود و معلوم ‌شود آیا آمریکا آمادگی تقویت دولت منتخب عراق را دارد یا چنان‌که ‌بعضی دستگاه‌های آمریکا تاکنون با همکاری دستگاه‌های امنیتی ‌برخی کشورهای عربی به تضعیف دولت عراق پرداخته‌اند، این روال ‌ادامه خواهد یافت یا آنها دست از این کارها خواهند کشید؟

‌در واقع صداقت و وحدت نظر آمریکا در این دور باید به منصه ظهور ‌رسیده و به محک تجربه زده شود.

‌* آمریکا ادعاها و اتهاماتی نسبت به ایران در عراق مطرح ‌می‌سازد، ایران هم ایرادات روشنی به عملکرد آنها دارد، با ‌این وضع فکر می‌کنید آنچه طرفین به صورت ملموس در ‌مذاکره از یکدیگر خواهند خواست چه خواهد بود؟

‌** ادعاهای آمریکا جملگی فاقد قابلیت اثبات است و به ایران ‌نمی‌چسبد. احتمالات زیادی می‌تواند مطرح باشد، اما آنچه واقعیت ‌دارد حضور بیش از 150 هزار نیروی آمریکایی و تجهیزات آمریکا در ‌همه صحنه‌های عراق است. در مقابل باید این بحث صورت گرفته و ‌مشخص شود کشوری که نیروهای نظامی، امنیتی‌اش در عراق ‌حضور همه‌جانبه دارند چرا نتوانسته امنیت را در آنجا برقرار کند؟

‌* آیا ایران اطلاعات خود را از صحنه عراق را در اختیار آمریکا ‌خواهد گذارد؟ یا همه چیز از کانال تقویت دولت عراق ‌می‌گذرد؟

‌** ببینید، محور بحث تقویت دولت عراق است. با حضور عراقی‌ها ‌می‌توان کلیه روندها و دستگاه‌های ناظر و حاضر بر امنیت عراق را ‌باز کرده و مورد واکاوی قرار داد و طریقی صحیح از نحوه تعامل با یک ‌دولت اداری حاکمیت در عراق ارائه کرد. حاکمیت کامل یک دولت ‌هم به معنای داشتن نیروی نظامی کافی، برخورداری از برنامه ‌آموزشی صحیح و مناسب، داشتن تجهیزات مناسب و داشتن ابزار ‌اطلاعات نظامی مناسب و فرماندهی است. تاکنون حاکمیت و ‌توانمندی دولت عراق بشدت مورد کم‌توجهی و نقض و تعرض ‌نیروهای آمریکایی قرار گرفته و در چارچوب فعلی نمی‌توان انتظار ‌امنیت کامل یا هدایت صحیح امور را داشت.

‌* آقای زنگنه، ایران در حالی به دور دوم گفت‌وگو با آمریکا د‌رباره عراق می‌رود که 5 دیپلمات ایرانی ربوده شده در ‌اربیل هنوز در بازداشت آمریکایی‌ها هستند و به غیر از یک ‌دیدار کنسولی صورت گرفته با آنها، دیپلماتها هنوز آزاد ‌نشده‌اند، در این وضع آیا گفت‌وگو با آمریکا را هنوز نشانه‌ای ‌مهم بر اهمیت مصالح ملت و کشور همسایه عراق برای ‌ایران می‌دانید؟ یا نظر دیگری دارید؟

‌** در پرونده آمریکا گروگانگیری دیپلمات‌ها یک نکته منفی است که د‌ر جای خود مورد رسیدگی قرار می‌گیرد، اما باید توجه داشت اکنون ‌27 میلیون عراقی گروگان آمریکا هستند و باید تلاش کرد مردم عراق به ‌حاکمیت کامل و استقلال در امور سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ‌نظامی برسند، لذا اولویت‌بندی اگر مدنظر باشد کمک به مردم عراق ‌برای خروج از این حالت گروگانگیری کلی و رنج و آلام ناشی از ‌ناامنی‌ها، کم‌اهمیت‌تر از آزادی مأموران ما نیست، هر چند که تلاش ‌برای آزادی مأموران ایرانی که بر خلاف موازین بین‌المللی بازداشت ‌شده‌اند به قوت خود باقی است و در دستور کار مسئولان ایرانی ‌قرار دارد و این دو کار یعنی پیگیری آزادی مأموران و گفت‌وگو با آمریکا ‌برای تأمین مصالح مردم عراق و منطقه باید هزمان پیگیری شوند.