تحلیل واشنگتن‌پست از گفت‌وگوی ایران ـ آمریکا

واشنگتن‌پست روز دوشنبه نوشت:‌ کاخ سفید تایید کرد که سفیر این کشور در بغداد احتمالاً طی چند هفته آینده در مورد چگونگی ایجاد ثبات در عراق با مقامات ایرانی دیدار و گفت‌وگو خواهد کرد. به این ترتیب آمریکا تاکتیکی را اتخاذ کرده است که دیگران از مدت‌ها قبل به این کشور پیشنهاد کرده بودند و آن را اقدامی ضروری برای کاهش خشونت در عراق دانسته بودند. سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد‌ «رایان کروکر» سفیر آمریکا در بغداد برای ترغیب ایران به ایفای نقشی سازنده در عراق با همتای ایرانی خود در بغداد ملاقات خواهد کرد. کاخ سفید پس از آن خبر این دیدار را تایید کرد که خبرگزاری رسمی ایران اعلام کرد دو طرف برای ملاقات در بغداد به توافق رسیده‌اند. یکی از مقامات آمریکا نیز گفت این ملاقات ممکن است هفته آینده انجام شود. «گوردون جاندرو» سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا نیز اظهار داشت: «رئیس‌جمهوری به این علت با گشودن این کانال موافقت کرده است که ما باید تمامی اقدامات ممکن برای ایجاد ثبات در عراق و کاهش خطر برای نیروهای خود را انجام دهیم.»‌

به نوشته واشنگتن‌پست اعلام این خبر نشان‌دهنده مرحله جدیدی از تفکرات دولت بوش در مورد اقتضای مذاکره با کشوری بود که بوش آن را عضو محور شرارت خوانده است. سال گذشته نیز کاخ سفید اجازه برگزاری چنین مذاکراتی را در مورد عراق صادر کرده بود، ولی این ملاقات هرگز برگزار نشد. تا دسامبر گذشته نیز که گروه تحقیقات عراق پیشنهاد کرده بود آمریکا با ایران و سوریه مذاکره کند، دولت بوش علاقه زیادی به برگزاری چنین مذاکراتی نداشت ولی با توجه به اینکه کنگره کاخ سفید را تحت فشار قرار داده است تا نتایج تلاش‌های خود برای کاهش خشونت در عراق را اعلام کند، به نظر می‌رسد دولت بوش به این نتیجه رسیده که ارزش امتحان کردن این مساله را دارد که آیا ایران قادر خواهد بود از نفوذ خود در عراق برای مهار خشونت و رسیدن به آشتی سیاسی استفاده کند یا خیر. از سوی دیگر آمریکا موضع خود را در برابر سوریه نیز تغییر داده و کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه ماه جاری در مصر با همتای سوری خود دیدار و گفت‌وگو کرد. مقامات دولت آمریکا تاکید کرده‌اند، مذاکره با ایران تنها به اوضاع امنیتی در عراق محدود خواهد بود و شامل بحث در مورد برنامه هسته‌یی ایران نخواهد بود. «لی‌همیلتون» نماینده سابق کنگره آمریکا که ریاست گروه تحقیقات عراق را نیز برعهده داشت، تصمیم کاخ سفید را پیشرفتی دلگرم‌کننده توصیف کرده است. او در مصاحبه با واشنگتن‌پست اظهار داشت هر چند ما مشکلات زیاد و دشواری با ایران داریم، ولی باید مذاکرات خود را آغاز و آن را حفظ کنیم تا در نهایت به مذاکرات سطح بالا بین مقامات دو طرف منجر شود. به گفته وی دولت بوش نباید در مورد موضوعات بحث سخت‌گیری کند. هر چند بهتر است که مذاکرات پیش شرط داشته باشد، ولی در مورد دستور کاری باید انعطاف‌پذیری وجود داشته باشد و انتظار داشته باشیم که این مذاکرات در یک جلسه به پایان نرسد و ادامه داشته باشد.

«ریچاردپرل» از اعضای موسسه آمریکایی اینترپرایز که یکی از حامیان اصلی جنگ عراق است ضمن اعتراض به تصمیم برای مذاکره با ایران اظهار داشت، این اقدام در خاورمیانه به عنوان نشانه‌یی از ضعف تلقی خواهد شد و این بسیار احمقانه است که اعتقاد داشته باشیم منافع ایران با منافع آمریکا در عراق یکسان است، زیرا به گفته وی آنها علاقه‌یی به ایجاد ثبات در عراق ندارند و در ترویج بی‌ثباتی در عراق دست داشته‌اند، لذا انتظار نمی‌رود تغییرات زیادی حاصل شود. گزارش خبرگزاری رسمی ایران حاکی از آن است که این مذاکرات بنا به درخواست آمریکا صورت خواهد گرفت. تلاش دیپلماتیک آمریکا نتیجه ترکیبی از فشارها از چند منبع مختلف است. پنتاگون از مدت‌ها قبل تاکید کرده است پیروزی صرفاً نظامی در عراق غیرممکن است و آمریکا در صورتی از عراق خارج خواهد شد که در عراق آشتی سیاسی صورت گیرد. دولت عراق نیز تعامل آمریکا با ایران و سوریه را در تلاش‌های سیاسی و نظامی بسیار محوری تلقی کرده است. در این میان برخی از دولت‌های مهم سنی در منطقه خاورمیانه که شدیداً نسبت به نقش ایران در عراق نگران هستند در برابر آمریکا مقاومت کرده‌اند. توافق برای مذاکره با ایران نیز پس از چند هفته مذاکرات پی در پی که از طریق مقامات آمریکایی و اروپایی انجام شده بود صورت گرفته است. دو طرف به توافق رسیدند که در کنفرانس شرم‌الشیخ مذاکرات سطح متوسطی در مورد بغداد انجام دهند. سخنگوی دیک‌چنی معاون رئیس‌جمهوری آمریکا نیز که هم‌اکنون به قاهره سفر کرده، گفته است این مذاکرات در سطح سفرا برگزار خواهد شد.