ردپای القاعده در بمب‌گذاری‌های بریتانیا

گروه بین‌الملل، نیما ملک‌محمدی: در حالی که روند تحقیقات پلیس بریتانیا در مورد بمب‌گذاری‌های نافرجام روز جمعه در لندن و بمب‌گذاری فرودگاه گلاسکو با سرعت خیره‌کننده‌ای در جریان است، دولت بریتانیا می‌گوید ردپای گروه‌های مرتبط با القاعده را در این حملات تروریستی یافته است.

پیش از گوردون براون، نخست‌وزیر بریتانیا و لرد استیونز، مشاور جدید براون در زمینه امور تروریستی نیز از دست داشتن القاعده در این حملات تروریستی سخن گفته بودند.

پلیس بریتانیا براساس شواهدی که در دو خودرو منفجر نشده و نیز از تصاویر دوربین‌های مدار بسته فرودگاه گلاسکو به دست آورده است، چندین خانه مظنون در سه شهر بریتانیا را مورد بازرسی قرار داد و با دستگیری یک مظنون دیگر، شمار دستگیرشدگان در پی این حوادث تروریستی را به هفت رساند.

بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، یک از مظنونان این حوادث که توسط پلیس دستگیر شده است، پزشکی با ملیت ایرانی و کردتبار است. اما بر اساس گزارش بی بی سی، این پزشک بیست و شش ساله دارای ملیت لبنانی است و محمد اشا نام دارد. در عین‌حال دفتر ایرانا در لندن نیز هویت این فرد مظنون را اردنی اعلام کرده است.

روز جمعه، 29 ژوئن، دو اتومبیل بمب‌گذاری شده در مرکز لندن کشف و خنثی شد و روز شنبه نیز یک اتومبیل، ظاهراً با هدف اجرای عملیات انتحاری، پس از برخورد به در ورودی پایانه فرودگاه گلاسکو آتش گرفت. رئیس مرکز مبارزه با تروریسم پلیس لندن گفته است که با انجام تحقیقات اولیه، ارتباط بین اقدام برای بمب‌گذاری در لندن و تلاش برای اجرای عملیات انتحاری در گلاسکو روشن‌تر شده است. به همین دلیل، منابع امنیتی وقوع حملات تروریستی دیگری را منتفی ندانسته‌اند و سطح تهدیدات امنیتی در بریتانیا را به درجه بحرانی افزایش داده‌اند. هر چند دولت بریتانیا می‌گوید گروه‌های مرتبط با القاعده در این حملات تروریستی نقش داشته‌اند، اما بعضی کارشناسان امنیتی می‌گویند نقشه‌های آماتوری این حملات تروریستی ارتباط تشکیلاتی آنها را به القاعده زیر سوال می‌برد. این کارشناسان با اشاره به کپسول‌های گازی منفجر نشده موجود در خودرو جیپی که به ورودی پایانه فرودگاه گلاسکو کوبیده شد، می‌گویند انفجار این کپسول‌ها تنها براثر اشتعال ناشی از بنزین و گازوئیل موجود در این خودرو بسیار بعید بوده است. در عین‌حال پلیس بریتانیا نیز تاکنون هیچ سند و مدرک قابل قبولی که نشان‌دهنده ارتباط مظنونان این حادثه با القاعده یا گروه‌های مرتبط با آن باشد، ارائه نکرده است. با این حال یکی از منابع آگاه که نمی‌خواست نامش فاش شود، می‌گوید که هیچ یک از پنج مظنونی که توسط پلیس دستگیر شده‌اند دارای ملیت بریتانیایی نیستند و اکثراً اهل خاورمیانه هستند.

حملات تروریستی لندن و گلاسکو در حالی صورت می‌گیرد که دولت گوردون براون، نخست‌وزیر تازه بریتانیا، کمتر از یک هفته است که کار خود را آغاز کرده است و این نخستین بحران مهم کابینه تازه دولت بریتانیا محسوب می‌شود. در عین‌حال برخی تحلیگران نیز حمله به فرودگاه گلاسکو را با ملیت اسکاتلندی آقای براون بی‌ارتباط نمی‌دانند. با توجه به اعلام وضعیت بحرانی در بریتانیا، از روز دوشنبه ایستگاه‌ها و برخی از فرودگاه‌ها تحت نظارت ویژه قرار گرفته است. مأموران پلیس در مسی‌های منتهی به پایانه‌های تعدادی از فرودگاه‌ها از جمله فرودگاه هیثرو لندن، و فرودگاه ادینبورگ، نیوکاسل، بیرمنگام، منچستر و بلکپول مستقر شده و از نزدیک شدن خودروها و حتی تاکسی‌ها به این مراکز جلوگیری می‌کنند. این اقدامات در زمانی به اجرا گذاشته می‌شود که با فرا رسیدن تعطیلات تابستانی در بریتانیا، بر میزان مسافرت‌های هوایی به طرز چشمگیری افزوده شده است. حملات تروریستی لندن و گلاسکو یک هفته پیش از دومین سالگرد انفجارهای تروریستی در مترو لندن رخ می‌دهد که در آن چهار عامل انتحاری باعث مرگ 52‌ نفر و مجروحیت بیش از 700 نفر شدند. حملات تروریستی لندن و گلاسکو که در آستانه تعطیلات روز استقلال آمریکا صورت گرفته، همچنین باعث شد تا تدابیر امنیتی ویژه‌ای در فرودگاه‌ها و دیگر پایانه‌های حمل و نقل عمومی در ایالات ‌متحده‌ آمریکا برقرار شود. در پی این تحولات قرار است جکی اسمیت، وزیر کشور بریتانیا، روز دوشنبه با ارائه گزارشی، نمایندگان مجلس عوام را در جریان تحولات چند روز اخیر بگذارد. همچنین در واکنش به وقایع تروریستی لندن و گلاسکو شماری از رهبران و شخصیت‌های سیاسی به این وقایع واکنش نشان دادند.

بان‌ کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، با صدور بیانیه‌ای توطئه اجرای عملیات تروریستی در بریتانیا را محکوم کرد و گفت که در سفر به لندن در هفته آینده، این موضوع را با نخست‌وزیر این کشور بررسی خواهد کرد. جورج‌بوش، رئیس‌جمهور آمریکا نیز گفت که توطئه بمب‌گذاری در بریتانیا نشان داد که مبارزه با افراطی‌گری همچنان ادامه دارد و از واکنش قاطعانه مقامات بریتانیایی در این زمینه تقدیر به عمل آورد.