سارکوزی به دنبال چه دولتی است؟

آرش ملامحمدی

نیکلا سارکوزی، رئیس‌جمهوری منتخب مردم فرانسه، در فرصت کم باقی مانده به زمان تحویل این پست در شانزدهم ماه «می»، در صدد است تا دولت فراجناحی و کارای خود را معرفی کند.

نیکلا سارکوزی قدرت را 16 ماه «می» از ژاک شیراک تحویل می‌گیرد و در نظر دارد روز بعد از آن، نخست‌وزیر و اعضای کابینه دولت را نیز به مردم معرفی کند.

وی در تلاش است تا همزمان با آغاز کار دولت جدید، ساز و کار انتخاباتی حزب راست فرانسه «یو.ام.پ» برای انتخابات مجلس ملی فرانسه را نیز فراهم سازد.

رئیس‌جمهوری منتخب فرانسه طبق قانون اساسی این کشور می‌بایست پیش از تحویل پست ریاست جمهوری فرانسه و در روز 14 ماه «می» از رهبری حزب راست «یو.ام.پ» استعفا دهد.

بنابراین با توجه به مدت زمان کم بین انتقال قدرت ریاست جمهوری فرانسه و برگزاری انتخابات مجلس این کشور، وی باید خط‌مشی‌ها و جهت‌گیری‌های کلی درباره این انتخابات را نه تنها به اعضای حزب، بلکه به اکثریت نمایندگان دوره کنونی مجلس که از راست حاکم هستند نشان داده و خودش در پشت صحنه، گرداننده اصلی مبارزات انتخابات مجلس برای کسب اکثریت دوباره این نهاد نمایندگی فرانسه باشد.

در چنین اوضاعی، رئیس‌ جدید حزب «یو.ام.پ» می‌بایست برنامه‌های حزبی رئیس‌جمهوری منتخب مردم فرانسه درباره انتخابات مجلس را به مرحله عمل در آورد.

نیکلا سازکوزی، برای کسب کرسی اکثریت مجلس ملی فرانسه، در صدد است تا دولتی فراجناحی متشکل از وزیران متمایل به سایر جناح‌های سیاسی از جمله راست میانه و حتی جناح چپ تشکیل و معرفی کند.

وی تلاش خواهد کرد تا تعادلی بین وزیران زن و مرد در دولت آینده فرانسه برقرار کند.

سارکوزی که برای اولین بار بعد از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، روز پنجشنبه به صحن علنی مجلس ملی فرانسه رفت، در سخنانی در جمع نمایندگان حزب راست «یو.ام.پ»، گفت: دولتی فراجناحی تشکیل خواهم داد که در آن میانه‌روها و حتی چپ‌ها نیز باشند.

وی که در زمان حاضر و تا انتقال قدرت، همچنان ریاست حزب «یو.ام.پ» را در دست دارد، با اشاره به اختلاف بین «ادوارد بالادور» و ژاک‌شیراک در سال 1995 که منجر به این شد که ژاک‌شیراک رئیس‌جمهوری فرانسه با دولت سوسیالیستی «لیونل‌ژوسپن» همزیستی کند، خطاب به دوستان خود گفت: معیار دوستی، تنها برای گرفتن پست نیست، بلکه باید صفت کارایی و فراجناحی نیز در نظر گرفته شود.

وی که به قول برخی از اطرافیانش ادبیات سخن گفتنش بعد از انتخابات ریاست‌ جمهوری عوض شده، در چینش اعضای هیات وزیران تا جایی پیش رفته است که براساس اخبار منتشر شده، حتی به «اوبر ودرین» وزیر خارجه اسبق فرانسه از جناح سوسیالیست و رئیس دفتر فرانسوا میتران رئیس‌جمهوری فقید سوسیالیستی این کشور نیز برای شرکت در دولت خود دعوت بعمل آورده است.

اگرچه «ودرین» این تماس را نه انکار و نه تایید کرده است، ولی این اقدام سارکوزی نشان از یک رویکرد جدید عملی و تاکتیکی دارد.

به عقیده کارشناسان، نیکلا سارکوزی در این تاکتیک جدید سیاسی خود، برای جلب اکثریت مطلق نمایندگان مجلس، در تلاش است تا وزیرانی منتسب به سایر جناح‌ها از جمله راست میانه و چپ سوسیالیستی انتخاب کند، اما زمانی که در انتخابات مجلس نیز پیروز شد، آنگاه ممکن است مهره‌های مورد نظر خود را رو کند و دست به ترمیم کابینه وزیران بزند.

به روایت دیگر، نیکلا سارکوزی در تلاش است تا با دعوت از شخصیت‌های سیاسی و اقتصادی متمایل به جناح راست میانه و چپ، از این طریق در اردوگاه مخالفان خود که هم اکنون کارزار انتخاباتی خود را برای مجلس ملی فرانسه آغاز کرده‌اند، اختلاف ایجاد کند و گوی سبقت را از این دو جناح برباید.

بنابراین، تشکیل دولت اول نیکلا سارکوزی و نخست‌وزیری وی، عمر چندانی نخواهد داشت چرا که ادامه کار آن به سرنوشت انتخابات مجلس ملی بستگی دارد.

می‌توان گفت که تعداد اعضای نمایندگان حزب راست «یو.ام.پ» در مجلس ملی آینده فرانسه در ترکیب دولت دوم و حتی در سرنوشت حیات سیاسی نیکلا سارکوزی تاثیر بسزایی خواهد داشت.

بر اساس قانون اساسی فرانسه، اگر چه انتصاب نخست‌وزیر با رئیس‌جمهوری است، ولی رئیس قوه مجریه باید کسی را به این پست بگمارد که اکثریت مطلق نمایندگان مجلس را در دست داشته باشد.

در صورت پیروزی جناح چپ فرانسه در انتخابات مجلس و یا اینکه حتی حزب راست «یو.ام.پ» نتواند اکثریت نمایندگان آن را از آن خود کند، سارکوزی در اجرای برنامه‌های خود با مشکل اساسی مواجه خواهد شد، چرا که در دولت همزیستی، سیاست داخلی را مجلس و دولت برنامه‌ریزی و اجرا می‌کند و رئیس‌جمهوری تنها نقش نظارتی و جهت‌دهی کلی را خواهد داشت.